Strona główna Blog Strona 424

W nowym roku z agresją na każdym kroku

0

Minął nam właśnie pierwszy miesiąc nowego roku. Ani się obejrzymy, a będzie lato, a potem znów jesień i zima. I tak w koło. Jeśli ktoś nie zdążył zacząć wprowadzać w czyn swoich noworocznych postanowień, to zawsze może zacząć teraz. Każda pora na zmianę jest dobra. Najważniejsze, by w ogóle podjąć ten pierwszy krok i by zmiana służyła przede wszystkim nam, a nie miała na celu dopiec drugiemu.

 

Drugi miesiąc roku to ostatni dzwonek dla tych, którzy chcą zawalczyć o figurę i formę na wakacje. Dla tych, którzy na stałe mieszkają za granicą, to też najodpowiedniejszy czas, by zacząć przygotowywać się na wakacje u rodziny w Polsce. Przez dwa tygodnie za odłożone lub pożyczone pieniądze pokazać, jak się żyje w wielkim świecie, a potem wrócić do pracy na zmywaku, o czym rodzina w kraju nie musi już przecież wiedzieć.

Młodzi narzekają na starszych, starsi na młodych, a ci średni na jednych i drugich. Nikt nie stara się zrozumieć tego drugiego. Dobrze, że zlikwidowano tzw. godziny dla seniorów, bo zamiast służyć komfortowi i bezpieczeństwu, wywoływały tylko niepotrzebną nerwowość. A warto zauważyć, że sami seniorzy o te godziny się nie prosili. Młodzież podobno niczym się nie interesuje i spędza głupio czas. Wielu starszych mogłoby się zdziwić, jakie młodzi mają ciekawe pasje, ale nie stara się do nich dotrzeć z góry stwierdzając, że jest starsza, więc wie lepiej.

Jest taka grupa na facebook’u, gdzie wspomina się dzieciństwo w latach 80. i 90. Często pada stwierdzenie: kiedyś było lepiej, inaczej. Czy na pewno? Czasy niby inne, ale jakby takie same, cytując bohatera jednego z polskich filmów. Nasze wspomnienia są dla nas najlepsze, bo są nasze. Tak było z poprzednimi pokoleniami, i tak będzie z przyszłymi, nie jesteśmy wyjątkami.

W ostatnim czasie w wieku 97 lat zmarł rysownik i satyryk Henryk Jerzy Chmielewski, czyli Papcio Chmiel, autor serii komiksów o Tytusie, Romku i A’ Tomku. Przez lata niezwykle trafnie umiał komentować rzeczywistość ubierając je w humorystyczne opowiastki jednocześnie zachowując zdrowy dystans do wszystkiego. Będzie tego brakowało w coraz bardziej napiętym świecie, gdzie na ostrzu noża stawia się kwestie, które kiedyś wydawały się niepodważalne, a nawet jeśli, to nie wywoływały wzajemnej agresji.

Dominika Prokuska

Cudze chwalicie, Jarosławia nie znacie: Generał brygady Jan Hempel i jego związki z Jarosławiem

0

Jan Hempel urodził się 9 kwietnia 1879 roku we Lwowie. Do gimnazjum niższego uczęszczał w Radomiu, wyższe ukończył w Chyrowie. Studiował w austriackiej szkole kawalerii, którą ukończył z bardzo dobrym wynikiem.  

 

Absolwent Akademii Sztabu Generalnego w Wiedniu, oficer wywiadu i kontrwywiadu wojskowego. Podczas Wielkiej Wojny był szefem sztabu związku operacyjnego na frontach, m.in. armii walczącej przeciwko Rumunii. W 1918 roku   został przyjęty do odrodzonego Wojska Polskiego. W wojnie z bolszewikami był szefem sztabu 1 Armii, a później 6 Armii. W lipcu 1923 roku został mianowany dowódcą 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu.

