To brzmi jak tytuł z kiepskiego brukowca, ale ta historia jest prawdziwa i poważna. Pan Eugeniusz Kinasz nie miał łatwego dzieciństwa. Właściwie to nie miał go w ogóle. Jako kilkuletnie dziecko został wywieziony razem z rodzicami i trójką rodzeństwa na Sybir.

– Wszystko zaczęło się w nocy z dziewiątego na dziesiątego lutego 1940 roku. Miałem wtedy tylko 3 lata. Po północy usłyszeliśmy głośne dobijanie się do drzwi i krzyki: Adkroj! Sawiecka jes włast! – mówi pan Eugeniusz. – Dali nam tylko chwilę, żeby się spakować, a mogliśmy zabrać ze sobą tylko to, co w rękach. Zawieźli nas do najbliższej stacji i wsadzili do wagonu bydlęcego. Przez dwa dni siedzieliśmy w jednym boksie dla bydła w zupełnej ciemności. Do załatwiania potrzeb fizjologicznych była dziura w podłodze. Nie dano nam jedzenia ani wody, w pewnym momencie mama uchyliła drewnianą okiennicę, żeby ściągnąć trochę śniegu z dachu do picia, ale strażnicy momentalnie zareagowali i zabronili jej tego robić – wspomina Sybirak. Dopiero po dwóch dniach przewożeni ludzie uzyskali dostęp do wody, a w ramach posiłku dostawano rozwodnioną zupę. Po ponad miesiącu podróży i przesiadek transport ludzi dotarł do tartaku w tajdze.

Pobyt w tajdze

– Na miejscu ulokowano nas w drewnianym baraku w pokoiku 2 na 4 metry z jedną dwumetrową pryczą dla dwóch osób. W czwórkę wraz z rodzeństwem spaliśmy u nóg rodziców. Moim dużym problemem było to, że nie byłem w stanie chodzić po miesięcznym siedzeniu na półce w wagonie – mówi pan Eugeniusz. – W łagrze dorośli wypracowywali normę, żeby dostać na chleb. W praktyce oznaczało to ciężką pracę od świtu do nocy. Enkawudzistów nie obchodziły dzieci, ale kto tylko nadawał się do pracy, ten szedł. Każdy dorosły dostawał 800 gram chleba jeśli wyrobił normę, a dla dziecka 400 gram. Wodę mieliśmy ze śniegu – wspomina.

Praca w tajdze jest wyjątkowo ciężka, mrozy są wyjątkowo ciężkie, a wieźniowie mieli tylko te ubrania, które wzięli ze sobą. Mogli zapracować też na dodatkową kufajkę lub używane walonki, lecz niewiele to pomagało. – Mróz był cały czas. Wolne od pracy było tylko wtedy, gdy temperatura przekroczyła -40 stopni, ale tylko strażnicy o tym wiedzieli i nas powiadamiali – opowiada Sybirak. – Pamiętam jeden dzień, kiedy z tartaku przyszedł brat mojej mamy i powiedział, że jest -52 stopnie. Siedzieliśmy wtedy wszyscy blisko siebie, paliło się w małym piecyku cały czas, ale mróz i tak wchodził przez szpary między deskami. Kiedy ktoś chciał wyjść po więcej drewna, trzeba było siekierami odkuwać drzwi, ponieważ obmarzały futryny od wewnątrz. Kiedy tylko ktoś wyszedł i zamknął drzwi, mróz na naszych oczach od razu zarastał ponownie – przypomina sobie pan Eugeniusz. Warunki były spartańskie, a do tego w barakach było mnóstwo wszy i pluskiew, które żywiły się ludzką krwią. Zmęczeni pracą ludzie nawet nie mieli sił odganiać się od nich.

O krok od śmierci

O ludzi, którzy zmarli nie dbano w ogóle. Niedaleko pomieszczenia, gdzie spała rodzina pana Eugeniusza, znajdowało się pomieszczenie sanitarne dla chorych, ale w rzeczywistości była to kostnica, gdzie po prostu zwalano ciała zmarłych. W pewnym momencie kilkuletni pan Eugeniusz zachorował, dostał biegunki i zupełnie osłabł. Był ledwo żywy, ale enkawudzista nie pozwolił matce zostać z synem, tylko kazał iść do pracy, a chłopca wrzucił do tej właśnie kostnicy. – Byłem pogrążony w zupełnych ciemnościach, czułem się okropnie, a do tego odczuwałem potworny głód. Ledwo żywy macałem podłogę wokół siebie i wkładałem do ust co tylko nadawało się do zjedzenia. W pewnym momencie wymacałem grudkę węgla drzewnego i zacząłem to jeść. Potem sięgnąłem po następną i tak naprawdę dopiero po czasie dowiedziałem się, że ten węgiel uratował mi życie. Biegunka po jakimś czasie ustąpiła, a ja ucieszyłem się, że znalazłem sobie dodatkowe jedzenie, przecież tego węgla nie brakowało. Gdy wieczorem przyszedł żołnierz do tej kostnicy, zdziwił się, że ja żyję. Przeniósł mnie więc z powrotem do rodziny – wspomina starszy człowiek.

