Osoby pełniące decyzyjne funkcje w Urzędzie Miasta Jarosławia i odpowiadające za miejskie inwestycje znalazły się w powołanych przez burmistrza dodatkowo opłacanych zespołach koordynujących realizację projektów prowadzonych z dotacyjnym wsparciem. Wiceburmistrz Wiesław Pirożek został specjalistą od środowiska, Grażyna Strzelec, dyrektor Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Mieniem Komunalnym i Ochrony Środowiska jest specjalistką od gospodarki i planowania przestrzennego, a rolę specjalistki od spraw szkoleń przejęła Renata Chlebowska, szefowa Wydziału Oświaty i Sportu.

– Dla mnie jest to, co najmniej mało etyczne. Takimi metodami przysporzymy tylko zasobności finansowej wiceburmistrzowi, natomiast osoby, które mogłyby zafunkcjonować w pozyskiwaniu zewnętrznych pieniędzy nie będą takiej szansy miały. Radziłbym się zastanowić na przyszłość. Czy wiceburmistrz jest za nisko wynagradzany. Mam co do tego duże wątpliwości– zauważał wiceprzewodniczący Rady Miasta Jarosławia Wiesław Strzępek podczas nadzwyczajnej sesji zwołanej 17 lutego przez burmistrza Jarosławia. Sesja odbywała się w trybie zdalnym, a burmistrz Waldemar Paluch nie uczestniczył w niej, ponieważ jak stwierdził jego zastępca, był niedysponowany.

Kłopoty z kworum

W sesji uczestniczyło 14 z 21 radnych, choć były momenty, że ilość zalogowanych do zdalnego systemu obrad spadała i brakowało kworum. Udało się jednak rozpatrzyć wszystkie projekty uchwał, choć wystąpiły problemy z oddaniem głosu przez dwoje radnych. Antoni Lotycz zapewniał przy jednym z pierwszych głosowań, że jest za, tylko pojawia się problem z oddaniem głosu. – Radni, którzy nie mogą zagłosować nie są zalogowani na portalu posiedzenia.pl, więc nie mają takiej możliwości. Jak się zalogują, to będą mieli – wyjaśniał W. Strzępek. A. Lotyczowi się udało i w kolejnych głosowaniach już uczestniczył. Bożena Łanowy zmagała się z problemem do końca obrad. – Jestem na sesji, ale nie głosuję. Nie wiem co się dzieje. Głosować nie mogę. Byłabym za – mówiła.

Ponad 3 mln zł na plany

Głównym punktem sesji było wyrażenie zgody przez Radę Miasta na przystąpienie Jarosławia do realizacji projektu związanego z opracowaniem dokumentacji w ramach wsparcia rozwoju miast finansowanego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2014-2020. Jak wyjaśniała Edyta Pytko, szefowa wydziału zajmującego się pozyskiwaniem funduszy w ramach projektu będą opracowane dokumentacje projektowych na ważne inwestycje w sferze przestrzennej i środowiskowej. Opracowanie tych dokumentów ma na celu przygotowanie do aplikowania o środki zewnętrzne w perspektywie 2021 – 2024. Wartość zadania wynosi 3,1 mln zł. Dofinansowanie zamyka się w kwocie 3,059 mln zł, z czego 85% pochodzi z budżetu unijnego, a 15% z budżetu państwa. W tym roku przewidziano do wydania kwotę 765 tys. zł. w przyszłym 2,34 mln zł.

Co będą planować?

– Zadania jakie będą realizowane z POPT-u to przygotowanie dokumentacji na modernizację 35 budynków użyteczności publicznej, na opracowanie retencji miasta, kompleksowych projektów głównych ulic Jarosławia od ronda przy pl. Mickiewicza do ronda przy Hucie Szkła oraz wykonanie dokumentacji projektowej ścieżek rowerowych, dokumentacji wymiany oświetlenia ulicznego i dokumentacja techniczna rozwoju infrastruktury technicznej – wyjaśniała E. Pytko.

Kto ważniejszy: burmistrz, czy rada?

Podczas dyskusji radny Marcin Nazarewicz pytał czy umowa na realizację zadania, które wchodzi pod obrady RM już jest podpisana, a po otrzymaniu pozytywnej odpowiedzi zauważył, że decyzje burmistrza wyprzedzają uchwały rady. – Zastanawiam się w tym momencie do czego potrzebna jest rada. Działania zostały podjęte przed wyrażeniem zgody przez radę. To jest wyjście przed akty prawne. Dopatruję się wręcz naruszenia prawa ze strony burmistrza – komentował W. Strzępek. A gdy radca prawny urzędu na prośbę M. Nazarewicza ustosunkował się do problemu stwierdzając, że nie widzi uchybień prawnych, radny stwierdził – Przepis mówi, że rada miasta wskazuje kierunki burmistrzowi, burmistrz zanim ten kierunek zostanie wskazany już podejmuje działania, to mam wrażenie że jest odwrotnie i burmistrz wskazuje radzie kierunek.

