Zamki, pałace, dwory w powiecie jarosławskim: Pruchnik – Zamek

Przez

-

1 lipca 2022

Przy szosie z Pruchnika do Jarosławia widoczne są pozostałości zamku obronnego i cylindryczna baszta oraz dwa parterowe budynki (poprzednio do 2008 roku na terenie wsi Węgierka). Początki budowy są nieznane. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1482 roku, kiedy to jeden z rodu Pruchnickich buduje obronny dwór. W miejscu fortyfikacji Pieniążkowie stawiają renesansowy zamek, przekazując dobra Janowi Świętosławskiemu. Po jego śmierci majątkiem podzielili się synowie. Ostatnimi właścicielami zamku i okolic byli Szembekowie i Mycielscy. Zamek położony był na niezbyt dogodnym do obrony terenie. Zbudowany został z kamienia na planie czworoboku 40×40 m, prawdopodobnie z bastejami cylindrycznymi w narożach. Całość otaczały fos, których śladami są rozlewiska i stawy wokół terenu dawnego zamku. Obronny zamek stanowił ważne ogniwo w łańcuchu wznoszonych w XV wieku w Polsce południowo- wschodniej siedzib szlacheckich. Plan nieznanego architekta zakładał pełne zabezpieczenie siedziby, pełniącej funkcję reprezentacyjną w powiązaniu z walorami otaczającego ją krajobrazu. Czworoboczny zamek wzniesiono z zamiarem zabudowania obszernego dziedzińca czteroma skrzydłami z basztami narożnymi. Historycy do tej pory wiodą spór o ilość baszt, niektórzy twierdzą, że było tylko dwie baszty. Zachowana baszta północno- zachodnia jest na planie koła o średnicy 12 m i czterech kondygnacjach z otworami strzelniczymi. Brama główna znajdowała się w skrzydle zachodnim. Zamek spłonął w XVIII wieku i nigdy nie został odbudowany. Zachowane są pozostałości ogrodów krajobrazowych. Najstarsze drzewa posiadają obwód 4- 5 m. Dominują głównie topole, dęby i lipy. Obecnie na terenie zamku trwają prace porządkowe i zabezpieczające basztę i przylegający do niej budynek. W perspektywie jest projekt umieszczenia w pozostałościach zamkowych Gminnego Centrum kultury. Już w tej chwili zmiany są widoczne i jest nadzieja, że obiekt będzie służył turystom przyjeżdżającym do pięknego Pruchnika, perły architektury drewnianej i okolicznych walorów krajobrazowych.

Jarosławskie Stowarzyszenie „Ocalić Przeszłość dla Przyszłości”

Przedszkolaki mistrzami kodowania

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

W środę, 15 czerwca w Miejskim Przedszkolu nr 9 im. Jana Brzechwy w Jarosławiu odbył się II Przedszkolny Konkurs Wiedzy z zakresu edukacji cyfrowej pt. „Jestem mistrzem kodowania”.

Celem konkursu pt. „Jestem mistrzem kodowania” było sprawdzenie wiedzy dzieci 5-6 letnich z zakresu opanowania elementów kodowania i programowania z wykorzystaniem narzędzi TIK (Genibot, Ozobot, Photon, maty do kodowania).

– Konkurs służył także rozwijaniu logicznego, algorytmicznego myślenia, zadaniowego podejścia do stawianych problemów, kreatywności oraz wprowadzeniu dzieci w cyfrowy świat, czyli świadomemu, czynnemu i twórczemu korzystaniu z nowoczesnych technologii – mówią organizatorzy tego wydarzenia.

Na początku dzieci sześcioletnie z grupy „Niebieskiej” zaprezentowały swoje umiejętności wykonywania działań matematycznych z wykorzystaniem robota edukacyjnego Genibota oraz kart funkcyjnych. Zwieńczeniem prezentacji było rozwiązanie szyfrogramu.

Opr. EK, fot. org.

