– Apelowałem wielokrotnie do poprzedniej rady, do poprzedniego burmistrza, że dwie jednostki kultury są niepotrzebne – mówił podczas sesji 25 listopada w 2024 roku radny Mariusz Walter. Teraz, wraz ze wszystkimi obecnymi na sesji radnymi miasta, która odbyła się 16 lutego br. zagłosował za uchyleniem uchwały w sprawie zamiaru połączenia Jarosławskiego Ośrodka Kultury i Sztuki z Centrum Kultury i Promocji. Burmistrz Marcin Nazarewicz, który też był entuzjastą stworzenia jednego ośrodka  tłumaczył, że odstąpienie od łączenia instytucji jest konsekwencją nowych okoliczności.

Temat stworzenia jednego ośrodka kultury w mieście ciągnął się praktycznie od ostatnich wyborów samorządowych. Po zmianie władzy przez długi czas rozgrzewał debatę podczas kolejnych sesji miejskich. Na wniosek burmistrza M. Nazarewicza projekt uchwały w sprawie zamiaru połączenia  JOKiS-u z CKiP pod obrady radnych wprowadzony został podczas pierwszej grudniowej sesji w 2024 roku. – W swoim programie wyborczym otwarcie mówiłem, że w mojej ocenie zasadne jest, by w mieście funkcjonowała jedna jednostka kultury. Obie prowadzą galerie, punkty, w których sprzedają pamiątki, w obu odbywają się wystawy i wernisaże. Mamy więc powtarzalność zadań. Zapewniam, że połączenie nie spowoduje zabrania przestrzeni dla grup artystycznych i stowarzyszeń. Co do oszczędności, połączonymi jednostkami będzie zarządzał jeden dyrektor, a nie dwóch, a roczny koszt utrzymania jednego mieści się w granicach 120 tys. zł – komentował wówczas burmistrz M. Nazarewicz. Radni uchwałę wtedy przegłosowali i dali zielone światło do działania w tej kwestii

Plusów miało być sporo

Finalnie połączenie samorządowych jednostek instytucji miało nastąpić z dniem 1 marca 2025 roku. – Zmiana podyktowana jest dążeniem do efektywnego wykorzystania zasobów kadrowych i finansowych obu jednostek. Plusem miało być między innymi: ujednolicenie kalendarza imprez kulturalnych w mieście i zintensyfikowanie działań informacyjnych oraz promocyjnych organizowanych wydarzeń. Taka decyzja miała również korzystna finansowo dla miasta, bo realizacja jednego budżetu połączonych instytucji miała się przełożyć na racjonalizację kosztów administracyjnych i przynieść obniżenie kosztów operacyjnych w stosunku do tych ponoszonych przez każdą instytucję z osobna. A to z kolei ma sprawić, że więcej pieniędzy zostanie na działalność merytoryczną – wyjaśniano w uzasadnieniu projektu uchwały.

Przesunęli w czasie

Wraz z upływem czasu kwestia stworzenia jednego ośrodka kultury trochę ucichła. We wrześniu ubiegłego roku poinformowano, że połączenie jednostek zostanie przesunięte w czasie. Pełnienie obowiązków dyrektora CKiP przejął wówczas Ireneusz Janicki, jarosławski artysta, malarz, który dotąd prowadził księgarnię na Rynku. Natomiast 26 stycznia br. pełniącym obowiązki dyrektora JOKiS została Anna Sroka, która z tym ośrodków (wcześniej działającym jako MOK) związana jest od 20 lat. Do tej pory kierowała Działem Animacji Kultury, Organizacji Wydarzeń Artystycznych i Promocji.

Sytuacja się zmieniła

Ostatecznie planów łączenia obu instytucji już nie ma. Podczas ostatniej sesji rady miejskiej 16 lutego br. przedstawiciele władzy lokalnej zdecydowali o uchyleniu uchwały dotyczącej zamiaru połączenia obu jednostek kulturalnych. – Odstąpienie od łączenia instytucji jest konsekwencją nowych okoliczności, przede wszystkim uzyskania wysokiego dofinansowania oraz rozszerzenia strategii miejskiego obszaru funkcjonalnego. Sytuacja zmieniła się po pozyskaniu przez miasto ponad 7,2 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 na projekt „Rozwój infrastruktury kultury gmin MOF Jarosław-Przeworsk” – tłumaczy burmistrz Jarosławia. Projekt zakłada utworzenie Lokalnego Centrum Kultur Pogranicza, które ma funkcjonować w strukturze CKiP. Według władz miasta realizacja tak dużego przedsięwzięcia wymaga zachowania odrębnych instytucji oraz stabilnej struktury organizacyjnej. Radni przyjęli też uchwałę zmieniającą statut Centrum Kultury i Promocji, ale najpierw wprowadzili znaczącą poprawkę. Chodzi o zapis umożliwiający utworzenie stanowiska zastępcy dyrektora w CKiP. W tym przypadku nie byli jednak zgodni.

Uchylenie uchwały w sprawie połączenia samorządowych instytucji kultury

Za: Piotr Baran, Dorota Batiuk-Jankiewicz, Magdalena Cisek-Skiba, Wiktoria Falińska, Agnieszka Joniec-Jurczak, Sebastian Kogut, Piotr Kozak, Jarosław Litwiak, Bożena Łanowy, Jolanta Makarowska, Korneliusz Polit, Agnieszka Rodzinka-Głąb, Katarzyna Szajowska, Wacław Szkoła, Mariusz Walter, Monika Więckowska, Agnieszka Wywrót.

