Strona główna Blog Strona 370

Zablokują drogę?

0

SIENIAWA: Mieszkańcy ul. Piłsudskiego mają już dość niszczenia ich domów i zakłócania spokoju. Skarżą się, że drogą wojewódzką jeżdżą ciężkie samochody, które wpadając w liczne na tym odcinku dziury, powodują hałas oraz drgania. Wielu z nich zauważyło już pęknięcia na swoich ścianach.

 

Sprawą w imieniu mieszkańców zajął się radny Powiatu Przeworskiego, Jerzy Mazur. W połowie kwietnia zwrócił się z pismem do Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich o

podjęcie natychmiastowych działań zmierzających do naprawy nawierzchni odcinka drogi biegnącej od skrzyżowania z ul. Kopernika w kierunku miejscowości Oleszyce. Przy okazji zasygnalizował też konieczność budowy chodnika w Dybkowie.

– Droga tutaj jest w stanie tragicznym, choć może tego na pierwszy rzut oka tak nie widać. Ruch jest duży, auta często przekraczają prędkość i z hukiem wpadają w dziury. Po przejeździe tych cięższych wszystko w domu się trzęsie – mówią mieszkańcy. Niektórzy z nich zauważają pojawiające się na ścianach ich domów pęknięcia, z elewacji odpadają płytki.

– Niedawno skończyłam remont na parterze, a już widzę, że szkoda zaczynać na piętrze, bo wszystko pęka – mówi jedna z kobiet pokazując szkody wyrządzone w jej domu.

 

Nie w tym roku?

W sprawie remontu nawierzchni drogi wojewódzkiej nr 867 na rzeczonym odcinku PZDW odpowiedział, że pula dostępnych środków na rok 2021 została już wyczerpana, a lista zadań do realizacji została sporządzona w oparciu o wnioski złożone przez Jednostki Samorządu Terytorialnego na podstawie obowiązującej procedury.

– W nowej wersji niezatwierdzonego Planu poprawy bezpieczeństwa infrastruktury drogowej na sieci dróg wojewódzkich w latach 2020-2024 znajdują się propozycje przebudów drogi wojewódzkiej nr 867 na odcinku Sieniawa-Dobra. Wdrożenie do realizacji tych zadań może nastąpić po złożeniu przez Gminę Sieniawa stosownego wniosku w ramach prowadzonych procedur. Dalsze decyzje uzależnione będzie od Zarządu Województwa Podkarpackiego i potrzeb remontowych na innych odcinkach dróg wojewódzkich – poinformował dyrektor PZDW, Piotr Miąso nie wykluczając remontów cząstkowych w razie potrzeby.

 

Stracą cierpliwość?

Cierpliwość mieszkańców tej ulicy jest już na wyczerpaniu. Obecnie organizują się w celu wniesienia pozwu zbiorowego przeciw zarządcy drogi. Mają też żal widząc, że sąsiednie drogi gminnie i powiatowe są remontowane, a na ich ulicy czas jakby zatrzymał się w miejscu. Zapowiadają, że w przypadku braku oczekiwanej reakcji ze strony PZDW, zablokują drogę i uniemożliwią przejazd, by ich głos został wreszcie zauważony.

DP


 

Wycinają drzewa, bo… mają liście

0

– Popełniają zbrodnię na naturze. Kim są, że stali się wyroczniami decydującymi za wszystkich. Decydują o usunięciu zdrowych około 40-letnich drzew i ironicznie zapewniają, że to dla naszego dobra – narzeka mieszkaniec os. Prośbów w Jarosławiu. Podobnych interwencji było więcej. Chodzi o pięć drzew przeznaczonych do usunięcia. Jedna lipa już została wycięta. – Drzewa są chore. Potwierdziła to ekspertyza dendrologiczna. Wstrzymamy się jednak z wycinką do zakończenia sezonu wegetacyjnego – informuje Adam Pikuła, zastępca prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej w Jarosławiu.

