Strona główna Blog Strona 230

Zamki, pałace, dwory w powiecie jarosławskim: Dwór w Boratynie

0

Wieś Boratyn przechodziła zmienne koleje losu. Pierwsze zabudowania powstały prawdopodobnie w tym miejscu na przełomie XV i XVI wieku, kiedy znajdowała się tutaj siedziba rodowa Boratyńskich, która została zniszczona podczas potopu szwedzkiego. Obecny dwór położony jest na skraju wsi, na wzniesieniu, w otoczeniu parku i kaplicy. Od właścicieli Boratyńskich wieś wraz z dworem przeszła do rodu Krasickich, następnie do Stadnickich, poprzez małżeństwo Katarzyny Krasickiej z Józefem Stadnickim. Dzięki temu małżeństwu dwór stał się siedzibą rodową.

Jan Stadnicki w latach dwudziestych XIX wieku wybudował nowy dwór z oranżerią i ogrodem w stylu angielskim. W niedalekiej odległości wzniesiono kaplicę dworską. Kolejny właściciel Kazimierz Krasicki założył w Boratynie szkołę i udostępnił mieszkańcom kaplicę dworską. W czasie I wojny światowej dwór pełnił funkcję szpitala dla żołnierzy austriackich. W okresie międzywojennym wsią zarządzał Marian Lisowiecki z Chłopic. W czasie II wojny światowej dwór został zaniedbany. Dopiero z chwilą zaadaptowania na szkolę podstawową, przystąpiono do prac remontowych. Dwór wzniesiono w stylu neogotyckimi elementami architektonicznymi innych stylów, czyli eklektyzmem. Szczególnym elementem jest asymetrycznie usytuowana wieża, nakryta namiotowym dachem. Na skutek ostatnich prac remontowych niektóre elementy dekoracyjne zmieniły charakter. W części zachodniej na elewacji, zwieńczonej uskokowym szczytem widnieje korytarz z herbem Szreniawa. Otoczenie dworu stanowi częściowo zachowany park krajobrazowy, którego granicę tworzą w naturalny sposób utworzone stoki wzgórza. Dwie bramy wejściowe zniszczono po 19170 roku. Krajobrazowy park angielski i romantyczny dwór tworzyły niegdyś malownicze i niepowtarzalne założenie. Charakter parku dopełniały w przeszłości także elementy małej architektury w postaci m.in. łuku triumfalnego, budowli ogrodowych, pomników oraz kamieni pamiątkowych. Okres dewastacji po II wojnie światowej trwał wiele lat. Dwór pełnił funkcję ośrodka gospodarczego i miejsca skupu produktów rolnych, co wpłynęło ujemnie na stan techniczny. Obecnie po latach dewastacji dwór znów funkcjonuje. Został zakupiony w 2003 roku i po remoncie pełni funkcje nie tylko hotelu ale też kulturalną, odbywają się w nim koncerty i wieczory literackie.

 

Jarosławskie Stowarzyszenie „Ocalić Przeszłość dla Przyszłości”

Nagroda dla chóru

0
Gratulacje i życzenia dalszych sukcesów złożył również wójt Gminy Przeworsk Daniel Krawiec, który również uczestniczył w tym wyjątkowym wydarzeniu.

W Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie 30 czerwca odbyła się gala wręczenia nagród Marszałka Województwa Podkarpackiego „Znak Kultury”. W gronie laureatów znalazł się też działający przy Gminnym Ośrodku Kultury w Przeworsku Chór „Veritas” z Nowosielec.

 

Nagroda Marszałka Województwa Podkarpackiego „Znak Kultury” przyznawana jest za wybitne osiągnięcia oraz działalność artystyczną o szczególnym, prestiżowym znaczeniu dla kultury województwa podkarpackiego. W gronie pięciu laureatów nagród zbiorowych wybranych przez Zarząd województwa za całokształt działalności w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania kultury i ochrony dziedzictwa narodowego znalazł się Chór „Veritas” z Nowosielec, działający przy Gminnym Ośrodku Kultury w Przeworsku. Tą zaszczytną nagrodę na ręce dyrygenta chóru Tomasza Piątka, Elżbiety Sowy oraz Adama Wołowca złożyła Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego Ewa Draus oraz Członek Zarządu Województwa Podkarpackiego Anna Huk.

