W czwartek, 19 marca, burmistrz miasta Marcin Nazarewicz oraz Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz podpisami na umowie przypieczętowali przyznanie naszemu miastu 80 mln zł dofinansowania z funduszy szwajcarskich. Środki te pokryją 100% kosztów realizacji projektu, bez konieczności wkładu własnego ze strony miasta.

Tego dnia w zabytkowych wnętrzach Kamienicy Attavantich oprócz Jarosławia, swoje umowy na blisko 80-milionowe wsparcie otrzymały także Jasło i Krosno reprezentowane kolejno przez burmistrza Adama Kostrząba oraz zastępcę prezydenta Mirandę Trojanowską.

– Dla naszych trzech miast zaczyna się nowa historia. Dzięki tym funduszom stworzymy lepsze warunki życia dla obecnych mieszkańców oraz dla tych, którzy w przyszłości chcieliby tu zostać – szczególnie dla młodzieży, która stanowi o sile i rozwoju naszych małych ojczyzn – powiedział burmistrz Jarosławia Marcin Nazarewicz.

Przed oficjalnym podpisaniem dokumentów minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz przypomniała, że 19 polskich miast – finalistów programu otrzyma blisko 1,5 mld zł, a najszerszym strumieniem środki popłyną na Podkarpacie. Warto podkreślić, że aplikujących samorządów było aż 119. Do samorządowców słowa skierował również Fabrice Filliez – ambasador Szwajcarii w Polsce. Dyplomata przypomniał, że Szwajcarsko-Polski Program Współpracy opiera się na prostej, ale ważnej idei: „Trwały rozwój zaczyna się lokalnie!”

– To właśnie w miastach i gminach, blisko mieszkańców i z uwagę na ich potrzeby, strategiczne cele przekładają się na realną poprawę jakości życia – powiedział ambasador.

Na co pójdą środki?

Projekt o nazwie „Przyjedź – Zobacz – Zostań. Jarosław Miasto Otwarte na Ludzi…” to kompleksowa wizja rozwoju, łącząca inwestycje z działaniami społecznymi i edukacyjnymi. W ramach projektu planowana jest realizacja dziesięciu zadań. Pierwsze z nich to modernizacja oświetlenia ulicznego w Jarosławiu na łącznej długości ponad 10 km, koszt zadania to blisko 12 mln zł. Zadanie podzielone jest na etapy, w tym roku rozpocznie się od modernizacji oświetlenia ulic Pruchnickiej, Krakowskiej i Jana Pawła II. Kolejne zadania to budowa kładki rowerowej nad Sanem i ścieżek pieszo-rowerowych za blisko 10 mln zł, z planowanym terminem zakończenia prac wyznaczonym na styczeń 2028 oraz przebudowa budynku dawnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przy ul. Poniatowskiego 53. W tym miejscu powstanie Ośrodek „Dobry początek” z 21 mieszkaniami, które staną się centrum pomocy osobom znajdującym się w kryzysie życiowym. Budynek jest w tej chwili niezamieszkały, wymaga kompletnej przebudowy i dostosowania. Koszt inwestycji to ponad 14 mln zł. Z funduszy szwajcarskich za blisko 23 mln zł przeprowadzona zostanie termomodernizacja szkół podstawowych nr 1, nr 2, nr 5, nr 6, nr 7, nr 9 oraz miejskich przedszkoli nr 1, nr 4, nr 10 i nr 12. W mieście pojawi się też kolejny autobus elektryczny, jego koszt to 3 mln zł. Kolejne zadanie to budowa sieci wodociągowej i kanalizacji w ul. Podgórze za ok. 2,5 mln zł. Za ponad 8 mln zł powstanie z kolei Jarosławskie Centrum Nowych Technologii, czyli nowoczesne centrum edukacyjne druku 3D, programowania i AI. Centrum zostanie wyposażone w profesjonalny sprzęt i oprogramowanie, a jego oferta obejmie szkolenia dla uczniów, nauczycieli i przedsiębiorców. Szwajcarsko-Polski Program Rozwoju Miast umożliwia wspieranie działań, które sprzyjają budowaniu społeczeństwa obywatelskiego. W ramach tego punktu Miasto ogłosi konkursy i będzie przydzielać granty na działalność proekologiczną, edukacyjną, wspierającą osoby zagrożone wykluczeniem, kryzysem. Wartość zadania to 750 tys. zł. Dzięki partnerstwu między Miastem Jarosław, a Powiatem Jarosławskim ze środków Szwajcarsko-Polskiego Programu Rozwoju Miast dofinansowane zostaną prace renowacyjne zabytkowego budynku Powiatowego Ogniska Baletowego. Koszt tej inwestycji to blisko 5 mln zł. Za 250 tys. zł zorganizowana zostanie też seria wydarzeń dla mieszkańców miasta Jarosławia. W Jarosławiu w otwartych przestrzeniach miejskich będą odbywały się koncerty muzykoterapeutyczne.

Przed Jarosławiem trzy lata intensywnej pracy. Jak podkreślano podczas wydarzenia, miasto na ten czas w wielu miejscach zamieni się w jeden wielki plac budowy. Pozostaje tylko z niecierpliwością czekać na efekty.

DP

Już 18 kwietnia Jarosław stanie się sercem siedemnastowiecznej Rzeczypospolitej. Stowarzyszenie „Pąsowa Róża” wraz z Ojcami Dominikanami zapraszają na widowisko „Śluby Jana Kazimierza – Hołd u Panny Marii”. To unikalne połączenie modlitwy, rekonstrukcji historycznej i pikniku rodzinnego, które przeniesie mieszkańców w czasy Potopu Szwedzkiego.

