Strona główna Blog Strona 488

Jaki los czeka dworek w Cieszacinie?

0

Pojawił się inwestor, który chce podjąć się remontu dworku Terleckich w Cieszacinie Wielkim. Czy niszczejący od lat zabytek ma szansę powrócić do świetności?

 

Pałacyk mieści się na terenie parku w Cieszacinie Wielkim, niedaleko Szkoły Podstawowej im. Ignacego Łukasiewicza. Niewątpliwie jest on elementem tożsamości dla samych mieszkańców, tak jak opowieści o hrabim i jego ekscentrycznych pomysłach przekazywane z pokolenia na pokolenie. Sam budynek niestety ma się nie najlepiej. – Obecnie budynek jak i park znajdują się w złym stanie. Ściany dworu są silnie zawilgocone i zniszczone, pokrycie dachu jest nieszczelne, a tynki i detale elewacji są silnie zniszczone i wykazują liczne ubytki. Cały obiekt pozbawiony jest stolarki otworowej. Całkowitemu zniszczeniu uległy znajdujące się niegdyś w wieży kręte, drewniane schody – tak zabytek opisała Beata Kot, Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków, w lutym tego roku. Wójt gminy Pawłosiów Mariusz Reń zapytany o dworek, stwierdził, że gmina nie dysponuje wystarczającymi środkami by podjąć się remontu. Dodaje jednak, że gdyby udało się pozyskać dodatkowe środki z zewnątrz, gmina chętnie podjęłaby się odnowy obiektu.

Zofia Paczóska i Wojciech Bardowski pod dworkiem Terleckich

Pojawiła się oferta

W zeszłym roku chęć zakupu dworku zgłosiły wspólnie urzędowi gminy Fundacja Kultura z Pasją oraz Stowarzyszenie Edukacyjne Ziemi Węgrowskiej. Prezesom zarządów tych organizacji udało się spotkać z wójtem i radnymi dopiero we wrześniu tego roku. Stało się to z inicjatywy posłanki Anny Schmidt-Rodziewicz. Nam także udało porozmawiać z potencjalnymi kupcami. Wojciech Bardowski, prezes zarządu fundacji Kultura z Pasją oraz Zofia Paczóska, prezes zarządu Stowarzyszenia Edukacyjnego Ziemi Węgrowskiej opowiedzieli nam o tym co planują. – Na spotkaniu z wójtem i radnymi 14 września, zaproponowaliśmy by, jeśli jest taka wola samorządu, park przy dworze został własnością gminy. Nam na prowadzenie działalności kulturalnej wystarczy budynek z niewielkim obrysem pozostałości drewnianego dworu. Mieszkańcy będą zapraszani na wszystkie wydarzenia kulturalne, które planujemy tam organizować – zapewnili. Sama Z. Paczóska posiada duże doświadczenie w pozyskiwaniu funduszy oraz prowadzeniu inwestycji na obiektach zabytkowych. Niejednokrotnie były to gruntowne remonty. – Z doświadczenia wiem, że przy gruntownym remoncie zabytkowego dworu pojawią się jakieś niespodzianki i trudności techniczne. To normalne. Zawsze są. Ważne, że wiemy jak sobie z takimi trudnościami poradzić, gdy wystąpią – mówi Z. Paczóska. Zapytaliśmy również radnego z Cieszacina Wielkiego, Stanisława Przewrockiego, o jego zdanie. Ten stwierdził, że ważne dla niego jest zdanie mieszkańców i kluczowe będzie spotkanie, na którym wyrażą swoją opinię. Odbędzie się ono najprawdopodobniej w tym miesiącu. Na nim społeczność Cieszacina Wielkiego zdecyduje co dalej.

Gabriel Łowicki


	            

Życie według algorytmów

0

Na wszystko mamy przedłożone algorytmy. Nasze życie jeszcze bardziej przypomina zegarek, a my trybiki. Jeśli taka sytuacja, to tak się zachowaj, jak taka, to inaczej. Sam nie musisz o tym myśleć, bo już ktoś na górze dobrze wie co powinieneś zrobić i kiedy. Jeszcze brakuje rozpiski menu na każdy dzień tygodnia i planu spędzania weekendów, urlopów i wakacji…

 

Gdzie się podział indywidualizm i pragnienia jednostki do samorealizacji i samoakceptacji? Zostały zamienione na chęć przynależności do grupy, a co za tym idzie chęci dostosowania się do ogółu i dopasowania do większości. W naszym kraju ma to szczególne znaczenie, biorąc pod uwage nasz okres historii zwany Polską Rzeczpospolitą Ludową, gdzie ludzie raczej nie chcieli się wyróżniać, żeby za bardzo nie zwracać na siebie uwagi odpowiednich służb. Bo wytłumaczyć wielu rzeczy się nie dało, jeśli już komuś na górze się ubzdurało, żeś szpion.