79. rocznica zbrodni wołyńskiej

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

W środę, 22 czerwca na Starym Cmentarzu w Jarosławiu odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary ludobójstwa dokonanego na polskiej ludności Kresów Południowo-Wschodnich.

Uroczystość rozpoczęła się wciągnięciem flagi państwowej na maszt oraz odegraniem hymnu narodowego. Pod pomnikiem upamiętniającym ofiary ludobójstwa dokonanego w latach 1943-1947 przez ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA na ludności dawnych województw: lwowskiego, tarnopolskiego i stanisławowskiego odbyły się okolicznościowe przemówienia. Głos zabrał m.in. Wiesław Pirożek, zastępca Burmistrza Miasta Jarosławia, Stanisław Kłopot, starosta Powiatu Jarosławskiego oraz Artur Dobrucki, członek Stowarzyszenia Dziedzictwo Kresów, a zarazem przedstawiciel rodzin ofiar.

– My wszyscy tu stojący, stanowimy reprezentację Narodu Polskiego, przekrój społeczeństwa, którego najcenniejszą – dla nas, starszych – częścią jest pokolenie młode. Przyszło Wam młodzi Polacy, wzrastać w niełatwym czasie, w którym fałsz zdaje się brać górę nad prawdą w wielu dziedzinach ludzkiej aktywności. Waszym jedynym orężem przeciw kłamstwu w życiu może być tylko prawdziwa wiedza. Naszą powinnością jest tę wiedzę przekazać, Waszą – przyjąć, wykorzystać, przechować, i także przekazać – mówił A. Dobrucki.

Po wspólnej modlitwie poszczególne delegacje złożyły kwiaty. W uroczystości uczestniczył 14 Dywizjon Artylerii Samobieżnej im. gen. brygady Wacława Wieczorkiewicza w Jarosławiu.

EK

Kolejna lipa w Alei Maturzystów

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

Już po raz drugi na kampusie jarosławskiej Uczelni na cześć tegorocznych maturzystów posadzona została lipa. Akcja „Aleja Maturzystów” zapoczątkowana została w 2021 roku z inicjatywy rektora, prof. ucz. dr. hab. Krzysztofa Rejmana. Każde z drzew symbolizuje jeden rocznik maturzystów.

W czwartek, 23 czerwca na terenie PWSTE zebrali się dyrektorzy szkół ponadgimnazjalnych wraz z tegorocznymi absolwentami. Wszystko po to, by zasadzić kolejne drzewo, które reprezentować będzie uczniów liceów i techników z naszego rejonu, którzy w 2022 roku napisali egzamin dojrzałości.

– Lipa symbolizuje między innymi zgodę między ludźmi. Życzymy sobie, aby właśnie takie symboliczne drzewo zgody wyrosło między Ukrainą i Rosją, by zapanował pokój. Posadzona lipa ma symbolizować także wytrwałość uczniów, którzy przez cały rok przygotowywali się do egzaminu dojrzałości i z sukcesem zakończyli swoją edukację w liceach i technikach – powiedział prof. ucz. dr hab. Krzysztof Rejman, Rektor PWSTE w Jarosławiu.

Po ceremonii sadzenia drzewa, przedstawiciele poszczególnych szkół biorących udział w akcji wpisali się do księgi pamiątkowej.

EK

Najpierw absolutorium, potem nagrody

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

Dwa ważne dla gminy wydarzenia miały miejsce w ubiegły czwartek, 23 czerwca. W Wiejskim Domu Kultury w Grzęsce radni najpierw udzielili Wójtowi absolutorium, na następnie odbyło się wręczenie nagród dla najzdolniejszych uczniów Gminy Przeworsk.