DP/UG Przeworsk

 

 

Pani Bożena przeszła operację. Rodzina dziękuje za pomoc

0

Rodzina pani Bożeny bardzo dziękuje za każdą złotówkę i udostępnienie informacji o zbiórce. Dzięki pomocy ludzi dobrej woli, w tym również naszych Czytelników udało się w błyskawicznym tempie zebrać środki na operację dla 52-laltki.

 

– Lekarze są zadowoleni z przebiegu operacji, nasza mama dochodzi do siebie – poinformowała Jagoda Pszonak, córka pani Bożeny dzień po operacji, dziękując wszystkim za udzielone wsparcie.

52-letnia Bożena Pszonak z Jarosławia, mama pani Jagody zachorowała na guza mózgu IV stopnia złośliwości. W minionym tygodniu w Kluczborku przeszła operację ratującą życie. Niestety nie była ona refundowana, a jej koszt opiewał na ponad 100 tys. zł. Jej bliscy zorganizowali zbiórkę w internecie, którą wsparło prawie 1200 osób. Zbiórka do 15 lipca dostępna jest internecie pod linkiem https://www.siepomaga.pl/bozena-pszonak.

– Środki z nadwyżki zostaną przeznaczone na dalsze leczenie oraz rehabilitację mamy – mówi pani Jagoda.

 

Jak się zaczęło?

Choroba pani Bożeny ujawniła się w kwietniu 2020. Spokojne życie rodziny zmieniło się wówczas o sto osiemdziesiąt stopni.

– Pewnego dnia mama osunęła się na krześle. Od tygodni była bardziej osłabiona, mniej skoncentrowana, ale wydawało nam się, że to może przemęczenie. Potem jednak nastąpiła tragedia. Mama miała sparaliżowany kącik ust, straciła przytomność – byliśmy pewni, że to udar. Rodzice pojechali do szpitala. Była pandemia, co nie ułatwiało sprawy. Jednak już na SORZE okazało się, że to nie udar, tylko guz – opowiadają bliscy pani Bożeny.

Rozpoczęła się walka o życie. Tydzień później pani Bożena trafiła na stół operacyjny. – Wtedy jeszcze nie wiedzieliśmy, z czym mamy do czynienia, lekarze nie byli optymistami. Na szczęście operacja się udała, a nam powiedziano, że wycięto wszystko, co lekarze byli w stanie wyciąć. Po dwóch dniach od operacji zrobił się krwiak. Mama ponownie trafiła na stół operacyjny, a my znowu umieraliśmy ze strachu – relacjonują córki pani Bożeny.

Na szczęście wszystko się udało. Pani Bożena, gdy tylko doszła do siebie, zadzwoniła do bliskich. W rodzinę wkroczyła nowa nadzieja, że wszystko będzie jeszcze dobrze. Niestety wynik histopatologiczny potwierdził, że guz w głowie pani Bożeny, to glejak wielopostaciowy IV stopnia.

 

Dalsze przeciwności

Następne tygodnie również nie były łatwe. Bani Bożena codziennie przez 6 tygodni musiała pokonywać 50 km drogi, udając się na radioterapię. Później była chemioterapia. Pani Bożenie wykonywano wiele badań kontrolnych, z których wynikało, że wszystko jest w porządku. Rodzinie coś nie dawało jednak spokoju. Postanowili skorzystać z dodatkowych konsultacji.

– W końcu udało nam się zrobić prywatnie rezonans. I wtedy przeżyliśmy szok – guz odrastał! Niestety, spotkaliśmy się z opieszałością lekarzy przyjmujących na NFZ. Usłyszeliśmy, że można operować, ale w sumie i tak guz odrośnie. Odebraliśmy to tak, jakby nasza mama była gorszą kategorią pacjenta, bo przecież nigdy na 100% nie wyzdrowieje. Czy to jednak oznacza, że nie powinniśmy walczyć o każdy kolejny miesiąc, kolejny rok?! – zastanawiają się bliscy.