Jak pisze żona generała, Maria Kozińska w swojej książce pt. Z łańcucha wspomnień” : „Zamieszkaliśmy obydwoje w Jarosławiu, z widokiem na pewną stabilizację życia rodzinnego i mniejszą ruchliwość zawodową męża”. W Jarosławiu                       17 grudnia 1924 roku Jan Hempel otrzymał awans na stopień generała brygady. W czasie przewrotu majowego nie zezwolił na wyjazd podległemu mu w Jarosławiu 3 Pułku Piechoty Legionów. Za odmowę wykonania marszałkowskiego rozkazu został przeniesiony w stan spoczynku. Gen. Hempel został aresztowany i osadzony w forcie toruńskim przez 6 tygodni. Podczas pobytu w Jarosławiu, jak pisze w swoich wspomnieniach żona generała byli często zapraszani na wszystkie uroczyste obchody i imprezy odbywające się tak w mieście,                     jak i w klasztorze Niepokalanek. Gen. Hempel 22 września 1932 roku podczas polowania                   w miejscowości Potok koło Krosna został zastrzelony z broni myśliwskiej. Podobno był to wypadek. Do tej pory ten przypadek nie został ostatecznie wyjaśniony. Żona generała                    w swoich wspomnieniach zapisała: „Bogate życie rodzinno – towarzyskie zostało nagle przerwane śmiercią mego męża, który zginął wskutek wypadku z bronią w czasie polowania w okolicach Krosna”. Został pochowany na cmentarzu w Jedliczu. Po generale Hemplu funkcję dowódcy 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu objął gen. Wacław Scaevola Wieczorkiewicz, przebywając   w Jarosławiu przez prawie 10 lat.

 

Jerzy Czechowicz


 

Konkurs wiedzy o Annie Jenke

0

JAROSŁAW: Organizatorem konkursu wiedzy o Annie Jenke na 100-lecie jej urodzin jest Publiczne Katolickie Liceum Ogólnokształcące Parafii pw. Bożego Ciała w Jarosławiu.

 

Każda szkoła z terenu powiatu jarosławskiego może zgłosić dwóch uczniów klas ósmych. Ostateczny termin wysyłania zgłoszeń upływa 28 lutego 2021 r. Szczegóły w regulaminie na stronie internetowej szkoły: katolik-jaroslaw.pl

Niezapomniane tradycje: Kolędowanie w regionie przeworskim (3)

0

Kolędnikom często towarzyszyły zwierzęta – najczęściej były to kukły, ale chodzono też z żywymi zwierzętami. O ich symbolice w kolejnej części opowiada etnograf Katarzyna Ignas z przeworskiego Muzeum.

 

W kolędzie zwierzęcej brały udział kukły, bądź maszkary zwierząt takie jak turoń, kobyłka, czy koza. Wprowadzenie ich do domu miało spowodować płodność, zdrowie i dostatek u ludzi i zwierząt. W trakcie scenki kolędniczej, zwierzę oferowane było do sprzedaży gospodarzowi przez Żyda, Cygana, Dziada lub Policjanta. W trakcie oglądania, zwierzę nagle upadało. Następowało ożywianie przez leczenie, cucenie, przywracanie do życia – czemu towarzyszyły komiczne dialogi i zachowania odgrywane po to, by zwierzę podniosło się i powracało do życia. Zachowanie zwierzęcia obrazowało zamarcie przyrody na czas zimy i jej powrót do życia na wiosnę.

Kolędowanie z turoniem nazywanym też turem, kłapaczem lub krową popularne było zwłaszcza w Gorliczynie, Studzianie, Nowosielcach, Gaci, Siedleczce i Gorzycach. Tur to inaczej dziki wół, zwierzę cechujące się siłą, zdrowiem, odpornością, uważane za protoplastę bydła domowego. Miał wygląd wołu, z długimi krętymi rogami skierowanymi do przodu.