 

Szkoły mają funkcjonować normalnie, choć niektórych uczniów trzeba izolować, a gdzie indziej nauczyciele nie chcą robić sobie testów. Niektóre podkarpackie placówki są pozamykane. A Ministerstwa Edukacji i Zdrowia razem Głównym Inspektoratem Sanitarnym wpadli właśnie na pomysł, że zasłanianie ust i nosa u uczniów powinno być jednak obowiązkowe, jeśli szkoła nie może zapewnić odpowiedniego dystansu między uczniami na korytarzu. Ciekawe, która może. Patrząc na te działania, okazuje się że koronawirus to nic takiego. Gdyby tak nie było, to przecież ktoś „odpowiedzialny” na górze zająłby się tym na poważnie. Zwłaszcza, że podobno są już przypadki uczniów w naszym regionie, u których już stwierdzono wirusa. Z drugiej strony testy mają renomę rodem z totalizatora lotto. Mimo to jesteśmy zasypywani instrukcjami i algorytmami działania, a ponadto zapewnieniami, że wszystko jest pod kontrolą i w ogóle super.

 

Niebezpieczeństwo może pojawić się zupełnie gdzie indziej. Przyzwyczajeni do nowych przepisów i ustaleń definiujących życie publiczne na co dzień, możemy nie zauważyć, że niektóre z inicjatyw godzą w naszą wolność próbując pokierować naszym zachowaniem i świadomością. Może tu być przykładem przepis pozwalający nadużywanie władzy podczas walki z wirusem, albo nowe wytyczne Oskarów, które od 2024 roku będą zarezerwowane tylko dla filmów, które promują kobiety, środowiska LGBT, mniejszości rasowe i niepełnosprawnych. Czy pozostaną wtedy jeszcze na świecie jakiekolwiek działania nieskażone ideologiczną walką?

 

 

Sebastian Niemkiewicz

Strefa zapowietrzona

0

Ostrzeżenia, że właśnie docieramy do strefy zapowietrzonej, wiszą przed wjazdem do Jarosławia. Są też w innych miejscach. Można je spotkać w powiecie jarosławskim i przeworskim. Zwracają uwagę, że pomór świń szaleje. Czasem takie zapowietrzenie ostrzega też przed wścieklizną. Mamy też dystans społeczny tak chętnie używany obecnie do walki z koronawirusem. Oba określenia idą w stronę idiomów, czyli znaczą coś innego, niż z logicznego rozumowania by wynikało. U nas jest tak, iż zdarza się, że zdążają w wyższą formę i przybierają postać idiotyzmów.

 

Mechanik mówiąc o zapowietrzonej pompie paliwowej, informuje że w tym urządzeniu jest powietrze, tam gdzie ma być benzyna. Natomiast taka strefa daje nam znać, że tam gdzie było powietrze, jest ono nadal, ale może w nim czaić się wirus. Społeczeństwo opiera się na wzajemnych stosunkach międzyludzkich. Należałoby więc rozumieć, że dystans społeczny będzie formą wyobcowania, a tu okazuje się, że jest on nakazem zachowania zalecanej przez ministra odległości. Wystarczyłoby stwierdzenie – zachowaj dystans, ale z określeniem społeczny brzmi lepiej. Może nie mądrzej, ale jaką ma rangę.


Ostrzegać jednak trzeba i jak najbardziej należy. Choć warto brać pod uwagę, że i tu możemy przesadzić. Jeśli władający i ich wazeliniarze pójdą zbytnio w stronę upomnień i pouczeń, to wyjdzie, że mamy społeczeństwo idiotów. Idąc tym tropem wybrani z tej grupy też nie mogą być inni.