Prawda jest trudna do przyjęcia

Eugeniusz Kinasz spędził jako mały chłopiec w łagrze dwa lata. Dzięki amnestii i po różnych perypetiach i tułaczce powrócił do Jarosławia, gdzie pracowali jego rodzice, mama pomagała w majątku Czartoryskich, a ojciec pracował jako szofer. Dziś udziela się społecznie dając świadectwo historii. Można go spotkać na codzień w Dziennym Domu Seniora przy placu Mickiewicza w Jarosławiu. Jego doświadczenia są przerażające, ale niezwykle wartościowe i ważne pod względem historycznym. Ludziom nieraz trudno jednak zrozumieć to, co przeżył. – Mówią mi nieraz ludzie: ty   to ty, tyś przeżył, ja tego nie muszę wiedzieć – mówi Sybirak. Czyżbyśmy czuli się już tak bezpieczni, że nie przyjmujemy do wiadomości, że historia lubi się powtarzać? Może obecna sytuacja na wschodzie pozwoli nam się ocknąć z takiej postawy.

Sebastian Niemkiewicz

Okazuje się postawienie jednej małej ławki, to wyczyn porównywalny do zbudowania rakiety kosmicznej. Mieszkańcy Jarosławia zwrócili się do nas z prośbą o pomoc. Chcieli, aby na jednej z dróg powiatowych stanęła ławka. Jednak zarówno miasto, jak i powiat tłumaczą, że zadanie to nie leży w ich kompetencjach. Kto zatem posiada kompetencje do postawienia ławki? Może trzeba stworzyć jakiś dodatkowy urząd?

– Chciałabym zaapelować do władz o dokupienie i zamontowanie nowych ławek w Jarosławiu – mówi jedna z mieszkanek. – Przykładem niech będzie ulica Poniatowskiego, z której dostać się gdziekolwiek dla starszego człowieka to nie lada wyczyn. Nie ma gdzie usiąść, choćby na chwilę, aby odpocząć. Przy ulicy Grunwaldzkiej, czy Jana Pawła II takie ławki są, dlaczego więc nie można postawić chociaż jednej przy ul. Poniatowskiego? – pyta mieszkanka Jarosławia.

Czytelniczka nadmienia, że jest osobą starszą i doskonale wie, jak takie ławki by się przydały. Nie apeluje jednak w imieniu, tylko swoim, ale i mieszkańców, którzy się do niej z tym zwrócili. – To mieszkańcy tego rejonu poprosili mnie, abym ten temat poruszyła. Mam jeszcze trochę sił, więc nie mogłam odmówić. Chciałabym coś jeszcze zrobić dla tego miasta – wyjaśnia kobieta.

W sprawie zgłoszonej przez naszą Czytelniczkę skontaktowaliśmy się z zarządcą drogi. W Powiatowym Zarządzie Dróg dowiedzieliśmy się, że zadanie to nie leży w jego kompetencjach.

– Przedmiotowy zakres lokalizacji i liczby usytuowania ławek spoczywa po stronie Urzędu Miasta Jarosławia – wyjaśnił Paweł Tworek, dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w Jarosławiu.

Odesłani do Urzędu Miasta Jarosławia również odbiliśmy się od drzwi. Dorota Wilk, rzecznik prasowy Urzędu Miasta Jarosławia wyjaśniła, że umieszczenie ławek na chodniku przy drodze należy do właściwego zarządcy drogi.

– W przypadku ulicy Poniatowskiego zarządcą jest Starostwo Powiatowe w Jarosławiu i to w gestii Starostwa leży decyzja dotycząca ich usytuowania. Postawienie ławek przez miasto wymaga zgody zarządcy drogi, wiąże się z uiszczeniem opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz z ponoszeniem przez miasto kosztów utrzymania ławek w należytym stanie – mówi D. Wilk.