Inną postacią zoomorficzną biorącą udział w kolędowaniu był konik kolędniczy, tzw. kobyłka. Kobyłka był to łeb konia wykonany z drewna i osadzony w opałce tj. podłużnym płytkim koszu bez kabłąka, z łubu drewnianego. Do opałki przymocowany jest ogon konia. Pośrodku opałki znajdował się otwór, do którego wchodził człowiek, dodatkowo opałka przytrzymana była szelkami zawieszonymi na ramionach kolędnika. Korpus opałki okryty był derką lub płachtą, zaś mężczyzna noszący opałkę ubrany był w mundur, a w rękach trzymał lejce i bat. Kobyłka wpadała do izby pierwsza, obiegała wnętrze wokół, wierzgała kopytami, zamiatała ogonem, wyprawiała różne hece, skakała po izbie, goniła dziewczęta. W Majdanie Sieniawskim do większych chat, z kolędą wprowadzano żywego konia.

W kolędzie brała też udział koza, którą odgrywał skulony kolędnik nakryty płachtą, z łbem kozy trzymanym na kiju. Kozę prowadził na powrozie kolędnik przebrany za Żyda. Koza była postacią niemą; wyczyniała przeróżne figle, bodła dziewczęta, szalała po całej izbie, obracała się, łapała coś ze stołu. Wiele zabawy dostarczała widzom scena targu o „kozę”. Odgrywano sceny dojenia kozy rozweselając mieszkańców, a na koniec koza odgrywała scenę zdychania.

 

Opr. Katarzyna Ignas

Muzeum w Przeworsku

Fot. Koza kolędnicza, wyk. Bronisław Szozda, Gniewczyna Tryniecka, 1995 r.

 

Bałwankowo

0

Zaczęło się w ubiegły poniedziałek. Już wtedy było od rana bajkowo, a śnieg ciągle padał. Pierwsze bałwanki pojawiły się we wtorek. W środę było ich już zatrzęsienie. Różnego kształtu i postury, a im bardziej bałwankowe tym lepsze. Były też wielkie, że aż trudno je bałwanami nazwać i przychodziły inne skojarzenia, bo bałwan musi być nie tylko biały. Najfajniejsze były te, które skumulowały w sobie wszystkie cechy im przynależne. W ich otoczeniu wielu poczuło się swojsko. Szkoda tylko, że kiedyś przyjdzie na nie kres, ale przecież z kolejną zimą znowu powstaną.

 

Nasz znajomy napisał wierszowaną bajkę zatytułowaną „Mieszkańcy zielonej krainy”. Nie wydał jej, ale dał przeczytać. Niezła jest, a nawet jeszcze lepsza. Jest o przygodach świetlika Basi i o komarze Stefanie, a ludzkie nawyki i przyzwyczajenia owadzich bohaterów przybliżają ich do naszego świata. Można się wczuć, rozmarzyć i zieloną krainę przenieść, chociaż rzeczywistość, w jakiej udało się nam znaleźć też zła nie jest i blisko jej do zielonej wyspy, a może nawet w stronę kraju kwitnących wiśni podąża.

Pieniądze płyną z różnych funduszy. Jedni dostają więcej. Inni mniej, a niektórzy wcale. To jednak zrozumiałe, bo podzielić równo nie można, ponieważ potrzeby różne i inne uwarunkowania też są. Wynagrodzenie rośnie. Średnia pensja już przekroczyła 6,5 tys. zł. Możliwe, że za jakiś czas i w naszym regionie tyle dostaną ciężko zarabiający na chleb. Nie należy przejmować się tym, ile wtedy zarobią w bogatszych obszarach, bo oni są tam, a my tu. Ceny wprawdzie lekko wzrastają, ale to zamierzone działanie i portfela nie powinny zbytnio uszczuplić, bo coraz częściej płacimy kartą. Nawet koronawirus jakby spowolnił. Może boi się szczepionek. Jak słyszymy igły mają ostre i nie boli, a odporność daje. Kto nie może dojechać do punktu tego dowiozą. Zapisać się można na kilka sposobów. Czego chcieć więcej. Dzieciaki wróciły do szkoły. Starsi też kiedyś wrócą. W obu powiatach nie zamknęli ani jednego stoku narciarskiego, więc narzekanie byłoby nadużyciem.

