W środę, 13 lipca pod Sądem Rejonowym w Przemyślu odbył się pierwszy protest alienowanych rodziców. Uczestnicy protestu spotkali się w miejscu, gdzie z życiem jakiś czas temu pożegnał się 48-letni mieszkaniec powiatu jarosławskiego, który zdaniem swoich kolegów nie wytrzymał rozłąki z dzieckiem. O śmierci Aleksandra pisaliśmy w numerze 21 Gazety Jarosławskiej, a wcześniej zajmowaliśmy się problemem alienacji rodzicielskiej.

– 13 lipca przed Sądem Rejonowym w Przemyślu protestowaliśmy jako rodzice, ojcowie, którzy sprzeciwiają się Alienacji Rodzicielskiej. Według nas dziecko ma prawo do obojga rodziców, z tego względu protest w myśl dobra naszych dzieci, aby Sądy Rodzinne wydawały postanowienia o opiece naprzemiennej, która jest najlepszym rozwiązaniem po rozstaniu się rodziców – mówią Ryszard Grenda i Mariusz Repecki, społecznicy i aktywiści z Jarosławia, którzy wzięli udział w proteście.

Organizatorem protestu był Stanisław Milewski przybyły na tę okoliczność do Przemyśla. W proteście uczestniczyli przedstawiciele Stowarzyszenia „Z podniesioną Głową” oraz „Szczyty Alienacji Rodzicielskiej”.

Miejsce protestu nie było przypadkowe. – Właśnie przed tym Sądem w Przemyślu, kilka miesięcy temu, a dokładnie 4 dni po święcie, które jest obchodzone 25 kwietnia jako Dzień Świadomości Alienacji Rodzicielskiej targnął się na własne życie, podpalając się w swoim samochodzie, jeden z ojców – Aleksander, który starał się w sądzie o spotkania ze swoją córką i pomimo postanowień nie mógł ich wyegzekwować – mówią koledzy zmarłego Aleksandra.

Przypomnijmy, że zwęglone ciało Aleksandra zostało znalezione pod przemyskim sądem 29 kwietnia. Kilka godzin wcześniej mężczyzna zamieścił wymowny wpis na portalu w mediach społecznościowych „nie zniknął kat, znikam ja”. Policja pod nadzorem Prokuratury ciągle wyjaśnia okoliczności śmierci 48-latka.

Kwiaty i znicze

Podczas demonstracji uczestnicy protestu wywiesili transparenty i zapalili znicze pod ścianą przemyskiego sądu, na której ciągle widnieją ślady pożaru. Chętni dzielili się swoimi historiami. Głos zabrała m.in. pani Barbara, alienowana od własnych wnuczków babcia oraz pani Karolina, która przyjechała na protest z dwójką własnych dzieci i mężem, by wesprzeć działania uczestników protestu.

– Pięknym gestem ze strony wielu obserwujących protest było to, że ludzie sami przynosili i zapalali świeczki – zwraca uwagę Piotr Nastałek.

Po proteście zarówno znicze, jak i fotografia zmarłego tracznie Aleksandra zostały usunięte.

– Na szczęście dobrzy ludzie z okolicy jak i lokalni aktywiści dbają o to, aby codziennie pojawiały się nowe – zauważa mężczyzna.

Środowisko osób alienowanych zapowiada, że protesty będą kontynuowane.

EK/erka, fot. zbiory własne. 

Cech Rzemiosł Różnych przekazał do Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich 32 dawne księgi cechowe, w których znaleźć można informacje o dawnych rzemieślnikach z ziemi jarosławskiej.

O odnalezieniu ksiąg, które przez lata przechowywane były na strychu kamienicy przy ul. Lubelskiej 19 informowaliśmy lutym tego roku w artykule „W cechu odnaleziono księgi pochodzące nawet sprzed stu lat”. Przypomnijmy, że na znalezisko natrafiono całkiem przypadkiem.