Rada Gminy Przeworsk jednogłośnie udzieliła absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2021 rok wójtowi Gminy Przeworsk Danielowi Krawcowi. Podjęcie uchwały poprzedzone było analizą sprawozdania z wykonania budżetu oraz sprawozdania finansowego Gminy Przeworsk za rok 2021. Regionalna Izba Obrachunkowa w Rzeszowie również pozytywnie zaopiniowała sprawozdanie oraz wniosek Komisji Rewizyjnej Rady Gminy Przeworsk o udzielenie Wójtowi absolutorium. Przewodniczący Rady Gminy Przeworsk Andrzej Ruchała oraz wiceprzewodniczący Rady Stanisław Machniak wręczyli Wójtowi kwiaty. Włodarz Gminy podziękował Radzie Gminy za obdarzenie zaufaniem i udzielenie absolutorium. Jednocześnie jako wyraz uznania za ciężką pracę nad budżetem wójt wręczył również bukiet skarbnikowi Gminy Przeworsk, Małgorzacie Wilk.

Następnie odbyła się uroczystość wręczenia listów gratulacyjnych i nagród dla najlepszych uczniów ze szkół podstawowych z terenu Gminy Przeworsk. Nagrodzeni z rąk Wójta oraz Przewodniczącego Rady Gminy zostali m.in. uczniowie ze średnią powyżej 5,0 i dodatkowymi osiągnięciami z klas VIII, uczniowie wyróżnieni i nagrodzeni w konkursach na szczeblu wojewódzkim i ogólnopolskim oraz grupy artystyczne.

DP

Przewodniczący Rady Gminy Przeworsk Andrzej Ruchała oraz wiceprzewodniczący Rady Stanisław Machniak wręczyli Wójtowi kwiaty.

Podczas sesji zostali nagrodzeni najlepsi uczniowie ze szkół podstawowych z terenu Gminy Przeworsk.

Podsumowali „Krok przed metą”

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

W Szkole Podstawowej nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi im. Adama Mickiewicza w Jarosławiu odbyło się podsumowanie XVI Powiatowego Konkursu „Krok przed metą”.

W konkursie, w części humanistycznej i matematycznej, wzięli udział najlepsi uczniowie klas piątych powiatu jarosławskiego.

Część humanistyczna

I miejsce: Wiktoria Burdzy – SP w Chłopicach. II miejsce: Mateusz Pytlowany – SP w Chłopicach, Patrycja Jędruch – SP w Chłopicach, Klaudia Broda – SP w Szówsku. III miejsce: Aleksandra Jadam – SP 11 w Jarosławiu, Martyna Maciałek – SP w Szówsku. Wyróżnienia: Michał Smok – SP w Wietlinie, Wiktoria Puchalska – SP 5 w Jarosławiu,Filip Makuch – SP w Chłopicach.

Część matematyczna:

I miejsce: Lena Kowalska – SP 11 w Jarosławiu. II miejsce: Adam Pszon – SP 7 w Jarosławiu. III miejsce: Barski Paweł – SP 4. Wyróżnienia: Martyna Maciałek – SP w Szówsku, Michał Smok – SP w Wietlinie, Marek Kapłon – SP w Chłopicach.

red.

Tracimy kontrolę

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

Jeszcze dobrze wakacje się nie rozpoczęły, a statystyki utonięć w Polsce są zatrważające. Niemal codziennie słyszymy o kolejnej ofierze, której życie skończyło się w wodzie. Są i młodsi i starsi. Dzieci, nastolatkowie, mający trzydziestkę na karku i emeryci. Zdecydowana większość z planami na najbliższe godziny, dni, miesiące, lata. Gubi rutyna, pewność siebie, przecenianie własnych umiejętności, lekkomyślność. Nie dociera do nas, że nie mamy nad wszystkim kontroli i gdy zacznie się dziać źle, to nie wystarczy wylogowanie się, czy obudzenie ze złego snu. Nie wrócimy w bezpieczne miejsce, wtedy kiedy tylko zechcemy. A tak nam się często wydaje. Prowadzimy samochód, teoretycznie mamy nad nim kontrolę, ale mimo to wypadki się zdarzają. Okazuje się, że my też możemy być tylko narzędziem, zaledwie pyłkiem we wszechświecie.