 

Według interweniujących zdecydowano o wycince z powodów nie związanych ze stanem zdrowotnym drzew. – Drzewa liściaste śmiecą. Lipy kwitną. Jest spadź. Są pszczoły. Brudzą samochody. Trzeba więc je usunąć i przetworzyć osiedle w betonową pustynię okraszoną gdzieniegdzie tujami, bo one nie zrzucają liści – tłumaczyli interweniujący wyrażając się dosyć ostro o osobach, które uczestniczyły w podejmowaniu decyzji o wycince. Według nich drzewa są okazem zdrowia. Inne zdanie mieli dendrolodzy orzekając, że lipy są chore. To było podstawą do wydania decyzji o wycięciu. Pod topór poszła jedna z lip. Reszta, jak zapewniają władze spółdzielni, poczeka. Zostaną usunięte późną jesienią. – Burmistrz sadzi. Potem wydaje zgodę i prezes wycina. Trudno się dziwić komuś, kto po pracy przyjeżdża na swoją obsadzoną tujami i zabetonowaną posiadłość. On nie czuje przyrody. Dla niego liczy się dziwnie rozumiany porządek, a nie liście, pszczoły i świergocące ptaki – podsumowywał jeden z interweniujących.

erka

 

Łatają dziury

0

– Droga podziurawiona jak sito i to przed samym kościołem. Nikt się tym nie interesuje – zwraca uwagę Józef Kubejko z Wólki Pełkińskiej apelując do drogowców, by chociaż połatali ubytki nawierzchni. – Rozumiem, że nie starczy pieniędzy na położenie nowego asfaltu, ale poprawa jest konieczna. Inaczej cała droga się rozsypie – dodaje.

 

Podobnych interwencji mamy wiele. Mieszkańcy narzekają nie mogąc doczekać się pozimowych napraw. Przejazd między dziurami podsyca emocje dzwonią wtedy z prośbą o zajęcie się sprawą. Panu Józefowi chodzi o remont drogi biegnącej od Wólki Pełkińskiej w powiecie jarosławskim w stronę Jagiełły leżącej w powiecie przeworskim. – To niedługi odcinek znajdujący się w obrębie powiatu jarosławskiego. Wjeżdżając do przeworskiego mamy równy dywanik – mówi. Drugą drogą, której naprawa jest, według interweniującego, konieczna jest odcinek od Wólki Pełkińskiej w stronę Kostkowa.

 

Robert Dąbrowski, p.o. dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Jarosławiu wyjaśnia, że cząstkowe remonty są prowadzone na szeroką skalę. Na terenie każdej gminy można spotkać codziennie po dwa, trzy remontery, czyli maszyny uzupełniające ubytki zmieszaną z grysem emulsją. Przy większych uszkodzeniach część nawierzchni jest wycinana, a miejsce uzupełnione masą asfaltową. – W najbliższym czasie nawierzchnie dróg będących pod zarządem powiatu zostaną poprawione. Możliwe, że już w tym tygodniu skończymy remonty cząstkowe w gminie Jarosław – zapewnia dyrektor. Wynika z tego, że dziury, o których połatanie upomina się Czytelnik w najbliższych dniach przestaną istnieć.

erka

 

 

 

Fabryka wagonów wraca w polskie ręce

0

PKP Cargo kupuje od słowackiej grupy Forespo Fabrykę Wagonów w Gniewczynie Łańcuckiej za prawie 7,4 mln euro, czyli za ponad 33 mln zł. Sprzedaż obejmuje nieruchomość z halami produkcyjnymi, magazynami, budynkami biurowymi i bocznicą kolejową położonymi na 35-hektarowej działce.

 

Przez wiele lat fabryka była ważnym podmiotem gospodarczym w regionie. Od powstania w 1982 r. zajmowała się modernizacją i produkcją taboru kolejowego. Zatrudniała ponad tysiąc osób i do 2001 r. była spółką polskiego kapitału. Potem większościowy pakiet akcji nabyli prywatni inwestorzy. W październiku 2014 r. spółka Fabryka Wagonów Gniewczyna S.A. ogłosiła niewypłacalność i została postawiona w stan upadłości likwidacyjnej z powodu skomplikowanej sytuacji własnościowej, organizacyjnej, jak i finansowej. Wstrzymana produkcja już nie ruszyła. Obecnie właścicielem terenów i zabudowań po fabryce jest słowacka spółka wynajmująca część majątku różnym firmom.