Bliscy pani Bożeny nie poddali się. Zaczęli szukać dalszego ratunku. Efektem czego była właśnie nierefundowana operacja w Kluczborku. Teraz pani Bożena dochodzi do siebie. Miejmy nadzieję, że od tego czasu będzie już tylko lepiej.

Pani Bożenie życzymy dużo zdrowia, by jeszcze przez długie lata cieszyła obecnością swoich bliskich, którzy tak zaciekle walczą o jej życie.

 

EK, fot. arch pryw.

 

 

Papuga i żółw trafiłydo zoo

0

Rzadki okaz chronionej papugi oraz żółwia stepowego został ujawniony na przejściu granicznym w Korczowej.

 

Papugę wywoził z Polski 38-letni Estończyk. Funkcjonariusze SG kontrolujący jego samochód zwrócili uwagę na klatkę, w która znajdowała się w samochodzie. Jak ustalili mundurowi z Oddziału Celnego, był to ptak z gatunku Psittaciformes spp znajdujący się na tzw. liście CITES. Zwierząt chronionych konwencją waszyngtońską nie można przewozić przez granicę bez stosownych zezwoleń. Zgodnie z właściwością papuga została zatrzymana przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w Korczowej, a następnie przekazana do Ogrodu Zoologicznego w Zamościu. Do tego samego ogrodu trafił również żółw stepowy, którego na siedzeniu swojego samochodu przewoził wjeżdżający do Polski obywatel Ukrainy. Mężczyzna również nie posiadał odpowiedniego zezwolenia uprawniającego do przewozu zwierząt chronionych.

 

EK/BiOSG/KAS

 

Pielgrzymi w drodze do Matki Bożej

0
Grupa św. Rafała wyruszyła sprzed Sanktuarium Grobu Bożego w Przeworsku. fot. UM Przeworsk.

W minionym tygodniu na pątniczy szlak ku Jasnej Górze wyruszyła grupa św. Brata Alberta z Jarosławia, grupa św. Józefa Sebastiana Pelczara z Radymna oraz grupa św. Rafała z Przeworska.

Grupa św. Józefa, która wyruszyła z Radymna zatrzymała się przy Kościele pw. św. Jana Chrzciciela i św. Marcina w Łowcach. Fot. UG Chłopice.

Grupa św. Brata Alberta swoje pielgrzymowanie rozpoczęła we wtorek, 5 lipca Mszą św. w kościele pw. NMP Królowej Polski w Jarosławiu, której przewodniczył bp Stanisław Jamrozek. W homilii biskup mówił, że w drodze do Częstochowy będzie okazja, by przyjrzeć się przyjaźni z Jezusem. Zwracając się bezpośrednio do pielgrzymów zapewniał, że w pielgrzymkowej trasie nigdy nie będą sami.

– Pan wam zawsze będzie towarzyszył. Będzie posyłał swojego anioła, żeby was prowadził. Będzie wam towarzyszyła też Maryja, która pokazuje drogę dojścia do Jezusa – zaznaczył bp S. Jamrozek.

Dzień wcześniej tj. w poniedziałek, 4 lipca w kościele pw. św. Wawrzyńca w Radymnie swoje pielgrzymowanie zainaugurowała grupa św. Józefa Sebastiana Pelczara. Uroczystej Mszy św. również przewodniczył bp Stanisław Jamrozek. Wiele osób z tej grupy trud pielgrzymowania podjęło po raz pierwszy.

Jako ostatnia na trasę wyruszyła przeworska grupa św. Rafała. W środę z samego rana podczas Mszy św. pod przewodnictwem JE ks. abpa Adama Szala w Sanktuarium Grobu Bożego w Przeworsku pielgrzymi modlili się o dobrą pogodę i Bożą opiekę dla wszystkich wędrujących do Jasnogórskiej Pani. Podobnie jak w latach ubiegłych pątnikom w pierwszych kilometrach towarzyszyli przedstawiciele lokalnych władz.

 

EK

Compensa przekazała miastu defibrylator

0

W sobotę, 9 lipca, na jarosławskim Rynku odbył się piknik rodzinny Strefa Bezpieczeństwa Compensy. W programie znalazły się zabawy i quizy z nagrodami, nauka pierwszej pomocy, a także badania profilaktyczne i strefa relaksu.