Jednak na wszelki wypadek należy przestrzec przed cisem w jarosławskim parku, bo trujący. Niekonsekwentne to, bo trujących roślin dookoła nas jest dużo, a ostrzeżeń nie ma. Są przecież gatunki kwiatów doniczkowych, które mogą na tamten świat wysłać, a stoją w domach i nikt nie wiesza tabliczek.

Jesień już za pasem to i kasztany spadają. Warto uważać, ale niekoniecznie trzeba stawiać tablice informujące, że taki kasztan kiedyś zleci. Takie ostrzeżenia stawiają w złym świetle mieszkańców, bo dają do zrozumienia, że do najmądrzejszych to oni nie należą. W Przeworsku jednak apelują, by kasztany jesienią omijać. Drzew, na których gnieżdżą się gawrony na razie nie ruszają, a w ich koronach też czai się zagrożenie w postaci spadających odchodów. Zwykli ludzie nie zawsze są tacy jak ich przedstawiciele i nauczyli się, że zagrożeń jest wiele, ale można ich uniknąć. Tak jak Eskimos, który już od pieluch wie, że żółtego śniegu jeść nie należy, bo to niehigieniczne.

Coraz więcej Czytelników dzwoni i narzeka, iż urzędy tak dokładnie się zamknęły, że nawet telefonów nie ma kto odebrać. Na szczęście nie wszystkie. W naszej okolicy przoduje jeden samorząd i nie jest to gmina. Zostawmy go na razie w sferze anonimowości. Może się zreflektuje. Na telelekarzy narzekają mniej, bo ich rolę przejęły suplementy reklamowane wszędzie. Działają na zasadzie opisanej już w Biblii polegającej na tym, że wiara uzdrawia, a jeśli nawet nie uzdrowi, to przynajmniej da nadzieję.

Jedna z gmin umieściła na stronie internetowej informację dla osób doświadczających trwale lub okresowo trudności w komunikowaniu się. Biorąc pod uwagę to, co się teraz dzieje sprawdziłem, co radzą. Okazało się, że dotyczy niesłyszących. Czyli z nadzieją też nie przesadzajmy.

Roman Kijanka


 

Plac zabaw już otwarty

0

Plac zabaw przy ul. Legionów w Jarosławiu  został wreszcie otwarty. Uroczystość z udziałem dzieci odbyła się w miniony piątek, 18 września.

 

Popularny w Jarosławiu „małpi gaj” był w ostatnich latach mocno zdewastowany. Jego modernizacja trochę się przeciągała, ostatecznie prace rozpoczęły się w maju tego roku. Podczas uroczystego otwarcia nie zabrakło dzieci, które w towarzystwie burmistrza Waldemara Palucha oraz zastępców Wiesława Pirożka i Dariusza Tracza, przecięły wstęgę. Na najmłodszych czekały konkursy i zabawy z nagrodami. Specjalnie na tę okazję Jarosławski Ośrodek Kultury i Sztuki przygotował strefę zabaw z animatorami Palmonutki. Na nowym placu jest m. in. strefa zabawkowa dla dzieci, strefa integracyjna z huśtawką dla osób niepełnosprawnych oraz siłownia zewnętrzna. Koszt inwestycji to ponad 600 tys. zł, w tym 300 tys. dofinansowania. Podczas wydarzenia posadzono kilka drzew w ramach akcji #sadziMYlas. O sadzonki postarało się Nadleśnictwo Jarosław.

GŁ, fot. UM

 

Pamiętają o zestrzelonych lotnikach

0

Jak co roku przedstawiciele lokalnej społeczności gminy Pawłosiów oddali hołd lotnikom zestrzelonym nad Pawłosiowem w czasie wojny obronnej 1939 r. pochowanym na cmentarzu w Maleniskach.

 

– Mszę świętą w kościele pw. św. Piotra i Pawła w Pawłosiowie w intencji poległych lotników i żołnierzy września oraz o pokój w Ojczyźnie odprawił i patriotyczną homilię wygłosił ks. proboszcz Tadeusz Urban. Rangę uroczystości podniosła obecność sztandarów Ochotniczej Straży Pożarnej i Zespołu Szkół w Pawłosiowie. Po eucharystii Mariusz Reń, wójt Gminy Pawłosiów wraz z Marianem Maciałkiem, przewodniczącym Rady Gminy oraz przedstawicielami samorządu, strażaków ochotników i społeczności szkolnej złożyli kwiaty pod tablicami upamiętniającymi lotników i żołnierzy września 1939 r. Zapalono też znicze i odśpiewano hymn – opisuje Zbigniew Brudek, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Pawłosiowie. Uroczystości zorganizowano w niedzielę, 13 września. Dwa dni po rocznicy śmierci lotników.