 Wydarzenie przywołuje kluczowy moment w dziejach Polski. Choć powszechnie pamięta się o obronie Jasnej Góry, to właśnie pod Jarosławiem, 15 marca 1656 roku, polskie oddziały pod dowództwem Stefana Czarnieckiego zadały dotkliwy cios armii Karola X Gustawa. Sukces ten nie tylko zmusił Szwedów do odwrotu, ale otworzył królowi Janowi Kazimierzowi bezpieczną drogę do Lwowa. To tam, zaledwie dwa tygodnie później, monarcha złożył słynne śluby, obierając Matkę Bożą za Królową Polski.

– Realizacja projektu odbywającego się w ramach programu „Poznaj Podkarpacie”, finansowanego przez Urząd Marszałkowski, pozwoli uczestnikom na własne oczy zobaczyć blask dawnego dworu królewskiego. Inicjatywa ta ma kluczowe znaczenie dla promocji nie tylko samego miasta i regionu, ale również całego Podkarpacia, ukazując nasze bogate dziedzictwo jako atrakcyjny i żywy element ogólnopolskiej tożsamości historycznej – wyjaśnia Monika Broszko, ze Stowarzyszenia „Pąsowa Róża”.

Królewski orszak w Bazylice

Centralnym punktem uroczystości będzie wizyta pary królewskiej w Bazylice Matki Bożej Bolesnej. W progach klasztoru stanie król Jan Kazimierz Waza wraz z małżonką, królową Ludwiką Marią Gonzagą. Towarzyszyć im będzie barwny fraucymer oraz dostojnicy w zjawiskowych strojach z epoki, pieczołowicie przygotowanych przez rekonstruktorów ze Stowarzyszenia „Pąsowa Róża”.

– Podczas uroczystej Mszy Świętej, król dokona symbolicznego aktu: ponownie odczyta tekst Ślubów Lwowskich, zawierzając losy Polski opiece Panny Marii – zdradza M. Broszko.

Podróż w czasie na klasztornych błoniach

Po zakończeniu części oficjalnej, obchody przeniosą się na zewnątrz, gdzie zaplanowano bogaty program atrakcji dla całych rodzin. Jedną z nich będzie piknik historyczny, podczas którego uczestnicy będą m.in. mogli skosztować tradycyjnego królewskiego bigosu, a także zobaczyć pokaz mody dawnych strojów szlacheckich i dworskich. Dla najmłodszych odbędzie się specjalny „Tor przeszkód dla giermka”, przeciąganie liny oraz liczne konkursy. Ciekawostką i miłą pamiątką będzie z kolei „Goniec Jarosławski Anno Domini 1656”, czyli okolicznościowa gazeta w stylu barokowym, pełna ciekawostek o bitwie pod Jarosławiem, Ślubach lwowskich, o pierwszej gazecie w Polsce i tajemnicach królewskiego dworu, która zostanie rozdana uczestnikom jako pamiątka, a dzieciom posłuży do zbierania punktów i udziału w zabawie.

Lokalna tożsamość i wspólny cel

Jak podkreśla M. Broszko, wydarzenie jest owocem współpracy wielu środowisk: Klasztoru OO. Dominikanów, Scholi Dominikańskiej, Orkiestry Dęta Jarosław „Laudate Dominum” im. Antoniego Kulikowskiego oraz Rady Parafialnej. Obecnie organizatorzy finalizują kwestie Patronatów Honorowych Burmistrza Miasta Jarosławia oraz Starosty Jarosławskiego.

– „Śluby Jana Kazimierza – Hołd u Panny Marii” to nie tylko lekcja patriotyzmu, ale przede wszystkim silna promocja Jarosławia i całego Podkarpacia. Projekt udowadnia, że lokalna historia ma wymiar ogólnopolski i wciąż potrafi łączyć pokolenia w duchu wspólnej dumy z dziedzictwa. Zapraszamy wszystkich chętnych do przebrania się w stroje z XVII wieku i wspólnej zabawy, a osoby pragnące dołączyć do królewskiego orszaku oraz inne grupy rekonstrukcji historycznej z tego okresu, wystawców dobrego jadła i rękodzieła, prosimy o bezpośredni kontakt w celu współtworzenia tego wyjątkowego wydarzenia w Jarosławiu – informuje M. Broszko.

Czepce, długie suknie, kontusze i pasy szlacheckie…

W mediach społecznościowych stowarzyszenia odnaleźć można z kolei garść konkretnych inspiracji dla tych, którzy będą chcieli wziąć udział w wydarzeniu w stroju z epoki. Według tych porad, panie w XVII wieku na głowach nosiły czepce, kołpaki lub ozdobnie upięte włosy, często warkocze. Dobrze sprawdzą się długie spódnice, suknie, gorsety, chusty czy pelerynki. Panowie mogą założyć żupany, kontusze, pasy szlacheckie, kapelusze z piórami czy kołpaki – a kto ma zbroję albo element stroju husarskiego, tym bardziej będzie mile widziany! Dla inspiracji warto zajrzeć do klasycznych filmów historycznych – takich jak „Potop”, „Ogniem i mieczem”, „Pan Wołodyjowski” czy „Czarne chmury”. Tam można zobaczyć, jak barwne i różnorodne były stroje w dawnej Rzeczypospolitej.

– Zróbmy wspólnie coś wyjątkowego – pokażmy, że Jarosław jest dumny ze swojej historii i że mieszkańcy potrafią ją pięknie ożywiać. Im więcej osób w strojach z epoki, tym wspanialszy klimat. Niech całe miasto na jeden dzień stanie się XVII-wiecznym Jarosławiem – zachęcają członkowie stowarzyszenia.

DP