Nikt się nie wstrzymał, nikt nie był przeciw.

Wniosek uchwały radnego Jarosława Litwiaka do projektu uchwały, aby usunąć punkt w brzmieniu: „W Centrum można utworzyć jedno stanowisko zastępcy dyrektora, którego powołuje Dyrektor Centrum”.

Za: Dorota Batiuk-Jankiewicz, Magdalena Cisek-Skiba, Agnieszka Joniec-Jurczak, Jarosław Litwiak, Bożena Łanowy, Jolanta Makarowska, Wacław Szkoła, Monika Więckowska, Agnieszka Wywrót.

Przeciw: Piotr Baran, Wiktoria Falińska, Sebastian Kogut, Piotr Kozak, Korneliusz Polit, Agnieszka Rodzinka-Głąb, Katarzyna Szajowska, Mariusz Walter.

Nikt się nie wstrzymał.

(na sesji nieobecni byli: Anna Aksamit, Jakub Bukowski, Maciej Dymnicki, Janusz Szkodny)

TOS

Tajemniczy gliniany artefakt sprzed 2,5 tys. lat, znaleziony w okolicach Jarosławia może być pintaderą, czyli stemplem do farbowania tkanin lub nanoszenia barwnika na ciało – uważa archeolog dr Marcin Burghardt z jarosławskiego muzeum. To pierwszy taki przedmiot znaleziony na ziemiach polskich – dodaje.

– Archeologiczne badania wykopaliskowe prowadzone w 2011 roku w Nienowicach w powiecie jarosławskim miały związek z planowaną w tym miejscu budową autostrady A4 –mówi dr M. Burghardt. – Podczas prac odkryto tu m. n. pozostałości osiedla użytkowanego od VI do III/II w. przed naszą erą. Osada zamieszkiwana była przez społeczności tzw. kultury pomorskiej, które przybyły do południowo-wschodniej Polski z północnego zachodu. Od IV w. przed naszą erą zaznacza się obecność elementów, które można łączyć z napływem nowej ludności związanej z tzw. kulturą jastorfską, utożsamianąm.in. z germańskimi plemionamiBastarnów i Skirów – dodaje archeolog.  Jak mówi dalej archeolog z jarosławskiego Muzeum, „Wśród uzyskanych wówczas zabytków na uwagę zasługuje fragment glinianego nieregularnego ostrosłupa o wklęsłych krawędziach bocznych i odłamanym wierzchołku (uchwycie). Podstawa przedmiotu zdobiona jest ornamentem geometrycznym, na który składają się linie ryte oraz trójkątne i okrągłe dołki – wgłębienia. Zabytek ma 4,3 cm wysokości, zaś zachowane wymiary podstawy to 4,2×3,7 cm”. Ze względu na bardzo nietypowy kształt i fragmentaryczny stan zachowania przedmiotu, określenie jego funkcji nie było łatwe.

Z wczesnej epoki żelaza

– Początkowo tajemniczy obiekt został uznany za fragment glinianej figurki lub podstawki (tzw. wilka/psa/kozła ogniowego). Te rzadkie zabytki są typowe dla kultury jastorfskiej, gdzie łączy się je z kultem ognia i bóstw domowych – tłumaczy dr M. Burghardt. W swoim najnowszym artykule naukowym archeolog z jarosławskiego Muzeum zwraca uwagę na możliwość zupełnie innej interpretacji znaleziska.  – Specyficzny kształt przedmiotu z Nienowic – płaska powierzchnia robocza z wyciętym w jej obrębie wzorem oraz wyraźnie uformowana rękojeść – nawiązuje do grupy pieczęci glinianych w typie stempli lub pintader. Takie zabytki są szczególnie charakterystyczne dla grup ludności z terenów Wielkiej Niziny Węgierskiej z wczesnej epoki żelaza określanych mianem kultury Vekerzug, gdzie datuje je się ogólnie na VI – 1. połowę V w. przed naszą erą – opowiada dr M. Burghardt.  Stempel z Nienowic ma charakter negatywowy, co oznacza, że za jego pomocą aplikowanonie tyle sam wzór, co raczej jego tło. Być może nanoszono nim wosk lub żywicę na tkaninę, którą następnie zanurzano w barwniku. Obszar pokryty taką substancją nie przyjmowałby barwnika, dzięki czemu na materiale powstawałby wzór barwnych kółek i trójkątów. Jest pierwszym przedmiotem tego typu na terenie ziem polskich. Nie jest jednak jedynym zabytkiem, który wskazuje na bliskie kontakty mieszkańców osiedla z wczesnej epoki żelaza w Nienowicach ze społecznościami kultury Vekerzug z Kotliny Karpackiej. Wśród innych artefaktów świadczących o takich związkach wymienić należy m.in. efektowne żółte paciorki z masy szklanej czy też charakterystycznie ukształtowane przęśliki – czyli ciężarki do wrzecion tkackich. Z wypływami z kultury Vekerzug związane są także odkryte w Nienowicach naczynia wytwarzane przy użyciu koła garncarskiego – jedne z najstarszych świadectw znajomości tej techniki na ziemiach polskich. Zabytki odkryte podczas badań archeologicznych w Nienowicach, w tym i unikatowy gliniany stempel – pintaderę, można na co dzień oglądać na wystawie stałej Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich.

Red.