 

11 września 1939 roku nad Pawłosiowem, doszło do nierównej walki powietrznej niemieckich myśliwców z polskim samolotem bombowym typu Łoś. Bombowiec ozstał zestrzelony. Dwóch członków załogi zginęło. Dwóm udało się uratować.

Jak opisuje portal polishairforce.pl poświęcony lotnikom drugiej wojny światowej na cmentarzu w Maleniskach pochowani są dwaj lotnicy 211 Eskadry Bombowej: kpr. Edmund Kobyliński oraz ppor. Edmund Mrozowski. Zajmowali stanowiska odpowiednio strzelca i obserwatora w załodze samolotu PZL.37B Łoś, który 11 września 1939 r. wystartował ok. godz. 17:00 z wołyńskiego lotniska Gnojno. Załoga wykonała zadanie rozpoznania w rejonie Przeworsk-Jarosław-Przemyśl, bombardując przy okazji zauważoną przeprawę niemieckiej 2 Dywizji Pancernej na Sanie w rejonie Przemyśla. W drodze powrotnej do bazy samolot został zaatakowany przez trzy Messerschmitty 109D-1 z jednostki 1./ZG 2, osłaniające most w Jarosławiu. W rejonie Pawłosiowa samolot został zestrzelony, a zwycięstwo zapisano na konto pilota Fw. Fritza Giehla. Z płonącego samolotu zdołali wyskoczyć mimo ran i poparzeń pchor. pil. Stanisław Przywara oraz kpr. rtg. Józef Zieliński (nie powrócili do eskadry i nie przedostali się na Zachód, spędzając wojnę w okupowanej Polsce). We wraku zginęli ppor. Mrozowski i kpr. Kobyliński.

erka/fot. UG. Pawłosiów


 

Zadecydowały rzuty karne

0

Piłka ręczna Superliga kobiet: Regulaminowy czas pierwszego meczu Eurobudu JKS Jarosław przed własną publicznością zakończył się remisem. W efekcie o zwycięstwie zadecydowały rzuty karne.

 

Eurobud Grupa JKS Jarosław – Młyny Stoisław Koszalin 24:24, (14:15) k. 3:5

Eurobud Grupa JKS Jarosław: Ciąćka, Szczurek – Matuszczyk 3, Nestsiaruk 5, Pietras 1, Żukowska 9, Szymborska 3, Kozimur 2, Parandii 1, Guziewicz, Donets, Strózik.

Młyny Stoisław Koszalin: Krebs, Filończuk – Urbaniak 3, Mączka 7, Volovnyk 4, Rycharska 2, Smolinh 4, Andriichuk 2, Somionka 2, Zimny, Grobelska, Kowalik, Nowicka, Boryslawska.

Spotkanie rozegrane 19 września na hali MOSiR z Młynami Stoisław Koszalin było dosyć wyrównane. Drużyny wymieniały się prowadzeniem kilkukrotnie. Tuż przed zakończeniem pierwszej połowy byliśmy świadkami gry punkt za punkt, z której zwycięsko wyszła drużyna gości i rozpoczęła drugą połowę z jednobramkową przewagą. Pierwszą bramkę w drugiej części spotkania zdobyła Martyna Żukowska, wyrównując wynik (15:15). Drużyny znów naprzemiennie trafiały do siatki przeciwnika do czasu, aż udane interwencje stojącej na bramce Eurobudu Karoliny Szczurek pozwoliły wyjść gospodyniom na prowadzenie. Dzięki interwencjom Katarzyny Kozimur w obronie oraz celnym trafieniom M. Żukowskiej dwóch rzutów karnych przewaga Eurobudu urosła do czterech punktów. W ciągu czterech ostatnich minut szczypiornistki z Jarosławia straciły całą nadwyżkę i spotkanie zakończył wynik 24:24. Gospodynie przegrały w karnych 3:5. Następny mecz jarosławianki rozegrają na wyjeździe z MKS Piotrcovia Piotrków Trybunalski. Spotkanie odbędzie się w 27 września o 16:00.