Tak więc jedna instytucja odsyła do drugiej i tym sposobem błędne koło się zamyka, a ławki zapewne jak nie było tak nie będzie. Można chodzić „od Annasza do Kajfasza” a na końcu i tak skończy się na niczym. Powiatowy Zarząd Dróg nie widzi żadnych przeciwwskazań co do ustawienia ławki, jednak jej nie postawi, bo to nie leży w jego kompetencjach, a Urząd Miasta ławki nie da, bo koszt i kłopot. Ponadto trzeba pilnować, żeby była czysta. Lepiej postawić ją tam, gdzie będzie stała za darmo, niezależnie od tego, czy jest tam potrzebna, czy nie.

Ławki będą w obrębie Rynku

Po otrzymaniu wymijających odpowiedzi obu stron zapytaliśmy, czy w Jarosławiu pojawią się jakieś nowe ławki? Okazuje się, że ławki będą, ale nie tam, gdzie proszą o nie mieszkańcy.

– W budżecie miasta na 2022 rok zaplanowano zadanie pod nazwą „Mała architektura oraz oświetlenie na obszarze Parku Kulturowego”, które opiewa na kwotę 200 tys. zł. W ramach tego zadania planuje się zakup m.in. urządzeń małej architektury, w tym ławek i postawienie ich przede wszystkim w obrębie Rynku, ul. Grodzkiej (na terenie tzw. Parku Kulturowego). Być może ławki pojawią się również przy innych inwestycjach, np. przy budowie siłowni zewnętrznej, w Zielonej innowacyjnej strefie rekreacji w Dzielnicy nr 5 – mówi D. Wilk.

EK

– Proszę pomóżcie, nie wiem już gdzie mam szukać pomocy !! dziś ze szkoły podstawowej nr 2 w Jarosławiu obcy mężczyzna odebrał 8-letnią Amelkę. Udostępniamy nagranie na którym widać dokładnie jego twarz !! – taki wpis pojawił się w niedawno na facebookowym profilu publicznej grupy związanej z Jarosławiem.

– Żadnego porwania nie było, a za informacją kryje się próba wyłudzenia danych – ostrzegamy razem z policją. Adres pod umieszczonym przed południem wpisem kieruje nas do informacji o porwaniu dziewczynki, do którego miałoby dojść tego samego dnia po południu. To już powinno wzbudzić wątpliwości. Klikając w odnośnik do filmu otrzymujemy żądanie zalogowania się jakoby do facebooka. Wygląd strony jest niemal identyczny z panelem logowania do portalu społecznościowego. Całkowicie inny jest jednak adres. Kto nie zwróci uwagi na niby drobne, ale bardzo ważne różnice, może przekazać ważne dane w niepowołane ręce. Tym bardziej, że autor wpisu prowadzącego do oszustwa rozpoczyna go stwierdzeniem – Tragiczne chwile rozegrały się dzisiaj dnia 09.02.2022 po godzinie 14:25. 8-letnia Amelia. B została porwana ze szkoły…. Takich informacji raczej nie omijamy.

Tego samego dnia pojawił się apel o udostępnianie informacji o zaginionym Hubercie. Tym razem wykorzystano fb grupę z Przeworska. Oszust był na tyle bezczelny, że nazwał stronę służącą do wyłudzania informacji vartosprobowac.pl.

Takie informacje zaciekawiają i na to liczą oszuści. Asp. szt. Anna Długosz z KPP w Jarosławiu ostrzega i apeluje, by nie wchodzić w tego rodzaju odnośniki. Mogą w nich znajdować się wirusy. Oszuści wykorzystują je do zbierania danych i włamań na konta. – Nie podawajmy żadnych danych – radzi policjantka.

Fejkowe informacje dotyczące m.in. porwania dzieci są rozsyłane dość często. Ostatnio nasiliły się także połączenia telefoniczne jakoby z banków. Rozmówcy proszą o uaktualnienie danych albo wybierają prostszą drogę i od razu żądają przelania pieniędzy. Najlepiej nie odbierać takich połączeń, a jeśli już do tego dojdzie, to nie wchodzić w konwersację i nigdy nie podawać haseł i loginów.

Oszustwa bazujące m.in. na zdalnym dostępie do kont bankowych są rozpowszechnione, dlatego w każdym przypadku należy zachować daleko posuniętą ostrożność i korzystać tylko ze sprawdzonych sposobów logowania.

