Epidemii można było się spodziewać. Przemawiał za tym trwający nie od dziś problem z afrykańskim pomorem świń, SARS, ptasią grypą, czy chociażby wścieklizną, która ciągle jest zagrożeniem. Pojawiały się wieści o nadciągającej wojnie. Klęska suszy lub powodzi też wisiała. Ale tego, że niecały tydzień przed wyborami w demokratycznym kraju nie będzie wiadomo jakie będą, czy w ogóle będą i będzie wiadomo tylko kto ma wygrać, tego nawet najświatlejsi jasnowidze nie przejrzeli.

Czasy coraz ciekawsze i coraz częściej przychodzi myśl, że jeszcze zatęsknimy za tym, co już było, a minęło nie tylko przez koronawirusa. Z epidemią jest tak, że na początku pojawia się strach. Potem zmienia się w obawę. Jedni są bardziej ostrożni. Inni mniej. W końcu wszyscy się przyzwyczają i jest po sprawie. W wielu sklepach już nie spotkamy płynu do dezynfekcji, czy rękawiczek dla klienta. Twarzy w miejscu publicznym nie możemy odsłaniać, a jak jest każdy widzi. Przykładów można wymieniać wiele. Żyjemy w obostrzeniach i jak to już w naszej historii było potrafimy je obejść. Bo Polakowi nie tak łatwo zakazać. Za to wpuścić go maliny łatwo, bo wtedy on myśli, że sam decyduje. Cytując za Rejem po szkodzie będziemy mądrzejsi, choć przywołując Kochanowskiego – przed i po szkodzie będzie Polak głupi. Narodowi wieszcze nie zostawili na nas suchej nitki. Na szczęście aż tak źle nie jest. Ale jeśli powiemy, że dobrze, to mocno przesadzimy.

Wirusa, który tyle bałaganu narobił możemy zniszczyć i kiedyś to się stanie. Gdyby wszyscy postępowali odpowiedzialnie, to już by go nie było. Nie może on przecież istnieć bez nas. Na dodatek za sprytny nie jest i wystarczy podstawowe zabezpieczenie, by zastał samotny i przepadł. Dokucza, ponieważ wykorzystuje zbyt luźne traktowanie zagrożenia. Jego siła tkwi w tym, że uważamy go za przypadłość, która może dotknąć innych, a nie nas. A jeśli już nawet nam zagrozi, to będzie na kogo winę zwalić.

Mamy więc epidemię i niby każdy wie co ma robić, ale mało kto robi. Najprawdopodobniej szybkim krokiem zbliżają się wybory. Choć tego do ostatnich dni nikt nie będzie wiedział. Tu z kolei nie wiadomo jeszcze, co i jak robić, bo przepisy nie zostały uchwalone, ale już na wszelki wypadek robią. W sumie robią za nasze, by ugrać swoje. Czyli koszty nie mają znaczenia. Takie kuriozum. W filmie fajne do oglądania. Żyć z tym trudno.

Wydaje się, że nasza rzeczywistość biegnie dwoma niezależnymi nurtami. Pierwszy to życie każdego z nas. Praca, rodzina, wypoczynek itd. Drugi to polityka już od najniższego szczebla. Jak najbardziej realne życie zderza się z fabułą władzy, koneksji, kombinatorstwa itp. Wychodzi z tego taki galimatias, że jak mówią za wschodnią granicą – bez wodki nie rozbieriosz. Kto chce z tej demokracji czerpać zyski ma dwa wyjścia. Albo solidnie pracować, albo zapisać się do jakiegoś towarzystwa. Jeśli wybierze pierwsze to przepadł. Jeśli drugie, to ma dwa wyjścia. Albo zapisze się do niewłaściwego, albo właściwego. Jeśli wybierze pierwsze, to przepadł. Jeśli drugie, to ma dwa wyjścia….

Media obiegła informacja, że Kim Dzong Un nie umarł i się uśmiecha. To dobre wieści. Przynajmniej dla Kima.

Roman Kijanka

Konstytucja 3 maja. Nadzieja z dojrzałej decyzji o reformie Ojczyzny. Po okresie wyjątkowym i kontrowersyjnym w naszej historii, czyli rządach sarmackiej szlachty pojawiła się chęć zmiany. Druga na świecie konstytucja tchnęła życie w zaniedbany kraj, lecz część polskich szlachciców nie mogła przeboleć utraty wpływów i zwrócili się po pomoc w obaleniu reform do Cesarstwa Rosyjskiego. Patrząc na to, co dzieje się w naszej polityce dziś, wygląda na to, że niewiele się w nas zmieniło, może tylko granica, za którą szukamy oparcia.

Skoro jednak nie zmieniliśmy się na lepsze, to jest nadzieja, że nie jesteśmy też gorsi niż kiedyś. Pod Grunwaldem pokazaliśmy siłę i zmysł strategiczny oddziałów polsko-litewskich i pokonaliśmy krzyżacką zawieruchę. Dwa i pół wieku później Jan III Sobieski odniósł ogromne zwycięstwo nad Imperium Osmańskim pod Wiedniem i uwolnił zachód przed kulturą Bliskiego Wschodu. Polska jest historycznym punktem, gdzie spiera się wschód z zachodem, co przysparza nam problemów… albo my po prostu nie potrafimy dobrze wykorzystać naszego położenia. Kolejne dwa i pół wieku później zatrzymujemy kolejną falę ze wschodu, tym razem bolszewizmu w Bitwie Warszawskiej. Czy musimy czekać kolejne 100 lat, by dokonać jakiegoś wspaniałego czynu?