Ratusz pełen ekspertów

Choć sesja była poświęcona tylko uchwałom dotyczącym realizacji projektów z zewnętrznym dofinansowaniem sporą jej część zajęła dyskusja nad włączeniem pracowników Urzędu Miasta do zespołów koordynujących. M. Nazarewicz i W. Strzępek nie zostawili suchej nitki na powołaniu dyrektorów wydziałów i wiceburmistrza, jako specjalistów za dodatkowym wynagrodzeniem do zespołu zarządzającego projektem. Przewodniczący rady Szczepan Łąka zwracał wprawdzie kilkakrotnie uwagę, że według niego rada zajmując się tym problemem wychodzi poza swoje kompetencje, jednak nie wstrzymało to dyskutujących.

– Na kierownika zespołu wytypowano jednego z pracowników. Członkiem jest wiceburmistrz. Kierownik ma nadzorować i wyznaczać zadania, a służbowo podlega członkowi zespołu. Czy nie ma konfliktu zależności służbowej? Czy będzie mógł wydawać polecenia i nadzorować prace wiceburmistrza – dopytywał M. Nazarewicz. Pytał też o wynagrodzenia przewidziane dla powołanych dla zespołu, które w przyjętej uchwale są określone na 195 tys. zł. Z wyjaśnień E. Pytko wynikało, że pracujący w zespole otrzymają dodatki zgodne z regulaminem wynagradzania. Na pytanie radnego, czy projekt zakłada udział ekspertów, doradców i specjalistów z dziedziny, której projekt dotyczy dyrektor uspokajała, że udział specjalistów jest przewidziany. – Współpracujemy z zespołem doradców Związku Miast Polskich. Cały czas wsparcie eksperckie jest – podkreślała E. Pytko. W. Strzępek zwracał uwagę, że choć sam projekt jest godny poparcia, to kontrowersje budzi otoczenie uchwały. – Udział tych osób jako specjalistów nijak się ma. A udział ich jako podległych urzędnikowi koliduje z kodeksem pracy i zasadą podległości – stwierdzał radny mówiąc o wiceburmistrzu i dyrektorach wydziałów powołanych do zespołu.

Obaj radni mimo upomnień przewodniczącego rady drążyli sprawę dodatkowego zarobku z dotacyjnych pieniędzy dla urzędników Ratusza.

– W zarządzeniach jest mowa o wynagrodzeniu specjalistów, ale nic się nie wspomina, co mają robić, jakie są ich zadania. Ratusz zasłania się regulaminem. Nie mówi ile dostaną, a to chodzi o zarządzanie projektem o wartości 20 mln zł – zwracał uwagę M. Nazarewicz pytając W. Pirożka, jako specjalistę z zakresu ochrony środowiska w zespole, czym będzie się tam zajmował. Wiceburmistrz dość ogólnikowo tłumaczył, że przy planach termomodernizacji, retencji, a także w związku z planowanym centrum przesiadkowym jest wiele spraw typu ekologicznego. Wspomniał też o zakupie autobusu elektrycznego.

Radca prawny urzędu odnosząc się do części zarzutów zauważył, że zgodnie ze statutem o funkcjach i stanowiskach w zespole decyduje burmistrz. – Nie widzę konfliktu, że ktoś z wyższym stanowiskiem w urzędzie nie może podlegać i pracować w zespole – stwierdził.

Dodatkowy zarobek osób pełniących w Ratuszu kierownicze funkcje, a więc z racji stanowiska odpowiedzialne za realizację zadań miejskich i mimo to biorące dodatkowe wynagrodzenie za podobną pracę tylko już jako specjaliści może budzić niesmak, ale jak stwierdził radca prawny do złamania prawa nie doszło.

Erka

To brzmi jak tytuł z kiepskiego brukowca, ale ta historia jest prawdziwa i poważna. Pan Eugeniusz Kinasz nie miał łatwego dzieciństwa. Właściwie to nie miał go w ogóle. Jako kilkuletnie dziecko został wywieziony razem z rodzicami i trójką rodzeństwa na Sybir.

– Wszystko zaczęło się w nocy z dziewiątego na dziesiątego lutego 1940 roku. Miałem wtedy tylko 3 lata. Po północy usłyszeliśmy głośne dobijanie się do drzwi i krzyki: Adkroj! Sawiecka jes włast! – mówi pan Eugeniusz. – Dali nam tylko chwilę, żeby się spakować, a mogliśmy zabrać ze sobą tylko to, co w rękach. Zawieźli nas do najbliższej stacji i wsadzili do wagonu bydlęcego. Przez dwa dni siedzieliśmy w jednym boksie dla bydła w zupełnej ciemności. Do załatwiania potrzeb fizjologicznych była dziura w podłodze. Nie dano nam jedzenia ani wody, w pewnym momencie mama uchyliła drewnianą okiennicę, żeby ściągnąć trochę śniegu z dachu do picia, ale strażnicy momentalnie zareagowali i zabronili jej tego robić – wspomina Sybirak. Dopiero po dwóch dniach przewożeni ludzie uzyskali dostęp do wody, a w ramach posiłku dostawano rozwodnioną zupę. Po ponad miesiącu podróży i przesiadek transport ludzi dotarł do tartaku w tajdze.