Oszustwo„na amerykańskiego lekarza wojskowego”

Katalog stosowanych przez oszustów metod jest spory. W ubiegłym tygodniu pisaliśmy o łatwowiernej 63-letniej mieszkance gminy Roźwienica, która straciła 65 tys. zł. Wyłudzający wykorzystali niezbyt skomplikowaną, ale sprawdzającą się metodę polegającą na tym, że wmówili pokrzywdzonej, iż trzeba pieniędzy by ratować bliską osobę przed odpowiedzialnością za wypadek. Kilka dni później oszust podający się za amerykańskiego lekarza wojskowego wmówił 78-letniej kobiecie, że ją kocha, a ta zgodziła się przelać mu 16 tys. zł. Przed utratą pieniędzy łatwowierną seniorkę uratował pracownik banku. – Dyżurny jarosławskiej komendy został poinformowany przez pracownika jednej z palcówek bankowych na terenie Jarosławia, że starsza kobieta próbuje zrealizować przelew na nieznane konto i zaciągnąć pożyczkę. Pracownik banku nabrał podejrzeń, że może to być próba oszustwa i dlatego powiadomił stróżów prawa – relacjonuje A. Długosz.

Policjanci zareagowali natychmiast. Z wyjaśnień kobiety wynikało, że przy pomocy komunikatora oraz poczty elektronicznej, prowadziła korespondencję z mężczyzną, podającym się za amerykańskiego lekarza wojskowego, który niebawem ma przejść na emeryturę. Mężczyzna miał obiecywać kobiecie, że kiedy skończy pracę, przyjedzie do niej, ponieważ ją kocha. W korespondencji prosił ją o przelanie mu pieniędzy, gdyż musi wysłać z misji w Iraku swoje rzeczy kurierem. Miały tam się znajdować lekarstwa. Na pokrycie kosztów przesyłki chciał 16 tys. zł. – Seniorka oświadczyła, że była przekonana, że kontaktuje się z nią osoba, która faktycznie do niej przyjedzie i będzie spędzać z nią czas. Jak podała, nie ma rodziny i jest bardzo samotna, dlatego też uwierzyła, że pieniądze, które chce przesłać trafią do prawdziwego lekarza – opisuje A. Długosz.

Dzięki spostrzegawczości pracownika banku pani licząca na spędzenie spokojnej starości przy boku emerytowanego amerykańskiego lekarza wojskowego nie straciła sporej sumy pieniędzy.

Łatwowierność, naiwność, bezmyślność i bezkrytyczne przyjmowanie całkowicie niesprawdzonych informacji powodują, że oszuści mimo tego, że wykorzystują znane i niezbyt skomplikowane metody zawsze znajdą ofiarę.

erka

W środę 16 lutego o godz. 16 odpalono ładunki umieszczone w podstawach dwóch kilkudziesięciometrowych kominów pozostałych po ciepłowni dawnego Jarlanu przy ul. Morawskiej w Jarosławiu. Kominy upadły zgodnie z przewidywaniami. Jeden już w pierwszej fazie upadku się złamał. Drugi spadał w całości, rozpadając się dopiero nad stertą gruzu ułożoną dla zamortyzowania uderzenia.

– Chcemy uprzątnąć działkę i przygotować ją pod nową inwestycję, dlatego usuwamy kominy – wyjaśniał Wiesław Puterla, szef firmy Watkem, która jest właścicielem terenu po dawnej ciepłowni. Nie chciał powiedzieć, jakie zamiary ma firma zajmująca się głownie sprzedażą paliw i serwisowaniem pojazdów, ale zapewnił, że nie będzie to działalność dokuczliwa dla mieszkańców.

Wyburzenie kominów metodą wybuchową przeprowadziła specjalistyczna firma z Gliwic. Ładunki wybuchowe umieszczono w wywierconych otworach u podstawy kominów. Rozmieszczono je tak, by eksplozja wyrwała duży klin od strony, w którą kominy miały spaść. By siła wybuchu nie uległa zbytniemu rozproszeniu wzdłuż linii ładunków umieszczono zaporę z desek, siatki i folii.

Tuż przed odpaleniem ładunków pojawiła się grupa mieszkańców chcących obejrzeć wyburzanie. Zadbano, by nie zbliżyli się do rejonu wybuchu. Sam upadek solidnych i wysokich kominów rozpoczął się od wybuchu i powolnego ich przechylania, by szybko nabrać rozpędu, a po ułamku sekund widać było już tylko chmurę pyłu. Po jej opadnięciu okazało się, że obydwa upadły zgodnie z przewidywaniami, ale odłamki z tego, który nie rozpadł się podczas upadania poleciały dalej niż znajdowała się hałda gruzu mająca je wyhamować. Zniszczyły betonowy płot przy stacji transformatorowej na długości kilku metrów. Na szczęście innych uszkodzeń nie było.

Usunięcie wysokich i widocznych z daleka kominów było ostatnim etapem likwidacji dawnej ciepłowni.

erka