Jedną z oznak końca roku szkolnego jest wysyp fotografii świadectw z czerwonym paskiem dodawanych przez dumnych rodziców tychże zdolnych uczniów. Wszystko jest w porządku, dopóki takie świadectwo jest efektem samodzielnej pracy ucznia i stanowi jego cel, a nie cel rodziców. Bo zdarzają się i tacy, którzy za swoje szkolne niepowodzenia chcą dowartościowywać się dzieckiem i uczą go, że liczą się tylko oceny i bycie lepszym od innych. Takie dzieci nie biorą udziału w konkursach, bo chcą rozwijać swoje pasje i poszerzać tym samym swoją wiedzę, ale dlatego że spełaniają ambicje rodziców o kolejnej szóstce, czasem pod ich ścisłą kontrolą przypłacając to zdrowiem. A dziecięce oddziały psychiatryczne w całej Polsce pękają już w szwach. Oczywiście, dobre oceny powinny być celem ucznia i gdy uda się je osiągnąć, można odczuwać satysfakcję z dobrze wykonanego zadania. Ale równie ważne, o ile nie ważniejsze powinno być to, by dziecko było lubiane przez otoczenie, umiało o siebie zadbać, np. przygotowując sobie jedzienie, idąc samemu do sklepu czy włączając pralkę lub myjąc naczynia. Wreszcie, by pomogło starszej sąsiadce tak po prostu, z odruchu serca, a nie dlatego, że dostanie za to punkty z zachowania lub tak modnego i cennego z punktu widzenia rekrutacji, wolontariatu. Świat widział już geniuszy, którzy nie zaprzątali sobie głowy tak przyziemnymi rzeczami jak samodzielne ścielenie łóżka czy poskładanie ubrań. Oni stworzeni są do innych celów. A że trochę nieprzystosowani do rzeczywistości…? Kto by się tym przejmował.

O kotroli i sterowaniu innymi jak marionetkami głośno było też na ostatniej sesji Rady Powiatu Przeworskiego, gdzie dyskutowano o odwołaniu dyrektora szpitala. W ciągu kilku godzin można było usłyszeć przytyki, że ktoś lubi rządzić z drugiego rzędu nie brudząc sobie jednocześnie rąk ewentualną odpowiedzialnością za błędy. Jeszcze inni na bycie kukiełkami w czymiś teatrze stanowczo nie chcieli się godzić, ba, nawet na samo takie podejrzenie reagowali niemal alergicznie. Padło mnóstwo słów, a wiele z nich z pewnością w emocjach wymknęło się spod kontroli. Na spokojnie pewnie by nie wybrzmiały, bo niektórzy odebrali je jak strzał w kolano. Jak na razie jednak obie strony mają swoje racje i uważają, że wszystko jest pod kontrolą. Ich własną.

Dominika Prokuska

Podzielnik i wystawy w „katoliku”

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

W Publicznym Katolickim Liceum Ogólnokształcącym im. Anny Jenke w Jarosławiu zainstalowano jeden ze 150 podzielników, które zostały przygotowane przez Caritas Polska w ramach kampanii „Ekologia integralna encykliki Laudato Si’ w działaniu wspólnot Caritas i społeczności lokalnych”. W szkole zainstalowano też dwie wystawy.

– Podzielnik jest odpowiedzią słowa Papieża Franciszka, który stwierdził: „Klimat jest dobrem wspólnym, wszystkich i dla wszystkich. (…) Ludzkość wezwana jest do uświadomienia sobie konieczności zmiany stylu życia, produkcji i konsumpcji, by powstrzymać globalne ocieplenie albo przynajmniej wyeliminować przyczyny wynikające z działalności człowieka” – mówi ks. Grzegorz Delmanowicz. Jego uruchomienie ma wspierać odejście nauczycieli i uczniów od kultury jednorazowego wykorzystania przedmiotów oraz motywować społeczność szkolną do promowania idei dzielenia się z innymi posiadanymi rzeczami. W placówce zainstalowano także dwie wystawy historyczne Instytutu Pamięci Narodowej – Oddział w Rzeszowie. Dzięki ekspozycji „Katyń. Zbrodnia, która miała być zapomniana” licealiści pogłębili wiedzę na temat bestialskiego mordu, którego W 1940 r. dokonali na rozkaz najwyższych władz ZSRR funkcjonariusze sowieckiego reżimu. Kolejna ekspozycja nosiła tytuł „Symbole naszej historii – część I”.