W oficjalnym komunikacie spółka PKP Cargo informuje, że Rada Nadzorcza wyraziła zgodę na zawarcie umów z Forespo Poland S.A. dotyczących nabycia nieruchomości i ruchomości po byłej Fabryce Wagonów Gniewczyna S.A.

W planach zakład ma być wyremontowany i przystosowany do wznowienia produkcji wspólnie z Agencją Rozwoju Przemysłu i Fabryką Wagonów Świdnica, która jest częścią amerykańskiego koncernu Greenbrier Group. List intencyjny już został podpisany.

– Niewielu wierzyło, że rozpoczęte kilka lat temu działania na rzecz powrotu fabryki wagonów w Gniewczynie w polskie ręce zostaną zakończone sukcesem. Dzięki zaangażowaniu PKP Cargo, dla którego inwestycja w fabrykę wagonów ma charakter strategiczny, gwarantuje bowiem niezależność w budowaniu i remontowaniu taboru kolejowego, udało się po latach przejąć zakład pod skrzydła spółki – podsumowuje europoseł Tomasz Poręba, przyznając że nie był to łatwy proces. T. Poręba zapewnia, że już w najbliższych latach fabryka wagonów w Gniewczynie Łańcuckiej będzie miejscem pracy dla setek mieszkańców regionu.

Warunkiem zawarcia umowy między PKP Cargo a Forespo jest zrzeczenie się przez Gminę Tryńcza prawa pierwokupu dwóch nieruchomości wchodzących w skład fabryki. Ten warunek musi zostać spełniony do końca 2021 r., a zawarcie umowy finalnej nastąpi nie później niż do 30 kwietnia 2022 r.

Przez sześć lat Fabryka Wagonów w Gniewczynie Łańcuckiej czekała na zielone światło. Produkcja ustała. Pracownicy odeszli. Dziś pojawiają się nadzieje. Na ich realizację trzeba jeszcze poczekać, ale uruchomienie tak dużego zakładu wpłynie na rozwój przeworsko-jarosławskiego regionu.

erka


	            

Małżeństwa na medal

0

Szesnaście par z terenu miasta i gminy Jarosław, jedenaście par z terenu miasta i gminy Kańczuga oraz dwie pary z gminy Przeworsk odebrało w ubiegłym tygodniu Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie.

W Jarosławiu w uroczystości wręczenia medali wzięło udział 16 par: Augustyna i Stanisław Lechończak, Konstancja i Józef Mazinowić, Krystyna i Józef Stęchły, Zdzisława i Lesław Tymoczek, Halina i Zdzisław Węgrzynowski, Krystyna i Jan Domka, Maria i Szymon Dworak, Maria i Kazimierz Fornas, Janina i Zbigniew Iwasieczko, Maria i Wojciech Kruczyński, Marta i Ryszard Łubyk, Stanisława i Wilhelm Rokoszyński, Józefa i Andrzej Sikora, Janina i Aleksander Sobala, Maria i Tadeusz Sowa, Helena i Zbigniew Wołoszyn.

Medale wręczył burmistrz Waldemar Paluch. W uroczystości uczestniczyła również Elżbieta Grunt, wójt gminy Jarosław oraz Ewa Rokoszyńska, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego.

 

Gmina Przeworsk:

W Urzędzie Stanu Cywilnego w Przeworsku medale odebrały dwie pary: Stefania i Władysław Dyrda, którzy obchodzili jubileusz 60-lecia pożycia małżeńskiego oraz Weronika i Leon Malec, którzy świętowali 50 wspólnie spędzonych lat. Obydwie pary pochodzą z Ujeznej.

Najlepsze życzenia na ręce dostojnych jubilatów złożył oraz medale wręczył Daniel Krawiec, wójt gminy Przeworsk. Uroczystości przewodniczył Bogusław Duliban, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego.

