W czwartek, 19 lutego, w siedzibie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Jarosławiu, odbyła się konferencja prasowa poświęcona zakończonej w styczniu inwestycji polegającej na wymianie całego kompletu tj. 120 szt. modułów membranowych, która pozwoli na jeszcze lepsze uzdatnienie wody w miejskich wodociągach.
W konferencji wzięli udział: burmistrz Miasta Jarosławia Marcin Nazarewicz, prezes Zarządu PWIK Jarosław sp. z o.o Piotr Kuchta, kierownik Działu uzdatniania wody Agnieszka Lis, kierownik Działu Technicznego Monika Fludzińska oraz specjalista ds. zamówień publicznych i inwestycji Grzegorz Pikuła. Konferencja poświęcona była zakończonej w styczniu inwestycji polegającej na wymianie całego kompletu tj. 120 szt. modułów membranowych. Prace w całości wykonali pracownicy PWiK pod nadzorem dostawcy. Koszt inwestycji to ponad 2 mln 543 tys. zł. Użytkowanie poprzednich modułów rozpoczęto w 2009 r. i nieprzerwanie eksploatowano je do stycznia 2026 r. Pomimo właściwej i starannej eksploatacji stwierdzono, że chociaż niezmiennie utrzymują się bardzo dobre właściwości separacyjne w stosunku do zanieczyszczeń, to nastąpił znaczny spadek wydajności systemu, co jest naturalnym procesem eksploatacyjnym. Jednym z parametrów obrazujących słabą kondycję filtrów była ich przenikalność, której wartość spadała do około 20% możliwości. Uwzględniając i tak bardzo długi czas użytkowania, jedyną możliwością uzyskania wody o nadal bardzo dobrej jakości, a jednocześnie uzyskaniu wymaganej wydajności instalacji, była wymiana membran na nowe. W 2023 r. został złożony wniosek na wymianę filtrów membranowych do programu FEnIKS, niestety w czerwcu 2025 r. Przedsiębiorstwo otrzymało informację, że wniosek zajął dopiero 119 miejsce, a tym samym nie zakwalifikował się do dofinansowania.
Z własnych środków
W związku z powyższym w lipcu 2025 r. burmistrz Miasta Marcin Nazarewicz wraz z prezesem spółki Piotrem Kuchtą, podjęli decyzję o realizacji wymiany modułów ze środków własnych Przedsiębiorstwa. Rozpoczęto procedury, a już w sierpniu 2025 r. podpisano umowę z dostawcą – firmą MWS Technical Solutions Włodzimierz Sieradzki. W styczniu br. pracownicy PWiK Jarosław Sp. z o.o., pod nadzorem dostawcy, wymienili moduły na nowe (produkcji japońskiej). Zastosowanie filtracji membranowej, a tym samym wysoka skuteczność usuwania mikroorganizmów z wody pozwala na stosowanie mniejszych niż by to było w przypadku rezygnacji z tego procesu, dawek dezynfekanta. Wymiana modułów na nowe pozwoli również na zmniejszenie kosztów energii – filtry nie będą musiały osiągać tak wysokich ciśnień, aby osiągnąć oczekiwany efekt. Decyzja o wymianie modułów na identyczne, oprócz sprawdzonej już efektywności, podyktowana była także brakiem konieczności przeróbek instalacji. Całość prac mogła być etapami przeprowadzona przez pracowników PWiK bez zakłóceń w dostawach wody dla mieszkańców. Dodatkowo, wykonanie wyżej wymienionych prac przez pracowników PWiK, pozwoliło na znaczne oszczędności.
Usuwają bakterie Clostridium i mikroplastkik
Należy podkreślić, że stosowanie mikrofiltracji membranowej pozwala na uzdatnienie wody, a tym samym dostarczenie jej odbiorcom, o takiej jakości, która spełnia wszystkie wymagania stawiane wodzie przeznaczonej do spożycia.
– Stopień separacji pozwala na usunięcie z wody nie tylko bakterii, takich jak Clostridium perfringens czy bakterii grupy Coli, jak również cząstek mikroplastiku na bardzo wysokim poziomie (powyżej 90%) – podkreśliła kierownik A. Lis.