Red.

Szukali pocieszenia u stóp Matki Bożej

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

Rodziny z Archidiecezji Przemyskiej spotkały się w Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Jodłówce. Mszy św. z okazji Zakończenia Roku Rodziny przewodniczył oraz homilię wygłosił abp Adam Szal, metropolita przemyski. Obecni byli również biskupi pomocniczy: bp Stanisław Jamrozek oraz bp Krzysztof Chudzio.

Archidiecezjalne Spotkanie Rodzin w Jodłówce odbyło się w niedzielę, 26 czerwca. U stóp jodłowieckiej Pani już od rana gromadziły się całe rodziny, również wielodzietne, nie tylko z Polski, ale także zza granicy. Wśród zgromadzonych byli także kapłani z całej archidiecezji, wolontariusze i dobroczyńcy z różnych krajów świata. O pociechę w trudnym czasie modliło się także ok. 170 osób z Ukrainy.

– Modlimy się głównie o to aby ta rodzina była dla nas wzorem, aby była miejscem gdzie znajdujemy pomoc, pociechę a także przykład chrześcijańskiego życia – mówił abp A. Szal, na początku Mszy św.

Metropolita Przemyski zwrócił uwagę, aby w tym dniu zastanowić się nad tym, czego dzisiaj możemy uczyć się od Świętej Rodziny:

– Jeżeli Zbawiciel włączył się w ludzką rodzinę, jeżeli w niej się narodził i żył przez 30 lat i że jeżeli dzieło zbawienia rozpoczął właśnie od rodziny, to trzeba zdać sobie sprawę, że rodzina rozumiana jako związek mężczyzny i kobiety, jest według zamysłu Bożego najważniejszą i podstawową instytucją życia społecznego – mówił abp A. Szal, przywołując przykłady rodzin ogłoszonych lub będących w drodze do ogłoszenia świętymi i błogosławionymi. Metropolita przypomniał też rodzicom, aby prowadzili siebie nawzajem i swoje dzieci do Boga i do Kościoła.

W trakcie eucharystii uroczyście zakończony został Rok Rodziny „Amoris Laetitia” ustanowiony przez papieża Franciszka. Końca dobiegły także 33-dniowe rekolekcje dla małżeństw zorganizowane przez diecezjalne Radio Fara. Ważnym elementem Mszy św. było odnowienie przyrzeczeń małżeńskich. Po zakończeniu Mszy św. na ołtarzu podpisane zostały akty zawierzenia rodzin Świętej Rodzinie z Nazaretu.

EK

Iskrzyło na sesji

Przez

Redakcja

-

1 lipca 2022

0

W minionym tygodniu odbyła się nadzwyczajna sesja Rady Powiatu Przeworskiego, będąca głównie pokłosiem decyzji Zarządu Powiatu o odwołaniu dyrektora SP ZOZ, Grzegorza Jedynaka.

Środowa (22. czerwca) sesja trwała blisko 5 godzin. Obfitowała w wiele zwrotów akcji i odważnych słów kierowanych do siebie przez oponentów. W wielu momentach ze strony dość licznie zebranej na sali publiczności dało się słyszeć brawa, pomruki niezadowolenia lub śmiech – w zależności kto akurat przemawiał i komu w danym momencie próbowano wbijać szpilę. Wśród obserwatorów dało się zauważyć zwłaszcza pracowników szpitala, starostwa i podległych mu jednostek oraz wójtów i burmistrzów, m.in. na sali obecni byli: burmistrz Sieniawy Adam Woś, burmistrz Kańczugi Andrzej Żygadło, wójt Gminy Przeworsk Daniel Krawiec, wójt Gminy Zarzecze Tomasz Bury, wójt Gminy Adamówka Edward Jarmuziewicz, wójt Gminy Tryńcza Ryszard Jędruch, czy wójt Gminy Gać Grażyna Pieniążek.