 

W ramach Strefy Bezpieczeństwa Compensy zaplanowano wiele zabaw edukacyjnych zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Uczestnicy tego wydarzenia mogli spróbować swoich sił w quizach wiedzy z nagrodami, zadaniach i wyzwaniach (refleksomierz, narkogogle i alkogogle), a także doświadczyć dachowania i zderzenia w specjalnych symulatorach. Była też możliwość wykonania podstawowych badań profilaktycznych, m.in. wzroku czy poziomu cukru we krwi oraz skorzystania ze strefy relaksu i masaży.

Tego dnia Compensa przekazała na ręce Dariusza Tracza, zastępcy Burmistrza Miasta Jarosławia defibrylator AED. Urządzenie służące do przeprowadzania zabiegu defibrylacji serca zostało umieszczone w specjalnej skrzynce na ścianie kamienicy Rynek 5. Zapewnienie dostępu do urządzenia i edukacja w zakresie jego użytkowania zapewne zwiększy poczucie bezpieczeństwa mieszkańców Jarosławia.

Piknik realizowany był w ramach kampanii prowadzonej przez Compensę we współpracy z Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.

EK, fot. UM

 

 

Raz droga, raz rzeka

0
Ulica Koby po deszczu. Zdjęcia nadesłane przez Czytelniczkę.

Mieszkańcy ul. Koby od ponad dwudziestu lat mają rzekę tuż przy swoich posesjach. Wystarczy niewielki deszcz, aby droga dojazdowa zmieniła się w koryto rzeki. Problem polega na tym, że zarówno przy ulicy, przy której mieszkają, jak i przy ulicy sąsiedniej należącej do powiatu, nie ma kanalizacji deszczowej. Niestety niewiele wskazuje też na to, by taka w najbliższym czasie powstała.

 

– Centrum miasta, 21 wiek a mieszkańcy pięciu posesji nie mogą wyjść z domów „suchą nogą” – mówi pani Teresa, mieszkanka tej ulicy. – Po każdym większym lub mniejszym opadzie deszczu ulica jest zalewana wodą – wyjaśnia. Na dowód swoich słów przesyła fotografie zatopionej ulicy. – Problem na tym małym kawałeczku ulicy Pogodnej istnieje już ponad 22 lata. Przez ten czas były podejmowane różne formy interwencji, ale jak widać, wszystkie okazały się bezskuteczne. Oprócz tego w 2018 roku zgłosiliśmy projekt obywatelski, ale nie zdobył on największej ilości głosów potrzebnej do jego realizacji – mówi Czytelniczka.

W sprawie poruszonej przez panią Teresę skontaktowaliśmy się z zarządcą drogi, w tym przypadku jest to Urząd Miasta Jarosławia.

– Przy ulicy Koby niestety nie ma kanalizacji deszczowej, nie ma jej także przy ulicy Pogodnej należącej do powiatu (ulica Koby jest ulicą boczną ulicy Pogodnej). Budowa kanalizacji deszczowej całościowo rozwiązałaby problem tego terenu – informuje Dorota Wilk z Urzędu Miasta Jarosławia.

Urząd Miasta Jarosławia tłumaczy, że rozwiązaniem tego problemu mogłoby być wykonanie kanalizacji deszczowej. Tej jednak ze względu na własność prywatną nie można wykonać przy ul. Koby. Kanalizacja deszczowa wraz z odprowadzeniem wód do cieku wodnego musiałaby powstać na sąsiedniej ulicy, tj. przy ul. Pogodnej.

– W związku z tym, że ulica ta nie jest drogą miejską, zadania tego musiałby się podjąć powiat. W obecnej sytuacji, czyli braku odwodnienia na tym terenie, będziemy musieli zastawić się, czy jest możliwość, by w inny sposób rozwiązać problem mieszkańców – tłumaczy D. Wilk.

 

Powiat pomoże?

Po odpowiedzi uzyskanej w Urzędzie Miasta Jarosławia skontaktowaliśmy się z Powiatowym Zarządem Dróg w Jarosławiu, gdzie również naświetliliśmy problem poruszony przez panią Teresę. Zapytaliśmy także, czy władze powiatu mają w planach budowę kanalizacji deszczowej przy ul. Pogodnej. Okazuje się, że takie plany kiedyś były, jednak „spaliły one na panewce”.