Gdzie się podział nasz charakter i siła, że zamiast budować nasz kraj i świadomość narodową, ledwo wiążemy koniec z końcem codzienności pracując fizycznie w obcych korporacjach i fabrykach? Czy istnieją politycy, dla których słowo, honor i suwerenna silna Polska są ważniejsze od własnych rozgrywek politycznych? Czy nasza historia nie toczy się w to samo koło od wieków nic nie zmieniając poza poziomem rozwoju technologicznego? Z kim by dziś podyskutować o przyszłości, skoro nikogo nie obchodzi przeszłość? Jacek Kaczmarski próbuje zmierzyć współczesnego Polaka z dumnym Sarmatą w Rozmowie z XVI-wiecznym portretem trumiennym. A poniżej, w Requiem rozbiorowym, podsumowuje nas na swój zawsze aktualny sposób.

Jesteśmy – jacy jesteśmy
Byliśmy – jacyśmy byli
Tę prawdę o sobie unieśmy
W tej krótkiej, danej nam chwili.

Będziemy – jacy zechcemy
Byle wiedzieć nam – czego chcieć,
Lecz nie wiemy – czego nie wiemy,
Więc nie mamy – co chcemy mieć.

Mogliśmy, czego nie wolno,
Co wolno – nie chcemy móc.
Wolimy niewolę niż wolność,
W której nie ma o co łbem tłuc.

Więc będziemy – jacyśmy byli,
Więc jesteśmy – a jakby nas brak
W tej krótkiej danej nam chwili,
Której jutro nie będzie i tak…

W miniony piątek po południu na ul. Grunwaldzkiej w Jarosławiu był już korek. Maseczki nosimy od niechcenia z nosem na wierzchu, bo łatwiej oddychać. Przy jarosławskim rynku ruszyła lodziarnia. Sprzedają zgodnie z nakazem, czyli na wynos. Problem w tym, że w miejscu publicznym trzeba mieć usta i nos zasłonięte, a lody wymagają odsłonięcia. Ludzie dają sobie radę i to świadczy, że wirusa też opanujemy, a do normalności już wracamy.

Każdy wie, jak sobie z wirusem radzić. Receptury fundują nam politycy i celebryci. Rzadziej naukowcy i lekarze. Pierwsi mają super metody, tylko nierealne. Drudzy są bardziej stonowani. Premier Nepalu zaleca na przykład dezynfekowanie wrzątkiem. Może to dobre i wirusa zniszczy. Trudno powiedzieć, jak przetrwa takie postępowanie dezynfekowany. Telewizje też muszą sobie jakoś radzić przy zakazie kontaktów i zgromadzeń, więc wykorzystują telerozmowy. Dziennikarz siedzi w studio, a interlokutor u siebie w domu. Jest fajnie, a przy okazji wszyscy rozmówcy są na tle książek. Większość ma potężne biblioteki porównywalne przynajmniej z Jagiellonką. Ciekawe ile z tych książek przeczytali. Możliwe, że działa jakaś aplikacja i zamiast doklejać czapeczkę dokleja książki i wszystko jest super, a gość wygląda jak sorboński profesor, albo jak Filip w konopiach.

Wiosna w pełni. W tym roku zanim zaczną się matury, to kasztany już dawno przekwitną. To też zasługa koronawirusa. Codzienne raporty informują nas ile osób zachorowało i ile wyzdrowiało. W sumie przekazują nam informację o liczbie stykających się z wirusem, którym zrobiono testy. Jak komuś nie zrobiono, to oni on, ani cała reszta nie ma zielonego pojęcia, czy wirus go dopadł, czy nie dopadł. Słyszymy, że oddziały szpitalne, a nawet całe szpitale muszą przejść kwarantannę, bo trafił się chory. Nawet policjantów trzeba było odsunąć od służby, bo ktoś z wirusem pojawił się na posterunku. To zrozumiałe, że najbardziej narażeni są ci, którzy z racji swej pracy muszą mieć styczność z ludźmi. Urzędnicy się zamknęli, więc zagrożenie zminimalizowali. Sprzedawcy się nie zamkną, bo chleb jest codziennie potrzebny. Do tej pory nie było informacji, że jakiś sklep objęto kwarantanną. Widocznie ekspedientki należą do najbardziej odpornej grupy zawodowej.

Paliwo tanieje, tylko nie u nas. Litr benzyny na Śląsku kosztuje 3.80 zł. W Warszawie 4,20 zł. Na Podkarpaciu średnio trzeba zapłacić dwa grosze powyżej 4 zł, a w Jarosławiu dwa grosze mniej niż 4,50 zł. Jeden kraj, a ceny różne. Ale z paliwem tak jest od dawna. Przyzwyczailiśmy się już, że jak ropa drożeje, to benzyna też drożeje, jak ropa tanieje, to tanieje samotnie. W ubiegłym tygodniu zdarzało się, że cena baryłki ropy spadła poniżej zera, czyli dostawcy dopłacali, by ja zabrać. U nas połowę ceny paliwa stanowią podatki. Nie może więc tanieć, bo by się budżet zawalił.

Ogólnie to wszystko mamy poukładane. Są zakazy i nakazy oraz obostrzenia. Jest tarcza, a więc i jakiś miecz być musi. Jest też przedwyborczy chaos tak dalece rozbudowany, że najprawdopodobniej od czasów Mieszka większego pomieszania nie było. Gdyby w podobny sposób, jak organizowane są wybory potraktowano wirusa, to biedak przepadłby natychmiast.

Roman Kijanka