22 czerwca minęła 197. rocznica urodzin hrabiego Włodzimierza Dzieduszyckiego (1825-1899) – I ordynata poturzycko-zarzeckiego.

Włodzimierz Dzieduszycki był synem Józefa Kalasantego (1776–1847) i Pauliny z Działyńskich herbu Ogończyk (1795–1856). W 1847 roku, w wieku 22 lat, odziedziczył rozległe dobra rodowe po zmarłym ojcu oraz ciotce Magdalenie z Dzieduszyckich Morskiej. W 1847 r. jako jeden z pierwszych właścicieli ziemskich w Galicji zniósł pańszczyznę w swoich dobrach, sprowadził do Lwowa i udostępnił dla publiczności Bibliotekę Poturzycko-Zarzecką. Czynnie wspierał powstanie styczniowe, a po jego zakończeniu pomagał weteranom, sierotom i wdowom po powstańcach. W 1870 r. założył we Lwowie Muzeum Przyrodnicze, przekształcone z jego olbrzymiej prywatnej kolekcji zbiorów przyrodniczych, prahistorycznych i etnograficznych. Udzielał się też politycznie – pełnił m. in. funkcję marszałka Sejmu Krajowego Galicji. Był wielkim propagatorem tradycyjnej sztuki ludowej – przypisuje się mu odkrycie dla szerszej publiczności sztuki huculskiej. Aktywnie działał na rzecz dobrych stosunków polsko-ukraińskich w Galicji, w swoich dobrach fundował zarówno kościoły, jak i cerkwie.

Hrabia zmarł 18 września 1899 r. w Poturzycy. Został pochowany w krypcie rodowej w kościele parafialnym w Zarzeczu, który ufundował. Dziś rekonstrukcję gabinetu Włodzimierza Dzieduszyckiego można oglądać na ekspozycji stałej w Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu.

Źródło: Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu – Oddział Muzeum w Jarosławiu

Ten obiekt małej architektury sakralnej znajduje się przy głównej drodze w Jodłówce, nieopodal sklepu i miejscowej szkoły podstawowej. Jest to murowana kapliczka typu domkowego. Nad dwuskrzydłowymi drzwiami, w niewielkiej niszy ustawiona jest figurka Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Górna część kapliczki zwieńczona jest trzema metalowymi krzyżami. To, co najcenniejsze kryje się jednak w jej wnętrzu. Na ołtarzyku ustrojonym kwiatami centralne miejsce zajmuje oleodruk przedstawiający św. Antoniego z Padwy. Oprawiony jest w piękną neogotycką, drewnianą ramę. Opis obrazu, znajdujący się w jego dolnej części dostarcza ważnych informacji. Czytamy: „Nakładem OO. Bernardynów w Przeworsku OBRAZ WIELKIEGO ŚWIĘTEGO ANTONIEGO Z PADWY W KOŚCIELE OO. BERNARDYNÓW W PRZEWORSKU Patrona we wszystkich potrzebach duszy i ciała, a szczególnie Patrona rzeczy skradzionych lub zgubionych. Nabywcy tego obrazu stają się dobrodziejami klasztoru za których za życia i po śmierci po wieczne czasy odprawiać się będzie w każdą niedzielę uroczysta msza i imiona ich wpisane będą w złotą księgę odnowicieli kościoła i klasztoru na wieczną rzeczy pamiątkę”. Obraz ten pierwotnie znajdował się w innej kapliczce niż obecnie. – Mieszkała tam rodzina Kucabów. Poumierali, a kapliczka, która tam się znajdowała zaczęła się rozwalać. Moi rodzice Michał i Domicela Zając na tym placu mieszkali i ufundowali nową. Obraz św. Antoniego pochodzi oczywiście z tej z pierwotnej. Rodzice dbali o tę kapliczę, a obecnie opiekuje się nią Katarzyna Pieszko – mówi Wiesław Zając z Jodłówki. Przydrożna kapliczka św. Antoniego ufundowana przez rodzinę Zająców przypomina o wcześniejszej, która nie wytrzymała próby czasu i o jej fundatorach. Obraz znajdujący się wewnątrz jest świadectwem kultu wizerunku św. Antoniego z przeworskiego kościoła OO. Bernardynów.

Marcin Sobczak