Pomimo pandemii samorządy pracują niemalże wzorowo i nie bierzemy pod nawet uwagę ile to dodatkowego wysiłku na nie spada. Nie dość, że urzędnicy muszą załatwić codziennie mnóstwo spraw, to jeszcze zadbać, by wirus się nie panoszył i przypilnować, aby się ewentualny klient odkaził. Jeśli ktoś narzeka, to widocznie zielonego pojęcia nie ma o funkcjonowaniu administracji obojętnie na jakim poziomie.

Należy zrozumieć, że problemy muszą występować, ale też brać pod uwagę, iż są one drobne i sprawnie rozwiązywane. We wspomnianej bajce zarówno świetlik Basia, jak i komar Stefan, mrówek nie wspominając mają znacznie więcej i to poważniejszych kłopotów. Niedługo przyjdzie wiosna i się zazieleni. Wtedy będzie jeszcze fajniej. Tym bardziej, że będziemy się już zbliżać do odporności ogólnej na wirusa i inne zarazy. Jeśli ktoś ma zamiar narzekać niech logicznie i rzeczowo pomyśli. Wracam do bajki. Czymś trzeba zająć myśli, bo zaczyna mi się przypominać ostatnie zdanie z „Folwarku Zwierzęcego” Orwella, a zaraz za nim rzymska sentencja, że pycha kroczy przed upadkiem. Niedawno przypomniano, że zbłądzić każdy może, ale mimo wszystko wracam na właściwe tory i razem z komarem Stefanem udaję się w krainę marzeń.

 

Roman Kijanka


 

 

 

Pijany uderzył w bariery

0

ZAGÓRZE: Kierujący mercedesem zjechał z drogi i uderzył w bariery ochronne mostu. Mężczyzna wsiadł za kierownicę samochodu, mimo, że wcześniej spożywał alkohol w znacznej ilości.

 

Do zdarzenia doszło w niedzielę, 24 stycznia przed godz. 12. Ze wstępnych ustaleń wynika, że 26-letni mieszkaniec gminy Jawornik Polski, kierując mercedesem nie dostosował prędkości do panujących warunków drogowych, stracił panowanie nad pojazdem i uderzył w bariery ochronne mostu. Mężczyzna nie doznał obrażeń. Badanie stanu trzeźwości wykazało za to blisko 3 promile alkoholu w jego organizmie.

Policjanci zatrzymali mu prawo jazdy. Za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości odpowie przed sądem. Grozi mu kara do 2 lat więzienia, sądowy zakaz prowadzenia pojazdów i wysoka grzywna.

 

DP/KPP Przeworsk

Morsowanie – moda, czy zdrowie?

0

Morsowanie, czyli zażywanie kąpieli w zimnej wodzie, nie jest niczym nowym. W naszej okolicy znaleźć można osoby, które od dawna w ten sposób dbają o swoje zdrowie. Ostatnio coraz więcej osób próbuje tej aktywności – ale czy każdy może morsować?

 

Jacek Hołub prezesa Stowarzyszenia „Gorące Morsy” z Jarosławia jest zdania, że modzie na morsowanie sprzyja czas pandemii, a dbać w ten sposób o swoje zdrowie może każdy, kto nie ma przeciwwskazań zdrowotnych, np. „sercowcy”.

– Wszystko jest w naszej głowie. Trzeba w umiejętny sposób zresetować nasz mózg i przełamać psychiczną barierę. Chcesz być zdrowy, idź do zimnej wody – zachęca J. Hołub dodając, że morsowanie to najlepszy sposób na nabranie odporności i pobudzenie krążenia.

