Co roku, 1 czerwca obchodzony jest Światowy Dzień Świadomości Przemocy Narcystycznej (ang. World Narcissistic Abuse Awareness Day WNAAD). Jego celem jest edukacja na temat subtelnych form manipulacji, psychicznego znęcania się oraz wsparcie osób, które doświadczyły toksycznych relacji z osobami o rysie narcystycznym.
Obchody tego dnia mają na celu przełamanie izolacji ofiar i promowanie wiedzy o tym, jak funkcjonują toksyczne związki i jak zapobiegać dalszej traumie. Narcyz to antyczłowiek. To nie metafora. To realny opis osoby, która potrafi zmienić życie partnera, dzieci, współpracownika w emocjonalne piekło.
Przemoc narcystyczna nie ma płci- ma strukturę psychologiczną. Narcyz to morderca radości i dewaluator wartości. Nie zawsze krzyczy, nie zawsze stosuje otwartą agresję. Niszczy radość poprzez dewaluację. Podważa wartość tego, co robisz, tworzysz i co przeżywasz. W efekcie z czasem zaczynasz wątpić w siebie, swoje emocje i doświadczenie. Masz poczucie, że cokolwiek zrobisz, zawsze będzie niewystarczające.
Wszystkie Twoje działania są rozebrane na części. Potem następuje analiza i ocena. I to nie jest zwykłe narzekanie tylko schemat narcystycznej dewaluacji.
Trudno zrozumieć coś, co dla zdrowej osoby jest bardzo trudne do pojęcia. Pomocna w zrozumieniu problemu jest literatura poświęcona tematowi toksycznych i narcystycznych osób. Przykładem może być książka Katarzyny Dodd ,,W matriksie kameleona,, i wiele innych dostępnych w języku polskim. Również internet przyczynia się do propagowania wiedzy na temat narcyzmu. Jest to problem ogólnoświatowy, występujący nie od dziś.
Narcyzm nie jest nowym zjawiskiem, ale dzięki dostępności wiedzy staje się on coraz bardziej rozpoznawalny- i to jest dobra wiadomość.
Ważna jest też świadomość społeczna, która pozwala chronić siebie w takiej sytuacji oraz zwrócić uwagę na osoby pogrążone w chaosie przemocy narcystycznej, które same nie dają rady, zamykają się w sobie i stają się ofiarami perfidnej manipulacji. Przemoc narcystyczna to forma przemocy emocjonalnej i psychicznej, której celem jest kontrola, dominacja i wykorzystywanie innych, również finansowo. Może obejmować: manipulację i kłamstwo, poniżanie i krytykę, izolację, gaslighting czy utrzymywanie przez narcyza perfekcyjnego wizerunku na zewnątrz. To sprawia, że ofiary czują się samotne, zagubione i niezrozumiane, a ich cierpienie często pozostaje niewidzialne.
Uzdrowienie często wymaga terapii i długotrwałej pracy nad sobą, szczególnie jeśli przemoc była obecna od wczesnych lat życia.
Narcyz rozbraja, łamie Twoje granice, robi z Ciebie winowajcę, a potem oczekuje wdzięczności- to nieludzkie okrucieństwo. Jednocześnie wymaga, aby jego działania były wielokrotnie podziwiane i ciągle doceniane, że wszystko mu się należy. Wysiłek innych na zaspokajanie jego potrzeb jest czymś naturalnym, jego potrzeby są ważniejsze od potrzeb innych i powinny być natychmiast spełniane.
Pełny zestaw schematów narcystycznej manipulacji obejmuje:
-dewaluację (odbieranie wartości, umniejszanie),
-poczucie uprzywilejowania,
-pogardę w tonie głosu, spojrzeniu lub krótkim złośliwym komentarzu,
-pasożytnictwo emocjonalne,
-gaslighting (podważanie Twojej percepcji rzeczywistości),
-odwracanie kota ogonem,
-przerzucanie winy,
-narcystyczną asymetrię zachwytu (kiedy narcyz zrobi cokolwiek, oczekuje ogromnej reakcji podziwu, zachwytu, ciągłej aprobaty, wielokrotnego doceniania). Problem polega na tym, że narcyza nie da się nasycić uznaniem. Ciągle potrzebuje więcej i więcej …
Pamiętajmy, że godność jest ważniejsza niż status, a spokój jest ważniejszy niż pozory.
Nie bądźmy obojętni na krzywdę. Osoba cicha, wycofana może najbardziej potrzebować pomocy.
Elżbieta Makowiecka – Kwiatkowska