Przydługie sprawozdanie

Choć napięcie dało się wyczuć na sali już od początku, sesja rozpoczęła się od przyjęcia porządku obrad i sprawozdania z działalności międzysesjyjnej zarządu powiatu, które z niewielką przerwą było odczytywane przez wicestarostę Jacka Kierepkę przez blisko półtorej godziny. Przerwę stanowiła relacja Starosty z posiedzenia zarządu z dnia 15 czerwca, kiedy to podjęta została decyzja o odwołaniu Grzegorza Jedynaka. Bogusław Urban powtórzył najważniejsze argumenty, które już wcześniej przedstawił podczas specjalnie zwołanej konferencji prasowej.

Przypomnijmy, że było to m.in. aneksowanie przez dyrektora umów bez zgody Zarządu Powiatu oraz niezadowalająca sytuacja finasnowa szpitala. Starosta przyznał, że stracił zaufanie do dyrektora, a bez tego nie wyobraża sobie dalszej współpracy. W pewnym momencie ujawnił nawet treść prywatnego SMS-a, którego autorem miał być G. Jedynak wzywający personel szpitala do udziału w sesji, co miało być niczym innym jak wciąganiem go w robienie zadymy.

Grzegorz Jedynak jeden po drugim starał się rzeczowo odpierać zarzuty. Przedstawił dane dotyczące szpitala i jego sytuacji finansowej, z których wynikało, że choć szpital ma stratę finansową, to sukcesywnie jest ona zmniejszana. Potwierdzeniem, że w przeworskim szpitalu nie dzieje się aż tak źle, jak przedstawia to starosta, miało być zakwalifikowanie SP ZOZ w Przeworsku do kategorii B, co oznacza podmiot w dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Dla porówniania dodał, że na Podkarpaciu w niższych kategoriach, C i D, znajduje się jeszcze 15 szpitali. Dyrektor przypomniał też, że misją szpitala jest leczenie ludzi, a nie generowanie zysku.

Odwołają starostę?

Im dłużej trwała sesja, tym więcej osób zabierało głos, popierając jedną bądź drugą stronę. Wypowiadał się m.in. długoletni dyrektor szpitala, a obecnie radny Jerzy Więcław, radni Jacek Pieniążek, Jerzy Mazur, Bogdan Sebzda, Zbigniew Doskocz, czy Zbigniew Kiszka. Z sali głos zabrała m.in. Marta Palczak-Truś, lekarz z oddziału urologii przeworskiego SP ZOZ. Nie brakowało też kontrowersyjnych wypowiedzi. Padło m.in. pytanie, czy stanowisko dyrektora szpitala czeka już na Łukasza Kawaliło, o czym ponoć mówi się w kuluarach. „Problematyczne” nagle stało się też to, że prywatnie żoną dyrektora jest przewodnicąca Rady Powiatu, Agnieszka Bukowa-Jedynak, co nie przeszkadzało trzy lata temu, gdy dyrektor był powoływany na to stanowisko. Pojawiły się oskarżenia o stosowanie esbeckich metod oraz o bycie marionetką. Dyskusję zakończyło przyjęcie stanowiska 11 radnych, którzy skierowali apel o zaniechanie odwołania Grzegorza Jedynaka. B. Urban przyznał, że sytuację chce wykorzystać opozycja do zmiany władzy, bo brakuje im zaledwie jednego radnego, by próbować odwołać starostę. Czy tak się stanie, przekonamy się podczas sesji absolutoryjnej, którą zaplanowano na 8 lipca.

Dominika Prokuska