 

Miasto i gmina Kańczuga

W Ośrodku Kultury Miasta i Gminy w Kańczudze jubileusz 50-lecia pożycia związku małżeńskiego obchodziły następujące pary: Ewa i Janusz Bachnacki, Maria i Bronisław Bar, Danuta i Bronisław Czepiel, Teresa i Władysław Fujarowicz, Leokadia i Eugeniusz Głąb, Anna i Henryk Kamycki, Maria i Andrzej Klepacz, Krystyna i Ferdynand Kos, Zofia i Jan Kozioł, Józefa i Władysław Krowicki, Teresa i Adam Krzan, Maria i Tadeusz Kurzawa, Józefa i Tadeusz Perec, Teresa i Henryk Pilch, Zofia i Jan Południak, Krystyna i Jan Rędzio, Irena i Jan Rymarz, Janina i Andrzej Sobczak, Krystyna i Józef Sowa, Eugenia i Edward Wołoszyn, Józefa i Adam Wójcik, Danuta i Zygmunt Wrona, Zofia i Marian Wywrot, Leokadia i Bolesław Zięba.

Życzenia dostojnym jubilatom złożyli: Andrzej Żygadło, burmistrz Miasta i Gminy Kańczuga, Teresa Argasińska, sekretarz oraz Alicja Głowacz, kierownik Urzędu Stanu Cywilnego.

 

EK, fot. org.

 

Krótka wachta marynarza z Radymna

0

Druga wojna światowa rozpoczęła się dla marynarza Emila Mielnickiego z Radymna 1 września 1939 r. Tego dnia ORP Gryf, na którym pełnił służbę brał udział w bitwie powietrzno-morskiej w bombowcami Luftwaffe. 3 września na drodze Gryfa stanęły niemieckie niszczyciele. Polski stawiacz min został zatopiony przez niemieckie samoloty, a marynarz Mielnicki trafił do piechoty morskiej obrony wybrzeża na Helu. Marynarz, który po wojnie osiedlił się w Radymnie, trafił do stalagu – niemieckiego obozu jenieckiego dla szeregowców i podoficerów.

 

Dramatyczna historia wojenna ORP Gryf jest powszechnie znana, ale niewielu wie, że na jego pokładzie służyli marynarze z naszych okolic. Oprócz Emila Mielnickiego na ORP Gryfie służył także mieszkaniec Radymna Kazimierz Ambroziewicz.

Emil Mielnicki (w grupie stojących wygląda zza ramion kolegi) na podkładzie ORP Gryf.

– Cała wojnę spędził ojciec na robotach w Niemczech. Po wyzwoleniu przyjechał do Radymna. Tu poznał żonę i zamieszkał. Jestem najmłodszą z jego pięciu córek – mówi Teresa Mielnicka.

Mielnicki został powołany do wojska w wieku niespełna 21 lat. Początkiem 1939 r. skierowano go do marynarki wojennej. 1 lutego dostał przydział do kadry floty, a 4 maja zameldował się na ORP Gryf. – Już 1 września okręt został zbombardowany. Śmiertelnie rannego dowódcę kmdr ppor. Stefana Kwiatkowskiego zastępuje kpt. mar. Wiktor Łomidze, po nim obowiązki przejmuje kmdr por. Stanisław Hryniewiecki. 3 września dochodzi do pierwszej walki okrętów w drugiej wojnie światowej. Gryf płonie. Jest wiele ofiar. Kapitan rozkazuje zatopić miny. Okręt zaczyna tonąć. Wszystko dzieje na Helu, tuż przy brzegu. Ojciec jako jeden z pierwszych trafia do niewoli. Stalag dopiero się tworzy. Warunki są bardzo ciężkie. Gorsze niż w obozach koncentracyjnych – wspomina córka marynarza. W obozie jenieckim przebywa do lipca 1940 r. Potem zostaje wywieziony na roboty do Niemiec. Trafia do gospodarstwa rolnego w Greifennahagen należącego do Luise Tangermann. – Nie mówił dlaczego wywieziono go na roboty. Może myślał, że będzie lepiej, albo został przymuszony. Warunki były złe. Stracił tam palec u ręki. Mówił, że gdy poprosił właścicielkę o ubranie, bo stare się już rozlatywało, to dostał igłę do pocerowania dziur – opowiada pani Teresa. – Zawsze wspominał, że w czasie bombardowania Gryfa, niewoli, pobytu w stalagu, a potem na robotach stracił nadzieję, że kiedykolwiek wróci do kraju i będzie żył normalnie – dodaje.