Pobyt w tajdze

– Na miejscu ulokowano nas w drewnianym baraku w pokoiku 2 na 4 metry z jedną dwumetrową pryczą dla dwóch osób. W czwórkę wraz z rodzeństwem spaliśmy u nóg rodziców. Moim dużym problemem było to, że nie byłem w stanie chodzić po miesięcznym siedzeniu na półce w wagonie – mówi pan Eugeniusz. – W łagrze dorośli wypracowywali normę, żeby dostać na chleb. W praktyce oznaczało to ciężką pracę od świtu do nocy. Enkawudzistów nie obchodziły dzieci, ale kto tylko nadawał się do pracy, ten szedł. Każdy dorosły dostawał 800 gram chleba jeśli wyrobił normę, a dla dziecka 400 gram. Wodę mieliśmy ze śniegu – wspomina.

Praca w tajdze jest wyjątkowo ciężka, mrozy są wyjątkowo ciężkie, a wieźniowie mieli tylko te ubrania, które wzięli ze sobą. Mogli zapracować też na dodatkową kufajkę lub używane walonki, lecz niewiele to pomagało. – Mróz był cały czas. Wolne od pracy było tylko wtedy, gdy temperatura przekroczyła -40 stopni, ale tylko strażnicy o tym wiedzieli i nas powiadamiali – opowiada Sybirak. – Pamiętam jeden dzień, kiedy z tartaku przyszedł brat mojej mamy i powiedział, że jest -52 stopnie. Siedzieliśmy wtedy wszyscy blisko siebie, paliło się w małym piecyku cały czas, ale mróz i tak wchodził przez szpary między deskami. Kiedy ktoś chciał wyjść po więcej drewna, trzeba było siekierami odkuwać drzwi, ponieważ obmarzały futryny od wewnątrz. Kiedy tylko ktoś wyszedł i zamknął drzwi, mróz na naszych oczach od razu zarastał ponownie – przypomina sobie pan Eugeniusz. Warunki były spartańskie, a do tego w barakach było mnóstwo wszy i pluskiew, które żywiły się ludzką krwią. Zmęczeni pracą ludzie nawet nie mieli sił odganiać się od nich.

O krok od śmierci

O ludzi, którzy zmarli nie dbano w ogóle. Niedaleko pomieszczenia, gdzie spała rodzina pana Eugeniusza, znajdowało się pomieszczenie sanitarne dla chorych, ale w rzeczywistości była to kostnica, gdzie po prostu zwalano ciała zmarłych. W pewnym momencie kilkuletni pan Eugeniusz zachorował, dostał biegunki i zupełnie osłabł. Był ledwo żywy, ale enkawudzista nie pozwolił matce zostać z synem, tylko kazał iść do pracy, a chłopca wrzucił do tej właśnie kostnicy. – Byłem pogrążony w zupełnych ciemnościach, czułem się okropnie, a do tego odczuwałem potworny głód. Ledwo żywy macałem podłogę wokół siebie i wkładałem do ust co tylko nadawało się do zjedzenia. W pewnym momencie wymacałem grudkę węgla drzewnego i zacząłem to jeść. Potem sięgnąłem po następną i tak naprawdę dopiero po czasie dowiedziałem się, że ten węgiel uratował mi życie. Biegunka po jakimś czasie ustąpiła, a ja ucieszyłem się, że znalazłem sobie dodatkowe jedzenie, przecież tego węgla nie brakowało. Gdy wieczorem przyszedł żołnierz do tej kostnicy, zdziwił się, że ja żyję. Przeniósł mnie więc z powrotem do rodziny – wspomina starszy człowiek.

Prawda jest trudna do przyjęcia

Eugeniusz Kinasz spędził jako mały chłopiec w łagrze dwa lata. Dzięki amnestii i po różnych perypetiach i tułaczce powrócił do Jarosławia, gdzie pracowali jego rodzice, mama pomagała w majątku Czartoryskich, a ojciec pracował jako szofer. Dziś udziela się społecznie dając świadectwo historii. Można go spotkać na codzień w Dziennym Domu Seniora przy placu Mickiewicza w Jarosławiu. Jego doświadczenia są przerażające, ale niezwykle wartościowe i ważne pod względem historycznym. Ludziom nieraz trudno jednak zrozumieć to, co przeżył. – Mówią mi nieraz ludzie: ty   to ty, tyś przeżył, ja tego nie muszę wiedzieć – mówi Sybirak. Czyżbyśmy czuli się już tak bezpieczni, że nie przyjmujemy do wiadomości, że historia lubi się powtarzać? Może obecna sytuacja na wschodzie pozwoli nam się ocknąć z takiej postawy.

Sebastian Niemkiewicz