Dachowała ciężarówka

0

Do szpitala z obrażeniami ciała trafił kierowca ciężarówki, który chcąc uniknąć zderzenia z nadjeżdżającą z naprzeciwka drugą ciężarówką, stracił panowanie nad kierownicą i wjechał do przydrożnego rowu.

 

Policjanci z posterunku w Wiązownicy, wyjaśniają okoliczności wypadku, do którego doszło w czwartek, 17 września przed godz. 11, na drodze wojewódzkiej w Manasterzu.

– Jak wstępnie ustalili policjanci, kierujący scanią z naczepą, 31-letni mieszkaniec powiatu rzeszowskiego, w celu uniknięcia czołowego zderzenia z nadjeżdżającym z naprzeciwka pojazdem ciężarowym, zjechał na pobocze drogi, gdzie stracił panowanie nad pojazdem, w wyniku czego zjechał na przeciwny pas jezdni, a następnie do przydrożnego rowu, gdzie pojazd dachował – mówi asp. szt. Anna Długosz, oficer prasowy KPP w Jarosławiu.

Kierujący samochodem ciężarowym nie zatrzymał się i odjechał z miejsca wypadku. W wyniku tego zdarzenia obrażeń ciała doznał kierowca ciężarowej scani. Mężczyzna został przetransportowany do szpitala. Badanie wykazało, że 31-latek był trzeźwy.

W skutek wypadku droga W867 w Mołodyczu, była zablokowana.

EK/KPP, fot. OSP KSRG Sieniawa

 

Związkowcy z MOPS skarżą się do ministra

0

W Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Jarosławiu trwa bezterminowy protest, do którego doszło w wyniku braku propozycji rozwiązania trwającego od 16 sierpnia 2019 r. sporu zbiorowego.

 

Spotkanie mediacyjne przeprowadzone końcem lipca br. z dyrekcją MOPS w obecności mediatora wytypowanego przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej nie przyniosło rozstrzygnięcia. Jak informują związkowcy z ośrodka dyrektor Agnieszka Kruba –Nieckarz poinformowała, że dysponuje kwotą 153 tys. zł, które mogłaby przeznaczyć na podwyżki, jednak nie ma na to zgody burmistrza Jarosławia Waldemara Palucha.

– W dniu mediacji do MOPS dostarczono pismo burmistrza, który zakazuje przyznawania wszelkich podwyżek, premii, dodatków i nagród. W odpowiedzi na takie stanowisko przedstawiciele Polskiej Federacji Związkowej Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej, którzy prowadzą w imieniu pracowników MOPS spór zbiorowy zdecydowali, że o zaistniałej sytuacji poinformują ministerstwo, które za pośrednictwem wojewody współfinansuje wynagrodzenia zatrudnionych w MOPS pracowników – informują związkowcy.

opr. erka


 

„Cudze chwalicie Jarosławia nie znacie”: Dworzec w Jarosławiu Kolei Karola Ludwika do roku 1944

0

Architektura dworców w Galicji prezentowała się bardzo okazale, nawiązując do zabudowy pałacowej. Taki typ budynku przedstawiał dworzec kolejowy w Jarosławiu. Monumentalna bryła, mimo stosunkowo niewielkich rozmiarów optycznie była zaakcentowana poprzez przewagę ryzalitu środkowego nad bocznymi. Na rozwój kolei żelaznych wpływ miała przede wszystkim polityka rządu wiedeńskiego uzależniona od sytuacji obronnej Monarchii.

 

Kolej budowano odcinkami i tak: trasa od Dębicy do Lwowa o długości 250 km została otwarta 15 listopada 1860 roku, natomiast odcinek Jarosław- Sokal o długości 147 km   oddano 6 lipca 1884 roku. Prace nad budową dworca jarosławskiego rozpoczęto już w 1857 roku .Sam budynek stacyjny do eksploatacji otwarto w 1861roku według projektu „Büro für Hochbau k.k. General – Dürektion der Österreichischen Staarbahnen”.

Zniszczona stacja kolejowa i skład pociągu po nalocie samolotów niemieckich we wrześniu 1939 r.

