Oficjalnie Ochotniczą Straż Pożarną w Żurawiczkach założono w 1907 r., chociaż ochrona przeciwpożarowa wsi była zorganizowana już wcześniej. Straż posiadała sikawkę ręczną konną, co jak na owe czasy stanowiło nowoczesny sprzęt strażacki. Początkowo sikawka ta z powodu braku odpowiedniego pomieszczenia stała na zewnątrz, na posesji ówczesnego wójta Jana Rojka. Później chroniąc ją przed dewastacją, przechowywana była w drewnianej szopie przez cały okres międzywojenny. Dopiero po wojnie w 1945 r. czynem społecznym oraz za fundusze z imprez dochodowych wybudowano drewnianą remizę krytą dachówką, na dachu której umieszczono dzwonek alarmowy uruchamiany za pomocą sznura. Dodatkowo w budynku tym mieściła się również świetlica strażacka. Remiza ta służyła strażakom z Żurawiczek dość długo, bo aż do lat 70. XX w., kiedy to zrodziła się myśl o budowie nowej murowanej remizy strażackiej. Za pierwsze zgromadzone fundusze: datki oraz dochody z zabaw zakupiono 30 tys. szt. cegieł, następnie żwir i deski oraz przystąpiono do jej budowy. Większość prac wykonywano w czynie społecznym, tylko niektóre prace powierzano majstrom, których zatrudniano z okolicy. Budowę nowego obiektu dla straży wsparła również Gmina. Dużym zaangażowaniem mieszkańców Żurawiczek, strażaków ochotników oraz Michała Stępaka, prezesa OSP i Jana Szklarza Naczelnika OSP, budowę doprowadzono do końca. Budynek oddano do użytku w 1979 r., służy do dnia dzisiejszego.

Wojciech Kruk

Dział Historii Pożarnictwa Muzeum w Przeworsku

Stara drewniana remiza OSP Żurawiczki z dzwonkiem na dachu.

Stoi samotnie przy wjeździe do Sieniawy od strony Przeworska. Jest kapliczką kolumnową. Na jej szczycie wzrok ku niebu wnosi św. Antoni Padewski, który jest patronem osób i rzeczy zaginionych jak również podróżnych. Jej styl świadczy, o tym że została zbudowana w XVIII wieku.

Ziemie te były wtedy własnością rodu Czartoryskich. Dolna część kapliczki jest w formie czworoboku z płycinami z każdej strony. Na płycinie frontowej wyryta jest suplika, czyli prośba do św. Antoniego. Na bocznych płycinach widoczne są jeszcze zarysy tekstu, jednak trudno jest odczytać wyryte tam słowa. Środkową część kapliczki stanowi kilkumetrowa kolumna. Górna cześć ma kształt czworoboku, na którym ustawiona jest figura św. Antoniego z dzieciątkiem Jezus. Kapliczka otoczona jest starym drewnianym, ozdobnym płotkiem. – Jak ludzie coś zgubili, to właśnie pod tę kapliczkę chodzili się modlić. Prosili o pomoc św. Antoniego. W maju również gromadzili się przy niej, by się modlić i śpiewać – mówi Władysława Nowak, mieszkanka Sieniawy. Wiekowa kapliczka przeżyła czasy zaborów oraz dwie wojny światowe. Podczas tej ostatniej ucierpiała. – W czasie II wojny światowej górna część kapliczki z figurą świętego została rozbita. Trafił w nią pocisk. Przez kilka lat leżała pod kościołem w Sieniawie, później została naprawiona i tak do dziś stoi. Odłamek z pocisku trafił również w jej dolną boczną część, ale teraz już po tym nie ma znaku – opowiada pochodzący z Sieniawy Bronisław Nowak.
Dzisiaj ta przydrożna kapliczka kolumnowa pięknie prezentuje się stojąc przed miastem. Jest wyremontowana i zadbana. Po wojennych zniszczeniach nie ma już śladu, a św. Antoni wita wszystkich podróżujących.

Marcin Sobczak

Na przełomie XIX i XX wieku wraz z rozwojem przestrzennym Jarosławia rosła liczba ludności na przedmieściach. Na tym terenie bogatsi mieszczanie wznosili malownicze domostwa.

Przykładem takich zabudowań mogą być ulice Kościuszki i Kilińskiego, przy których pierwsze budynki powstawały od końca XIX wieku. Najwięcej obiektów willowych powstało w drugiej dekadzie XX wieku. Ogólnie w galicyjskich miastach zabudowa w dużym stopniu składała się z parterowych domów wolnostojących i połączonych w szereg. W drugiej połowie XIX wieku domy otrzymały wystrój, jaki występował na kamienicach. Dekoracje urozmaicały bryłę elewacji w większości w stylu neoklasycystycznym, czy neobarokowym. Niemała część domów posiada formę neogotycką i neoromańską, np. przy ulicy. Kilińskiego 5 i 8. Pomimo licznych przekształceń willa przy ulicy Kilińskiego w dalszym ciągu prezentuje się okazale. Zachowała cechy typowe dla zabudowy podmiejskiej.

Budynek powstał na początku 1910 roku na posesji należącej do Anny Mahl. Do roku 1948 należał do rodziny Schnebaunów. Dużą wartość reprezentuje elewacja frontowa, którą zdobią po bokach ryzality zwieńczone ozdobnymi szczytami oraz znajdujący się na osi taras, który nakrywa przeszklony daszek, oparty na metalowych wspornikach, posiadający dekorację sztukatorską. Dom stanowi po dziś dzień ważny element ulicy Kilińskiego. Fasada budynku to przykład dekoracji secesyjnej w architekturze miasta, przeplatanej z elementami neostylów (renesansu, baroku i secesji). Obiekt ten, jak i pozostałe tego typu przy ulicy Kilińskiego przypomina o uroku podmiejskich dzielnic Jarosławia przełomu XIX i XX wieku. Również przy ulicy Kościuszki zlokalizowane są budynki o charakterze willowym, pochodzące z XIX i XX wieku. Elementy wystroju architektonicznego to skrzyżowanie typowej dekoracji miejskiej kamienicy i dworu polskiego. Wśród zabudowy szczególnie wyróżnia się willa o nietypowej bryle architektonicznej. Jeszcze do niedawna zamieszkiwał ją inż. Henryk Kratz, wnuk znanej pianistki Marii Turzańskiej. Willę wybudowano na początku XX wieku, z wyglądu taką samą zamieszkiwała w Algierze przyjaciółka Teodora Turzańskiego, córka Anieli Heleny Lebrun (siostry prezydenta Francji). Obie panie wspólnie podróżowały przez Algier, Tunis i Egipt. Willa w stylu mauretańskim stała się siedzibą Turzańskich. Jest to wierna kopia wilii państwa Lebrun z napisem w języku arabskim, co w tłumaczeniu oznacza „Dom Szczęścia”. To tylko wybrane przykłady zabudowy willowej w Jarosławiu. W samym centrum miasta i na przedmieściach jest wiele ciekawych ogrodowych willi, jak np. willa dra Adolfa Dietziusa przy ulicy Grunwaldzkiej (burmistrza miasta Jarosławia). Jerzy Czechowicz