– Kilka lat temu Starostwo Powiatowe w Jarosławiu podjęło starania o przebudowę ulicy Pogodnej ze środków zewnętrznych. Została opracowana wstępna dokumentacja techniczna na przebudowę wyżej wymienionej ulicy wraz z jej poszerzeniem, wykonaniem chodnika i kanalizacji deszczowej. Do wykonania prac niezbędne było poszerzenie pasa drogowego, między innymi pozyskanie części działek przyległych do posesji. Jednakże liczne sprzeciwy mieszkańców i brak woli na ich sprzedaż nie pozwoliły na regulację pasa drogowego. Dlatego też, na chwilę obecną brak jest w planach inwestycyjnych „budowy kanalizacji deszczowej” w ciągu ulicy Pogodnej – wyjaśnia Paweł Tworek, dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w Jarosławiu.

Z powyższego wynika, że dopóki nie wypracowany zostanie jakiś kompromis pomiędzy zarządcami dróg, a okolicznymi mieszkańcami, ul. Koby nadal zalewana będzie wodą. Nic bowiem nie wskazuje na to, by w najbliższym czasie miało się coś zmienić. Jak na razie mieszkańcy zmuszeni są zaopatrzyć się w dobre kalosze. Niemniej jednak mamy nadzieję, że osoby odpowiedzialne za ten stan rzeczy znajdą jakieś rozwiązanie.

 

EK

 

 

Najmłodszy profesor w Polsce

0

Pochodzący z Przeworska naukowiec znalazł się w gronie najmłodszych profesorów w kraju – nominację otrzymał w wieku zaledwie 36 lat. Jest drugim pod względem wieku ogółem i najmłodszym profesorem nauk inżynieryjno-technicznych w Polsce.

 

Prof. dr hab. inż. Paweł Chmielarz w 2013 r. ukończył międzynarodowe studia doktoranckie w Instytucie Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN w Krakowie i w tym samym roku na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej uzyskał stopień naukowy doktora nauk chemicznych w dyscyplinie technologia chemiczna, specjalność technologia polimerów. Od 2014 r. zatrudniony jest w Katedrze Chemii Fizycznej na tym wydziale, a od 2021 r. jest jej kierownikiem. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk chemicznych w dyscyplinie technologia chemiczna uzyskał w 2017 r. Z kolei postanowieniem z 16 lutego 2022 r. prezydent Andrzej Duda nadał mu tytuł profesora nauk inżynieryjno-technicznych.

 

Nie myślał o chemii

Paweł Chmielarz jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Władysława Jagiełły w Przeworsku.

– W szkole średniej nie myślałem jeszcze poważnie o chemii, bardziej interesowała mnie wtedy biologia – wspomina. Dziś specjalizuje się w dziedzinie nauk chemicznych i inżynierii chemicznej, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki i optymalizacji metod polimeryzacji rodnikowej z przeniesieniem atomu (ATRP) ukierunkowanych na otrzymywanie polimerów o zróżnicowanej strukturze i architekturze. Jego dorobek naukowy obejmuje 70 publikacji w czasopismach międzynarodowych z Listy Filadelfijskiej, dwa patenty w US Patent Office oraz dwa rozdziały w zagranicznych publikacjach monograficznych. Głównym osiągnięciem prof. Chmielarza są zaprezentowane w publikacjach wyniki, ważne w szczególności z punktu widzenia ich zastosowań w biomedycynie. Badania prowadzone podczas jego staży zagranicznych, m.in. w USA oraz na Politechnice Rzeszowskiej, miały istotny wkład na poznanie zjawisk fizykochemicznych mających wpływ na poznanie czynników mających kluczowe znaczenie dla szybkości polimeryzacji w tych układach i udziału reakcji ubocznych, a także dla doboru i optymalizacji odpowiednich parametrów elektrochemicznych. Wspomniane prace zostały opublikowane w prestiżowych czasopismach i wzbudziły bardzo duże zainteresowanie w świecie chemii i technologii polimerów. Na swoje prace badawcze pozyskał finansowanie m.in. ze środków Narodowego Centrum Nauki, Podkarpackiego Centrum Innowacji, Ministerstwa Nauki i Edukacji oraz ze środków europejskich.