Mielnicki przeżył wojenną zawieruchę. Wrócił do kraju. Założył rodzinę. Pracował w radymniańskim POM-ie (Państwowy Ośrodek Maszynowy) i czynnie uczestniczył w życiu społecznym. Grał na puzonie i akordeonie w miejscowej orkiestrze. Zajmował się sportem. To zostało mu z młodych przedwojennych lat, gdy trenował boks i piłkę nożną. – Ojciec zmarł w 1969 r. Bardzo to przeżyliśmy – mówi pani Teresa.

Po marynarzu z Gryfa zostało bardzo mało dokumentów i trochę więcej wspomnień. – Szukałam informacji, ale trudno do nich dotrzeć, albo ich już nie ma. Staraliśmy się o odszkodowanie za pracę dla Rzeszy. Nie dostaliśmy, bo jak orzekli, nie należy się spadkobiercom. Pozostało kilka pożółkłych kartek. Na więcej juz nie liczę – podsumowuje pani Teresa.

erka


	            

Anna Jenke patronką „katolika”

0

W czwartek, 10 czerwca miała miejsce uroczystość nadania imienia Anny Jenke Publicznemu Katolickiemu Liceum Ogólnokształcącemu prowadzonemu przez Parafię pw. Bożego Ciała w Jarosławiu.

 

Po wprowadzeniu pocztów sztandarowych nastąpiło odczytanie listów gratulacyjnych. Ks. Grzegorz Delmanowicz, dyrektor liceum odczytał list od Prezydenta RP Andrzeja Dudy, a Małgorzata Rauch, Podkarpacki Kurator Oświaty przybliżyła słowa Przemysława Czarnka, ministra Edukacji i Nauki. Następnie rozpoczęła Msza św. pod przewodnictwem JE abp. Adama Szala, metropolity przemyskiego. Przybyłych gości powitał ks. Marian Bocho, proboszcz parafii.

– W setną rocznicę urodzin sługi bożej Anny Jenke dziękujemy za jej działalność i cieszymy się, że osoba, dla której całym światem była młodzież, wychowanie i oświata zostaje dzisiaj ogłoszona patronem młodej szkoły: Publicznego Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego – mówił ks. prał. M. Bocho.

Homilię wygłosił ks. Witold Burda. Podczas Mszy św. poświęcono obraz Anny Jenke wykonany przez Stanisława Lenara, jarosławskiego artystę oraz sztandar szkoły, który został przekazany społeczności szkolnej.

Uczniowie liceum odśpiewali hymn szkoły oraz zaprezentowali krótki program słowno-muzyczny. Podczas uroczystości miało miejsce przybicie pamiątkowych gwoździ przez dobroczyńców szkoły. Przed budynkiem liceum nastąpiło błogosławieństwo pomnika i odsłonięcie pamiątkowej tablicy. Nie zabrakło okolicznościowych przemówień.

 

EK

 

Święto Jarosławskiego Ośrodka Kultury i Sztuki

0

120 lat od otwarcia Gmachu Sokoła, 110 lat od uruchomienia w nim kinematografu i 75 lat od momentu założenia tu Domu kultury. Taki, potrójny jubileusz świętowano w Jarosławskim Ośrodku Kultury.

 

To było prawdziwe „pulsowanie kultury” – właśnie pod takim hasłem odbyły się główne uroczystości w JOKiS, podczas których dziękowano wszystkim osobom związanym z jarosławską kulturą. Okolicznościowe dyplomy z rąk burmistrza Waldemara Palucha oraz wiceburmistrza Wiesława Pirożka otrzymali pracownicy Jarosławskiego Ośrodka Kultury i Sztuki oraz Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu. Wśród zaproszonych gości nie zabrakło parlamentarzystów, przedstawicieli władz różnego szczebla, organizacji, stowarzyszeń, instytucji kultury i służb mundurowych. W trakcie spotkania przedstawiono dzieje gmachu „Sokoła”  jego dawną, ale też i najnowszą historię. Podczas wydarzenia burmistrz Paluch wręczył dyrektor Elżbiecie Śliwińskiej – Dąbrowskiej odznakę „Zasłużony dla Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Jarosławia”. Odznaka ta przyznana została również Teresie Piątek, poprzedniej dyrektorce ośrodka kultury. – To wielki zaszczyt dla mnie oraz dla JOKiS. Starałam się i staram zawsze dbać o dziedzictwo kulturowe Jarosławia. Zarówno w pracy zawodowej w oświacie, jak też teraz, pracując w instytucji kultury. Dziedzictwo „Sokoła” jest dla mnie ważne. Zresztą chyba tak samo jak dla wszystkich, którzy mają kontakt z tym miejscem – mówiła dyrektor Śliwińska – Dąbrowska. Na zakończnie imprezy instruktorzy i młodzież z zespołów artystycznych zaprezentowała spektakl pt. ,,Mały szkopuł” w reż. Pawła Sroki. Imprezie towarzyszyła wystawa ,,Ciekawostki i Fakty z Historii ,,Sokoła” eksponowana w Galerii Projektor Sztuki. Z wystawą korespondował album pod tym samym tytułem wydany przez JOKiS.