Dworzec zbudowano na planie wydłużonego prostokąta. Jego bryłę kształtowały trzy pawilony połączone ze sobą za pomocą parterowych łączników. Główny pawilon w środkowej części dworca wykonano w formie dwukondygnacyjnego założenia, górującego nad całością budowli. W części parteru na elewacji zastosowano rząd pięciu otworów arkadowych. W części parteru występowało podwyższenie w stosunku do piętra. Parter od piętra oddzielał schodkowy gzyms. Elewację na poziomie dwóch kondygnacji flankowały wypusty boczne. Fasadę od góry na całej długości zamykało masywne, profilowane zwieńczenie w formie prostokątnej belki, za którą kryła się połać czterospadowego dachu. Do budynku od wschodu i zachodu przylegały parterowe łączniki umożliwiające komunikację pomiędzy pawilonami, a główną częścią dworca. Łączniki charakteryzowały się szeroko rozstawionymi, smukłymi otworami dziennymi. Całość zamykały parterowe, bliźniacze pawilony boczne na planie prostokąta, przykryte dachem dwuspadowym. Od strony peronów elewacje zarówno pawilonów, jak i łączników budowano w jednej linii.

Po 1860 roku rozpoczął się etap przebudowy dworca, polegający na dostawieniu parterowych przybudówek do pawilonów bocznych. Od strony peronów dachy zostały przedłużone, stanowiąc wspólną konstrukcję z wiatą peronową, wspartą na żeliwnych kolumnach. To rozwiązanie było bardzo rzadkie na tej linii, podobne występowało na dworcu w Bochni. Wiata peronowa rozciągała się na całej długości dworca, wspierała się na żeliwnych kolumnach, zakończonych ozdobnymi kapitelami. Podobnie było w większości dworców na tej linii. Elementy żeliwne były zamawiane w odlewni Fabryki Zieleniowskiego w Krakowie. Dworzec w pierwszym okresie był oświetlany za pomocą wiszących pod zadaszeniem lamp naftowych. Z chwilą doprowadzenia gazu, oświetlenie wymieniono. Elementy architektury na dworcu w Jarosławiu były bardzo zbliżone do elementów na dworcu krakowskim. 6 września 1939 roku na miasto i dworzec kolejowy spadły pierwsze niemieckie bomby lotnicze. Piękna stacja została zniszczona. Powtórnie dworzec uległ zniszczeniu przez Niemców podczas wycofywania się ich z miasta w lipcu 1944 roku.

Jerzy Czechowicz

 

Blok w morzu kwiatów

0
O wizerunek bloku na os. Jagiellonów 7 dbają m.in. panie: Teresa Kiper, Maria Czarna oraz Jadwiga Boruń.

Od 36 lat jeden z bloków na osiedlu Jagiellonów w Jarosławiu tonie w kwiatach. Wszystko za sprawą mieszkanek, którym prace ogrodowe sprawiają niebywałą frajdę. Warto zbłądzić pomiędzy uliczkami, by zobaczyć jak tu pięknie.

 

Blok przy ul. Jagiellonów 7 zamieszkuje dwanaście rodzin, które już dawno dbanie o wspólną przestrzeń wzięły w swoje ręce. Mieszkańcy bloku od lat sami koszą trawnik należący do Miasta oraz obsadzają teren wokół alejek.

– Kwiaty były tu zawsze. W tym roku jest ich jeszcze więcej. Osadzona została cała aleja – mówi Maria Czarna, inicjatorka tego przedsięwzięcia. – Do niedawna zajmował się tym jeden z mieszkańców. Niestety zmarł. Wspólnymi siłami kontynuujemy jego dzieło – mówią mieszkanki bloku.

Przed blokiem podziwiać można m.in. różnego rodzaju krzewy, aksamitki, kany czy hortensje. Nasadzenia zmieniają się sezonowo. Wiosną kwitły tu m.in. tulipany oraz szafirki.

Mieszkanki bloku zgodnie przyznają, że sadzenie roślin sprawia im ogromną przyjemność.

– Zawsze znajdzie się ktoś, kto przyjdzie i pomoże. Radość jest tym większa – mówią.

Mimo że lato chyli się ku końcowi, panie nie próżnują. Zapewniają, że mają już plan wiosennych nasadzeń.

EK