Grupa liczy już 30 osób i ciągle się powiększa.

Jak zacząć?

Prezes jarosławskich morsów swoją przygodę zaczął 8 lat temu przy temperaturze -17 stopni. Według niego, morsowanie najlepiej zacząć jesienią. Stopniowo schładzać się – nawet nie pod prysznicem, ale od razu w zbiorniku wodnym.

– Najlepiej w butach piankowych, choć można też na tzw. „żywca”, mocząc ciało do szyi, z rękami pod wodą. Największą frajdę sprawia temperatura otoczenia -10 stopni lub więcej, wtedy woda posiada ok. 2 stopnie na plusie – dodaje J. Hołub.

Nie można też zapominać o bezpieczeństwie, a więc o morsowaniu na sprawdzonym zbiorniku wodnym, w odpowiednim towarzystwie, a w przypadku osób niepełnoletnich – w obecności rodziców lub opiekunów.

 

Dołącz do grupy

Jarosławskie Stowarzyszenie „Gorące Morsy” liczy ponad 30 osób. Spotykają się co niedzielę o 9 rano, na ZEK-u w Radymnie. Morsowanie zawsze poprzedza rozgrzewka.

– Wyzwaniem dla nas były wyjazdy w Bieszczady, by połączyć przejście po górach i morsowanie na rzekach oraz odwiedziny u innych grup. Od kilku lat Morsy z Jarosławia wspierają też Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy organizując morsowanie w basenach przeciwpożarowych. 14 lutego odbędzie się natomiast kolejna cykliczna impreza pt. „Poznaj swoją Walentynkę” – mówi prezes jarosławskiej grupy zapraszając do dołączenia do „Gorących Morsów”.

 

DP/fot. Arch. org.

 

Pośmiertnie uhonorowany

0

SIENIAWA: Podczas ostatniej sesji Rady Miejskiej śp. druh Marian Ceglak otrzymał pośmiertnie tytuł Honorowego Obywatela Miasta i Gminy Sieniawa.

 

Marian Ceglak zmarł rok temu, 21 stycznia. Był wieloletnim komendantem Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Sieniawie, a jako strażak ochotnik służył lokalnemu społeczeństwu ponad 50 lat. Przez ten czas dał się poznać jako znakomity organizator i wychowawca kilku pokoleń młodych strażaków. Dwukrotnie pełnił też funkcję radnego.

Akt nadania Honorowego Obywatelstwa odebrała żona zmarłego, Danuta Ceglak (w środku). Na zdjęciu z synem Erykiem Ceglakiem, obecnym komendantem Miejsko-Gminnym ZOSP w Sieniawie oraz przewodniczącą Rady Miejskiej, Danutą Król.

Akt nadania Honorowego Obywatelstwa wraz z podziękowaniami z rąk przewodniczącej rady miejskiej Danuty Król i burmistrza Adama Wosia odebrała żona śp. Mariana Ceglaka, Danuta. Towarzyszyła jej najbliższa rodzina.

Z wnioskiem o nadanie Honorowego Obywatelstwa Miasta i Gminy Sieniawa wystąpili: burmistrz Miasta i Gminy Sieniawa Adam Woś, były radny Krzysztof Groch oraz w imieniu jednostek OSP z terenu Miasta i Gminy Sieniawa, komendant Miejsko-Gminny ZOSP RP w Sieniawie dh Eryk Ceglak.

 

DP/fot. UMiG Sieniawa

 

Uczcili pamięć ofiar

0

W środę, 27 stycznia, w naszym regionie odbyły się obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holocaustu.

 

W tym roku, ze względu na panującą pandemię, uroczystości miały dużo skromniejszy wydźwięk.