– Zaczęło się od tego, że zadzwonił do nas pewien mężczyzna, który szukał informacji o swoim teściu. Poszłam więc na strych, by zobaczyć, czy nie zachowały się tam jakieś stare dokumenty. Tam natknęłam się na zamknięty kredens. Na szczęście udało mi się dopasować klucz i go otworzyć – informowała wówczas pani Anna, zajmująca się sprawami cechu. Pan Artur, który szukał wówczas informacji o swoim teściu, o fakcie odnalezienia ksiąg powiadomił odpowiednie instytucje. Dowiedziawszy się o znalezisku, nie mógł pozwolić, by się zmarnowały. W ostatnim czasie odnalezione księgi zostały przekazane do jarosławskiego muzeum.

Co zawierają księgi?

Ręcznie pisane tomy, zawierają informacje o dawnych rzemieślnikach. Stanowią unikalne źródło do poznania dziejów ziemi jarosławskiej od końca XIX wieku aż do współczesności.

– W dużych, oprawionych w grube oprawki brulionach, znajdziemy dane mistrzów – specjalistów różnych rzemiosł. W innych księgach zapisano wiadomości o uczniach – tak zwanych terminatorach – którzy dopiero przyuczali się do zawodu – mówią: Elżbieta Sieradzka i Rafał Kolano, pracownicy jarosławskiego muzeum. – Nie każdy adept zdobywał wyzwolenie, tzn. zyskiwał prawo do przystąpienia do egzaminu. Ci natomiast, którzy zdali test, zyskiwali status czeladników, uprawniający do swobodnego praktykowania wybranego rzemiosła. Dopiero po zdaniu egzaminu mistrzowskiego, czeladnicy mogli prowadzić własny warsztat i przygotowywać młodych adeptów zawodu – tłumaczą.

Księgi sięgają XIX wieku

Notatki w najstarszej z ksiąg pochodzą z 1870 roku, zaś wpisy zawarte w najmłodszym brulionie kończą się na roku 1973.

– W tak szerokim przedziale czasu doskonale widać zmieniające się tendencje w zakresie wyboru rzemiosł. W XIX wieku najwięcej było rzemieślników wyspecjalizowanych w branży drzewnej, szewskiej, murarskiej i masarskiej. W latach 20. ubiegłego wieku popularność zdobywały nowe zawody, jak elektromechanik, elektroinstalator czy fotograf. Osobny cech tworzyli także fryzjerzy. Wraz z pojawianiem się nowych zawodów, inne – takie jak na przykład kołodziej, bednarz, rymarz czy powroźnik – odchodziły w niepamięć. Pomimo zdecydowanej przewagi mężczyzn, członkami cechu bywały także kobiety – krawcowe, modniarki czy gorseciarki – wyjaśniają pracownicy muzeum.

Uczniowie cechu

Uczniowie mistrzów z jarosławskiego cechu w większości pochodzili z Jarosławia i okolic, choć zdarzały się osoby z różnych zakątków Polski, a nawet osoby urodzone w Stanach Zjednoczonych, które po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powróciły do Ojczyzny.

Nauka rzemiosła odbywała się głównie w warsztatach w Jarosławiu, jak i w Pruchniku, Pawłosiowie czy Pełkiniach. Oprócz informacji o imionach, nazwiskach czy zawodach rzemieślników, w niektórych tomach znajdują się też rubryki dotyczące wyznania i przynależności narodowej.

Cenne znalezisko

Dawne księgi cechowe stanowią niezwykłe uzupełnienie zbiorów jarosławskiego muzeum dotyczących dziejów rzemiosła. Do najcenniejszych zabytków przechowywanych w instytucji należy przywilej księżny Anny Ostrogskiej dla cechu szewców jarosławskich z 1605 roku.

– Na wystawie stałej muzeum już wkrótce będzie można zobaczyć między innymi bogato zdobione szczyty i chorągwie cechowe oraz tzw. skarbczyki – skrzynie do przechowywania najważniejszych dokumentów cechowych. Księgi cechowe ofiarowane przez jarosławski Cech Rzemiosł Różnych nie tylko doskonale wpisują się w tą kolekcję, ale i umożliwiają podjęcie kolejnych, bardziej wyczerpujących studiów nad historią rzemiosła jarosławskiego. Cieszymy się, że darczyńcy są świadomi wartości historycznej darów, jakie przekazują naszemu Muzeum – mówią E. Sieradzka i R. Kolano.

EK, fot. org.