W Zalesiu, niewielkiej miejscowości należącej do Gminy Zarzecze, Ochotnicza Straż Pożarna została zorganizowana dość późno, bo dopiero w roku 1945.

Swój sprzęt przeciwpożarowy, czyli sikawkę ręczną przenośną, którą otrzymała w 1947 r. oraz wyposażenie bojowe, przechowywała jak większość straży w dość dużej drewnianej szopie wiejskiej. Strażacy ochotnicy w Zalesiu organizowali bardzo często różnego typu zabawy i festyny, z których dochód przeznaczali na zakup czapek strażackich i mundurów wyjściowych, galowych. Zbudowali również przeciwpożarowy zbiornik na wodę gaśniczą.

W 1960 r. straż pożarna otrzymała motopompę wraz z wężami strażackimi jako nagrodę za zajęcie wysokich miejsc w zawodach strażackich. Stała się wtedy jednostką bojową, aktywną w życiu społecznym. Wraz z pozyskaniem tego sprzętu strażackiego powstałą również myśl o wybudowaniu nowej murowanej remizy strażackiej w Zalesiu. Dzięki wysiłkom Prezesa OSP Franciszka Szulara, Naczelnika OSP Stanisława Pieniążka, Stanisława Rusinka, a także wszystkich strażaków biorących udział w pracach społecznych przy budowie remizy, założony cel został osiągnięty. Murowaną remizę wybudowano kosztem 1 199 000 zł. i oddano ją do użytku w 1974 r.

Wojciech Kruk

Dział Historii Pożarnictwa Muzeum w Przeworsku

W życiu nie jest nic raz na zawsze ustalone. Wszystko z biegiem czasu potrafi się pozmieniać. Nieraz w taki sposób, że sami tego byśmy nie wymyślili. Kapliczka w Wólce Małkowej opowiada jedną z takich historii.

Kapliczka ta znajduje się przy głównej drodze w Wólce Małkowej i przyciąga wzrok swoim oryginalnym daszkiem. Jest murowana i otynkowana. W dolnej części kapliczki od frontu znajduje się płycina, w której kiedyś umieszczona była tabliczka z napisem. W przeszklonej z trzech stron wnęce znajduje się figura Matki Bożej stojąca pomiędzy dwoma kolumnami. Ich złoty kolor pięknie odbija się na błękitnym tle. Po bokach ustawione są lichtarze w złotym kolorze. U stóp Matki Bożej leży pełno kwiatów. Powyżej wnęki, w niewielkiej niszy ustawiona jest niewielka figurka Matki Bożej. Daszek Kapliczki jest dwuspadowy. To, co przykuwa uwagę to metalowa wieżyczka z krzyżem na szczycie, odzwierciedlająca wieżę kościelną.

Ten element architektoniczny nie jest tutaj przypadkowy. – Kapliczka ta powstała w 1957 roku „Na Cześć i Chwałę Matki Bożej” z okazji przyjęcia święceń kapłańskich przez mojego wujka. Wybudował ją mój dziadek, Jan Gajda. Figura Matki Bożej przywieziona została z Warszawy. Na spodzie kapliczki była tablica z napisem, kiedy były prymicje. Później stało się tak, że wujek wystąpił ze stanu kapłańskiego. Kapliczka oczywiście została, jednak usunięto pamiątkową tablicę – mówi Teresa Drozdowska, mieszkanka Wólki Małkowej. Kapliczka jest zadbana i pięknie prezentuje się przed jej domem. Wzbudza spore zainteresowanie. – Jest inna niż wszystkie. Bardzo dużo ludzi przyjeżdża tutaj i ją fotografuje oraz pyta o jej historię – dodaje pani Teresa.

Choć przydrożna kapliczka w Wólce Małkowej straciła swoją tablicę pamiątkową nadal stoi w tym miejscu Na Cześć i Chwałę Matki Bożej, która czuwa nad jej mieszkańcami.

Marcin Sobczak

Kapliczka rodziny Kapustów znajduje się niedaleko wiaduktu przy ul. Gorliczyńskiej w Przeworsku. Jest murowana i otynkowana. Wnęka jest z trzech stron przeszklona, a w środku znajduje się figurka Matki Bożej. Kapliczka zakończona jest dwuspadowym daszkiem pokrytym dachówką.

Na szczycie dachu znajduje się krzyż. Choć nie jest bardzo stara, posiada interesującą historię. – Gdy budowano tę kapliczkę, byłam młodą mężatką. Miałam jakieś 20 może 21 lat. Dzisiaj mam już 83 lata. Rodzice męża zapragnęli, by stanęła tu kapliczka. Pytanie, kto ją ma postawić i jak ma wyglądać? Szwagier męża pracował na kolei, był toromistrzem. Pewnego wieczoru przyszedł z pracy i powiedział, że ma człowieka, który postawi tu kapliczkę, ale pod jednym warunkiem — mówi Maria Kapusta z Przeworska.

Historia budowy tej kapliczki splotła się z historią innej. – Gdzieś na polach w miejscowości, w której mieszkał ów majster stała kapliczka z wizerunkiem św. Antoniego. Pewnego razu ktoś temu świętemu włożył w ręce cepy. Została zbezczeszczona. Za dzień czy dwa przyszła tam straszna ulewa. W całej tej wiosce zniszczyło wszystko, co do ziarna. Człowiek ten powiedział, że wybuduje za darmo tu kapliczkę, jeśli będzie ona w intencji, którą on poda. Teściowie chcieli zapłacić, ale zgodzili się na to rozwiązanie. Kapliczka została wzniesiona „Na chwałę Bożą”, by przeprosić Boga za znieważenie św. Antoniego — opowiada pani Maria. Jednak wybudowanie kapliczki nie było takie proste w tych czasach. – To były czasy stalinowskie. Nic nie wolno było. Więc budowniczy poddał myśl, że wybuduje kapliczkę w nocy i tak zrobił. Było to przed Bożym Ciałem. Na samo święto była już pobielona, był tu ołtarz. Odbyła się przy niej msza święta i ksiądz ją poświęcił — wspomina pani Maria. Kapliczka jest odnowiona i choć państwo Kapustowie nie mają już sił, by opiekować się nią z racji swojego wieku, to z pomocą przychodzą inni. – Robimy to z serca i poczucia obowiązku. Pamiętam, jak w dzieciństwie wciąż nas tam mama prowadziła — mówi pani Zofia, mieszkająca niedaleko. Na każde święta przynoszą stroiki i robią wszystko, by kapliczka była zadbana.

Marcin Sobczak