Nowe filtry membranowe osiągają wymaganą wydajność rzędu 500 m3/h, a zdolności separacyjne potwierdzone są wynikami badań. Mętność wody po filtrach membranowych jest poniżej 0,1 NTU przy dopuszczalnej wartości 1 NTU. Woda po filtracji jest wolna od bakterii w tym: bakterii grupy coli czy Clostridium perfringens Przenikalność, o której wspomniano na wstępie jest blisko 5-krotnie wyższa, przy bardzo niskiej temperaturze wody (ok. 1˚C). W cieplejszych okresach filtry będą uzyskiwać jeszcze lepsze parametry. Warto dodać ze stosowana w Jarosławiu technologia mikrofiltracji jest największą tego typu instalacją w Polsce – podobne pracują w Suchej Beskidzkiej (60 modułów) i Andrychowie (80 modułów). Prezes PWiK, Piotr Kuchta podkreślał jak istotne są to inwestycje i jak duże znaczenie mają dla odbiorców korzystających z wody produkowanej przez Zakład Uzdatniania Wody.
Modernizacja sieci
Przedsiębiorstwo planuje dalsze inwestycje, aby utrzymać bezpieczeństwo, jakość i stabilność w dostawach wody, w tym również inwestycje w sieć wodociągową.
– Kolejnym etapem prac będzie modernizacja sieci wodociągowej, która jest coraz starsza, a w mojej ocenie przez lata proces utrzymania tej sieci był zaniedbany. W wielu miejscach spotykacie się Państwo z częstymi awariami, zwłaszcza tam gdzie te rury są stare: azbestowe lub żeliwne – podkreślił Burmistrz dodając przy okazji, że sytuacja skażenia wodociągu bakterią grupy Coli, która miała miejsce ponad rok temu, dała możliwość poprawy wielu rzeczy, m.in. sięgnięto po opinię fachowców podejmując współpracę z dwiema politechnikami. Potwierdził to prezes PWiK.
– W 2025 roku podjęliśmy współpracę z Politechniką Rzeszowską. Została opracowana analiza pracy całej sieci wodociągowej i parametrów wody. Pod względem technicznym i mikrobiologicznym wszystkie badania zostały zweryfikowane i potwierdziły, że wszystkie procesy są prawidłowe. We wrześniu 2025 roku zleciliśmy audyt Politechnice Wrocławskiej, która specjalizuje się w filtracji membranowej. Potwierdzono, że wszystko u nas odbywało się prawidłowo, jednak wraz z upływem czasu instalacja traciła swoją wydajność i wymiana była konieczna. Producent zaleca wymianę tych modułów co 6-8 lat, natomiast u nas pracowały one od roku 2009, a więc 16 lat – poinformował P. Kuchta.
Trudne wyzwania
Burmistrz zwrócił też uwagę na to, że z uwagi na sytuację geopolityczną, czas obecnego zarządzania siecią jest wyjątkowo trudny.
– Proszę pamiętać, że mamy ujęcie wody z rzeki San, która to rzeka ma dopływy z Ukrainy, więc to tym bardziej wymaga od nas częstszych analiz, czy kontroli na sieci. Dochodzą do nas również często alerty o tym, żebyśmy uważali na różne incydenty, które mogą mieć charakter sabotażowy, więc proszę wierzyć, że pracownicy spółki mają pełne ręce roboty – podsumował M. Nazarewicz gratulując im jednocześnie dotychczasowych działań.
Na czym polega proces:
Filtracja membranowa to ciśnieniowa technika separacji zanieczyszczeń, która wykorzystuje półprzepuszczalne membrany do oddzielenia składników cieczy na podstawie wielkości. Strumień wody jest rozdzielany na oczyszczony produkt oraz skoncentrowane zanieczyszczenie. Pod wpływem różnicy ciśnień zanieczyszczenia są zatrzymywane na powierzchni membrany, podczas gdy czysta woda przepływa przez jej pory. Filtracja membranowa pozwala na usunięcie z wody wszystkich zanieczyszczenia o wielkości co najmniej 1 µm, tj. m.in.: bakterie (w tym bakterie grupy Coli, Clostridium perfringens), pierwotniaki oraz większe mikroorganizmy. Następuje również redukcja mętności oraz barwy. Następstwem eliminacji tych wszystkich zanieczyszczeń jest również poprawa smaku wody.
DP