***

Gmach Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” został oddany do użytku 8 stycznia 1901 roku. Wszystko wskazuje na to, że był to pierwszy obiekt użyteczności publicznej oddany w Jarosławiu w dwudziestym wieku. Do wybuchu I wojny światowej, niezależnie od działalności sportowej, była prowadzona tutaj intensywna działalność artystyczna, kulturalno-oświatowa, wychowanie patriotyczne i przygotowanie do walki zbrojnej o niepodległość. Zespoły teatralne Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” i Towarzystwa Szkoły Ludowej wystawiły szereg spektakli dramatycznych ,,pogłębiających świadomość narodową i więź społeczną”. Na scenie „Sokoła” występowały również teatry zawodowe. W związku ze zniesieniem powiatów, od 1975 r. instytucja funkcjonowała jako Jarosławski Dom Kultury. W 1980 r. przemianowana została na Miejski Ośrodek Kultury. Od roku 2019 instytucja działa pod nazwą Jarosławski Ośrodek Kultury i Sztuki. Od ponad 110 lat działa tam kino. Po zakończeniu II wojny światowej, w budynku funkcjonowało kino pod nazwą „Gdynia”, natomiast po remoncie – w latach 1969-1974 i jego unowocześnieniem, kino „Gdynia” zastąpiło kino „Ikar”. Jarosławski Dom Kultury powstał 1 stycznia 1945 r. Była to pierwsza po wojnie, instytucja tego typu w mieście. Jej nazwa zmieniała się na przestrzeni lat. Był więc: Dom Kultury Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych, Powiatowy Dom Kultury Związków Zawodowych, Powiatowy Dom Kultury, Jarosławski Dom Kultury, Miejski Ośrodek Kultury, obecnie instytucja nosi nazwę Jarosławski Ośrodek Kultury i Sztuki.

tst

Poprawność podczas Euro

0

W miniony weekend zainagurowano Euro 2020, czyli piłkarskie finały Mistrzostw Europy. Mimo że mamy 2021 rok, to Euro jest 2020, by nie robić bałaganu. O szansach naszych na turnieju napisano już wiele. Poczekajmy więc przynajmniej na koniec fazy grupowej.

 

W tematach okołopiłkowych zauważyć można też inne ciekawe kwestie, jak chociażby przyjęty jakiś czas temu zwyczaj klękania przed meczem. Wymyślił go amerykański futbolista w ramach akcji „Black lives matter”, sprzeciwiającej się rasismowi wobec czarnoskórych. Szybko podchwycono to na innych stadionach. Trudno nie odnieść jednak wrażenia, że od jakiegoś czasu nie wiadomo, na ile dany sportowiec robi to, dlatego że tak wypada, bo inni to robią, czy rzeczywiście ma takie przekonania. Polska reprezentacja grając niedawno z Anglią, nie klękała. Piłkarze wskazali jedynie na napis na koszulkach „Respect”, oznaczający szacunek, tym samym zajmując neutralne i apolityczne stanowisko wobec inicjatywy BLM. Jak pokazują pierwsze mecze na Euro, inne reprezentacje też od klękania odchodzą. Rasism nie jest niczym dobrym, nie jest też jednak chyba w porządku sytuacja kiedy strona uważająca się za dyskryminowaną doprowadza swoimi działaniami w walce o równość do tego, że inni na każdym kroku zastanawiają się, czy to już rasizm, czy jeszcze nie? Swoją drogą, dlaczego „Black lives matter”, co w wolnym tłumaczeniu znaczy „Czarne życia się liczą” a nie „All”, czyli wszystkie? By nie urazić, czy nie przeszliśmy już na drugą stronę, wchodząc w rolę dyskryminowanych, tyle że tym razem przez samych siebie?