 

W prestiżowym gronie

Prof. Chmielarz, choć mógłby pracować na uczelniach na całym świecie, wybrał Politechnikę Rzeszowską. Wykładał m.in. na uczelniach na Malcie, Sycylii, Mediolanie, Padwie, Konstancji, Aarhus, Krecie, Cuidad Real, São Paulo, Genui. Na swoim koncie ma m.in. nagrodę Fundacji Kościuszkowskiej, Brązowy Krzyż Zasługi za działalność na rzecz rozwoju nauki, Medal Komisji Edukacji Narodowej i kilka nagród rektora Politechniki Rzeszowskiej. Jako promotor pełni opiekę nad doktorantami oraz licznymi pracami inżynierskimi i magisterskimi. Jest także inicjatorem i opiekunem naukowym utworzonego w 2019 r. na Wydziale Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej Studenckiego i Doktoranckiego Koła Naukowego Inżynierii Chemicznej i Farmaceutycznej „IPSUM”. Od 2019 r. pełni funkcję przewodniczącego Oddziału Rzeszowskiego Polskiego Towarzystwa Chemicznego, którego celem jest popieranie rozwoju nauk chemicznych i inżynieryjno-technicznych. Jest też członkiem konsorcjum Centrum Kompetencji ,,Polygenius”, Polskiego Towarzystwa Chemicznego i American Chemical Society. Od 2019 r. prof. Chmielarz znajduje się na prestiżowej liście 2% najczęściej cytowanych uczonych i wpływowych naukowców z całego świata. Mimo tego, nie spoczywa na laurach.

– Chcę skupić się na badaniach i kształceniu innych. W świecie nauki jest jeszcze wiele do osiągnięcia – dodaje na zakończenie P. Chmielarz.

 

DP/fot. arch. pryw.

Program Youngster w SP Zarzecze

0

W minionym roku szkolnym uczniowie ósmych klas z Zarzecza uczestniczyli w dodatkowych zajęciach z j. angielskiego w ramach programu Youngster, realizowanym przez Fundację Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej.

 

– Grupa liczyła 14 uczniów. W 15 edycji programu brało udział 30 szkół podstawowych z gmin wiejskich i miejsko-wiejskich z terenu całej Polski. To, co wyróżnia te zajęcia , to ukierunkowanie nauki na pobudzanie wewnętrznej motywacji ucznia. Formuła programu jest oparta na nauce przez zabawę, bez odpytywania, klasówek i ocen, co ma na celu zachęcie uczniów do aktywności – opowiada koordynatorka projektu Joanna Górska. Zajęcia , odbywały się w małej grupie, dostosowane poziomem do umiejętności językowych uczniów, co znacząco ułatwiało wzajemną komunikację i przyswajanie wiedzy.
Youngster to także nowe, bezpłatne podręczniki, dopasowane do poziomu wiedzy ucznia; szkolenia metodyczne dla nauczycieli; konkursy prospołeczne dla uczniów; stypendia dla najlepszych uczniów i nauczycieli, finansujące kursy językowe w Wielkiej Brytanii; platforma e-learningowa. W trakcie trwania projektu uczniowie z Zarzecza brali udział w konkursach, w których zajmowali czołowe miejsca.

Opr. red.

Parada, pokaz driftu, rockoteka

0

W dniach 8-10 lipca w Radymnie odbywał się szósty Zlot Motocyklowy Carpatian Run organizowany przez Stowarzyszenie Motocyklowe Twierdza Przemyśl.

 

Program imprezy obfitował mnóstwem atrakcji. Niemałych emocji przysporzyła parada motocyklowa ulicami miasta oraz pokaz driftu, który odbył się na placu przy Urzędzie Miasta. Nie zabrakło różnego rodzaju konkurencji: siłowych, sprawnościowych oraz motocyklowych. Zwieńczeniem wydarzenia były koncerty. Nie obyło się bez atrakcji dla najmłodszych.

EK, fot. UM