W Jarosławiu, na znak pamięci o ofiarach pochodzenia żydowskiego pomordowanych w czasie II wojny światowej, zastępca burmistrza Wiesław Pirożek oraz dr hab. prof. Wacław Wierzbieniec z Zakładu Historii i Kultury Żydów w Instytucie Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego, złożyli kwiaty oraz zapalili znicze w symbolicznym miejscu straceń na terenie Jarosławskiego Opactwa.

Gmina Kańczuga uczciła pamięć ofiar przy pomniku w Siedleczce

Tego samego dnia, w Siedleczce w gminie Kańczuga, delegacja w składzie: burmistrz Miasta i Gminy Kańczuga – Andrzej Żygadło, przewodniczący Rady Miejskiej w Kańczudze – Łukasz Skóra, sekretarz Miasta i Gminy Kańczuga – Teresa Argasińska, sołtys Siedleczki Anna Podolak, dyrektor Szkoły Podstawowej w Siedleczce Dorota Wójcik, a także dyrektor i wicedyrektor Szkoły Podstawowej w Kańczudze Andrzej Zięba i Magdalena Statek, złożyła przy pomniku Ofiar Terroru Nazistowskiego kwiaty oraz pamiątkowe znicze.

 

Opr. DP

fot. UM Jarosław, UMiG Kańczuga

Po raz 29 zagrała Wielka Orkiestra

0

W niedzielę, 31 stycznia odbył się w 29. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Mieszkańcy powiatu jarosławskiego oraz przeworskiego jak zwykle pokazali swoje wielkie serca.

 

– Nie byłoby tego finału, gdyby w akcję nie zaangażowały się przedszkola i szkoły z powiatu jarosławskiego i przeworskiego – mówiła Teresa Krasnowska, szefowa Sztabu 213, który w tym roku prowadził zbiórkę na obu terenach.

– Gorącymi sercami przywitali nas ludzie z Przeworska, Kańczugi, Mirocina, Sieniawy i tam zgotowali nam naprawdę fajne przyjęcie – podkreślała T. Krasnowska, dziękując wszystkim, którzy zaangażowali się w akcję. W tym roku jarosławski sztab 213 prowadził bowiem swoje działania nie tylko na terenie powiatu jarosławskiego, ale i przeworskiego.

SP nr 4 w Jarosławiu.
SP nr 4 w Jarosławiu.

 

Bajkowe Przedszkole w Przeworsku.
Bajkowe Przedszkole w Przeworsku.
Bajkowe Przedszkole w Przeworsku.

Na ulicach miast i wsi kwestowało około 150 wolontariuszy. Zarówno wolontariuszom, jak i wszystkim tym, którzy wsparli akcję finansowo, bądź w jakikolwiek inny sposób przyłączyli się do niej, podziękował także Dariusz Tracz, zastępca Burmistrza Miasta Jarosławia, Tomasz Kotliński, wójt gminy Roźwienica oraz Elżbieta Grunt, wójt gminy Jarosław.

SP nr 2 w Jarosławiu.
SP nr 2 w Jarosławiu.
Finał akcji zorganizowano na jarosławskiej uczelni. Fot. CKiP

Tegoroczna zbiórka wesprze oddziały dziecięcej laryngologii, otolaryngologii i diagnostyki głowy. Dzięki dobroci ludzkich serc jarosławskiemu sztabu udało się zebrać 155 431, 91 zł (na chwilę zamknięcia tego numeru, kwota może ulec zmianie).

Podczas finału nie zabrakło gorących morsów.
W dniu finału nie obyło się bez wydarzeń sportowych.

Akcję wsparło jedenaście jednostek straży pożarnej.
Datki zbierali wolontariusze w różnym wieku.
Chętnych do pomagania nie brakowało.

W dniu finału nie obyło się bez wydarzeń sportowych tj. bieg czy morsowanie. Gorących morsów można było spotkać na terenie PWSTE w Jarosławiu oraz zbiorniku wodnym ZEK w Radymnie. Tradycyjnie wydarzenie zakończyło „Światełko do nieba”.

 

EK, fot. org.