Do jakich absurdów zaczyna to prowadzić niech świadczy decyzja jednego z producentów gier planszowych, który chce wycofać ze swojej oferty czarne kostki do gry, by nie kojarzyły się z niewolnictwem. Czy możemy w ogóle jeszcze używać nazwy tego koloru, by ktoś nie poczuł się źle?

 

Dominika Prokuska

Gmina sprzedała mogiłę wojenną

0

Gmina Sieniawa sprzedała działkę ze zbiorowym grobem ofiar nazizmu. Nowy właściciel ogrodził teren zamykając dostęp do miejsca pamięci narodowej. Zbiorowa mogiła została w pewnym sensie sprywatyzowana. Rodziny spoczywających w niej 17 osób zamordowanych w 1941 r. bezskutecznie starają się o możliwość odwiedzenia grobu bliskich. Interwencje m.in. w Instytucie Pamięci Narodowej nic dają. Tak wynika z opisu Czytelników, którzy po pomoc przyszli do Gazety Jarosławskiej. Według nich zawiniła gmina, której zadaniem jest opieka nad cmentarzami i grobami wojennymi.

 

– Długo po wojnie nie wiedzieliśmy gdzie pochowano dziadka. W końcu koło Sieniawy w leżachowskim lasku zwanym Głażyna znaleźliśmy mogiłę ofiar hitlerowskiego terroru. Tam spoczął razem z innymi mieszkańcami pochodzącymi głównie z jarosławskiego Zasania. Jakieś dwa, trzy lata temu gmina sprzedała działki razem z miejscem spoczynku zamordowanych, chociaż mogiła była zadbana, ogrodzona i opatrzona płytą z tablicą z napisem – „Mogiła zbiorowa zamordowanych przez hitlerowców w 1941 r. Niech spoczywają w spokoju.” Nowy właściciel ogrodził teren i dosłownie oraz w przenośni stanęliśmy przed murem. Dosłownie, bo ogrodzenie jest betonowe. W przenośni, bo nasze interwencje m.in. w Instytucie Pamięci Narodowej nie przynoszą żadnych rezultatów – opowiadają Julian Żołyniak i Piotr Skrzat. Kazimierz Kraus, ich dziadek spoczywa we wspomnianym grobie. Miejsce pochówku jest wpisane w ewidencję miejsc pamięci narodowej IPN, jako mogiła zbiorowa ofiar terroru w Leżachowie. Kryje w sobie prochy 7 Polaków, Ukraińca, 2 Rosjan i 7 Żydów rozstrzelanych przez hitlerowców 29 lipca 1941 r. Do dzisiaj udało się ustalić nazwiska 10 ofiar. Mogiła leży około 70 metrów od drogi wojewódzkiej nr 870. Niemal na pograniczu Sieniawy. Jest otoczona drzewami.

Julianowi Żołyniakowi i Piotrowi Skrzatowi zostały tylko fotografie grobu dziadka. Mogiłę gmina sprzedała.

– Chodzi nam tylko o zachowanie pamięci. Nie wchodzimy w historię. Chcemy tylko odwiedzić miejsce spoczynku najbliższych. Zapalić świeczkę. Pokazać młodym – mówią mężczyźni. – Tym bardziej, że pamięć o dziadku jest ciągle żywa w rodzinie. W momencie rozstrzelania miał 41 lat. Zabrali go razem z innymi z Szówska. Przetrzymywali w cerkwi w Sieniawie. Mama nosiła mu tam jedzenie. Potem gestapowcy wyprowadzili do pobliskiego lasu i zamordowali – dodają.

 

Interweniujący nie mogą zrozumieć dlaczego gmina nie zadbała o uszanowanie miejsca pamięci narodowej. – Gdyby to była pojedyncza mogiła, jakie czasem się zdarzają poza cmentarzami, to można zrozumieć, ale tu jest wojenna mogiła zbiorowa. Miejsce świadczące o naszej historii i wymagające upamiętnienia – uważają. – Jak to jest, że na grobie dziadka nie możemy znicza zapalić – pytają.

 

Nie ma wjazdu

– Przyjechaliśmy pod ogrodzenie. Pracownik powiedział, że nam nie otworzy. Zaczęliśmy więc szukać rozwiązania. Gmina nie pomogła. Zwróciliśmy się do IPN. Przyjechali, ale też nie zostali wpuszczeni. Powiadomili służby wojewody. Sprawa się toczy, ale bardzo wolno. Końca nie widać – narzekają bliscy spoczywających w leżachowskiej mogile. Wychodzą z założenia, że gmina mająca czuwać na cmentarzami i grobami wojennymi nie zadbała o to sprzedając działkę z mogiłą bez ustaleń dotyczących jej utrzymania i możliwości odwiedzin. Według nich zadaniem samorządu jest jak najszybsze wyjaśnienie sprawy, a urzędnicy mają czas.

 

Urzędnicy mają czas

Sami o tym się przekonaliśmy zwracając się do Urzędu Miasta i Gminy w Sieniawie o wyjaśnienie sprawy. W rozmowie telefonicznej dostaliśmy informację, że pytania należy przesłać pisemnie. Jednocześnie Barbara Matyja, sekretarz urzędu przypomniała, że ma 14 dni na odpowiedź. Stwierdziła również, że problem wygląda inaczej niż przedstawili go starający się o zapalenie znicza na grobie dziadka. Pytania przesłaliśmy 2 czerwca. Odpowiedź otrzymaliśmy w piątek, 11 czerwca. Pytaliśmy m.in. dlaczego nie ma dostępu do mogiły wojennej i jak w takiej sytuacji gmina sprawuje nad nią opiekę. Sekretarz zaznaczyła, że uwagi bliskich spoczywających w wojennej mogile są w zdecydowanej większości niezgodne z prawdą i nie mają potwierdzenia w dokumentacji przesłanej do odpowiednich instytucji, zarówno przez właściciela, jak i lokalne władze. Potwierdziła jednak, że działka nr 689/1 na terenie której znajduje się mogiła zbiorowa 17 ofiar terroru z 1941 roku, zlokalizowana w miejscowości Leżachów od 2019 roku pozostaje we władaniu osoby fizycznej. – Właściciel prywatnej posesji, na której znajduje się mogiła, zadeklarował otwartość i dopuszczenie wszystkich osób do mogiły. Zatem osoby odwiedzające mają możliwość dotarcia do miejsca pochówku bez jakiegokolwiek problemu. Ponadto właściciel deklaruje działanie na rzecz zabezpieczenia i przeprowadzenia prac restauratorskich w/w mogiły przy zachowaniu warunku zaangażowania i pokrycia kosztów przez odpowiednie organy, jak również umożliwienie ekshumacji ofiar poprzez organy do tego upoważnione. Z kolei zabezpieczenie terenu ogranicza możliwość ewentualnych aktów wandalizmu i dewastacji miejsca pochówku – wyjaśnia B. Matyja.

 

Otwarci na rozmowy

Pytaliśmy także spółkę Newkom Eko, która zajmuje teren w sąsiedztwie działki z mogiłą. Po kilku godzinach dostaliśmy wyjaśnienie. Spółka potwierdza, że właścicielem nieruchomości jest osoba prywatna. – Jednak w odpowiedzi na pytania dotyczące mogiły zlokalizowanej na wspomnianym terenie informujemy, że już dwukrotnie udzieliliśmy wyczerpujących odpowiedzi stosownym organom samorządowym. Podkreślamy zatem, iż stworzyliśmy możliwość korzystania z mogiły zainteresowanym, w tym rodzinom poległych. Podmioty te zostały również poinformowane o możliwości bezpośredniego kontaktu z właścicielem terenu. Dane kontaktowe są ogólnodostępne w internecie i na bramie wjazdowej – informuje zarząd spółki zaznaczając, że jeśli zajdzie taka konieczność umożliwi odpowiednim organom sprawowanie opieki nad zbiorowym grobem.

 

Nie wpuścili

Po otrzymaniu odpowiedzi skontaktowaliśmy się z J. Żołyniakiem. On stoi przy swojej wersji. – Dwa dni temu kuzyn chciał zapalić znicze na grobie dziadka. Nie został wpuszczony – stwierdza.

erka