27 września br., Sieniawa obchodziła wyjątkowy jubileusz 350-lecia nadania praw miejskich. To uroczyste wydarzenie stało się okazją do wspólnego świętowania oraz głębokim ukłonem w stronę bogatej historii miasta, naznaczonej dziejami dwóch wielkich rodów – Sieniawskich i Czartoryskich.
Jubileuszowe obchody rozpoczęła msza święta w kościele parafialnym pod przewodnictwem Arcybiskupa Adama Szala oraz ks. Prałata Jana Grzywacza. Niezwykle widowiskowym i podniosłym elementem jubileuszu był uroczysty przemarsz na plac przy Ratuszu, w którym wzięły udział m.in. Młodzieżowa Orkiestra Dęta z Tryńczy pod batutą Kapelmistrza Jakuba Dudy wraz z Mażoretkami ,,Finezja” pod kierunkiem instruktorki Katarzyny Dudy, Kompania Honorowa 21. Batalionu Saperów na czele z porucznikiem Tomaszem Smereckim, pododdziały Ochotniczej Straży Pożarnej, poczty sztandarowe szkół z terenu Miasta i Gminy Sieniawa, przedstawiciele dowództwa i wojska, harcerze z 4. DH ,,Sokoły”, Stowarzyszenie Historyczno-Rekonstrukcyjne ,,Pąsowa Róża” z Jarosławia. Uroczystość otworzyło podniesienie flagi na maszt i odśpiewanie hymnu państwowego.
Ważnym akcentem części oficjalnej było przekazanie daru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Doradca Prezydenta RP prof. Dariusz Dudek wręczył burmistrzowi Sieniawy Witoldowi Mrozkowi Flagę Rzeczypospolitej Polskiej w związku z objęciem uroczystości patronatem honorowym przez prezydenta Karola Nawrockiego. Wzniosłym momentem było również wręczenie statuetek „Sokoły Roku” osobom promującym i rozwijającym gminę – w tym roku wyróżnienia otrzymali: Ewa Pieniacka, Renata Gronowicz, Adam Decowski oraz Roman Bury.
Szczególnym hołdem złożonym historii było odsłonięcie i poświęcenie płaskorzeźby i tablicy upamiętniającej założyciela miasta: hetmana polnego koronnego Mikołaja Hieronima Sieniawskiego. Uroczystego odsłonięcia dokonali dr Barbara Czartoryska, Jadwiga Anna Czartoryska, Doradca Prezydenta RP prof. Dariusz Dudek, Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl oraz burmistrz Witold Mrozek w asyście zaproszonych gości. Tej wyjątkowej chwili towarzyszyło odegranie Hasła Wojska Polskiego oraz pamiątkowe zdjęcia. Tablicę poświęcił Metropolita Przemyski Arcybiskup Adam Szal. Na zakończenie przedstawiciele władz miejskich na czele z burmistrzem złożyli pod tablicą okolicznościową wiązankę kwiatów, a zgromadzeni mieszkańcy i goście wysłuchali Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego w podniosłej oprawie Wojskowej Asysty Honorowej. Część oficjalną zwieńczył pokaz Mażoretek „Finezja” z towarzyszeniem Orkiestry Dętej.
Piknik rodzinny i święto społeczności
Po uroczystościach oficjalnych na mieszkańców i gości czekał piknik rodzinny. O historyczny klimat zadbało Stowarzyszenie Historyczno-Rekonstrukcyjne „Pąsowa Róża” z Jarosławia oraz wystawa starych fotografii Studio Fotograficznego MC Foto Małgorzata Capłap. Swoje wyroby zaprezentowały lokalne Koła Gospodyń Wiejskich oraz jednostki gminne. Z okazji jubileuszu 350-lecia Sieniawy powstał album okolicznościowy pt. „Sieniawskie opowieści”, przygotowany na podstawie materiałów przekazanych przez Romana Burego, wręczany osobiście przez burmistrza W. Mrozka. Na scenie zaprezentowali się młodzi artyści ze Szkoły Tańca „TAKT” z Jarosławia, gimnastyczka Julita Dąbek oraz dzieci i młodzież z Przedszkola Miejskiego i szkół podstawowych z terenu Miasta i Gminy Sieniawa. Wieczorną oprawę muzyczną zapewnił zespół Hetmańscy Sarmaci, a całe wydarzenie zakończyła zabawa taneczna z zespołem Covers.
Jubileusz 350-lecia nadania praw miejskich stał się nie tylko okazją do dumy z bogatej przeszłości, ale też ważnym drogowskazem na przyszłość. – Musimy troszczyć się o jej dziedzictwo, ale jednocześnie odważnie patrzeć naprzód. Pamiętać o przeszłości, lecz nie zatrzymywać się w niej. Budować przyszłość, w której młodzi ludzie będą chcieli tutaj mieszkać, pracować, zakładać rodziny i realizować swoje marzenia. Świętując tak piękny wiek, Sieniawa udowadnia, że opierając się na fundamentach tradycji pod znakami Leliwy i Pogoni, z ufnością i energią wkracza w kolejne stulecia – podkreślał W. Mrozek, burmistrz Sieniawy.
***
Dzieje rodu i narodziny miasta
Historia Sieniawy wywodzi się ze średniowiecznej wsi Dybków. Początkowo tereny te należały do rodu Jarosławskich herbu Leliwa, a następnie przeszły w ręce Odrowążów i Kostków. Przełomowym momentem był rok 1593, gdy Katarzyna Kostczanka poślubiła Adama Hieronima Sieniawskiego, wiążąc te ziemie z rodem z Brzeżan. Owdowiała Katarzyna mocno zaangażowała się w rozwój Dybkowa – odbudowała wieś i kościół po najeździe tatarskim z 1624 roku oraz ufundowała szpital dla ubogich.
Prawdziwym założycielem miasta został jej prawnuk – Mikołaj Hieronim Sieniawski herbu Leliwa. Ten wybitny dowódca, późniejszy hetman polny koronny i bohater spod Wiednia, zainicjował oraz osobiście czuwał nad procesem budowy zamku i wytyczania nowego miasta, nazwanego od jego nazwiska Sieniawą. W 1676 roku, za sprawą przywileju królewskiego potwierdzonego na sejmie koronacyjnym obradującym pod laską marszałkowską samego Mikołaja Hieronima Sieniawskiego, miasto otrzymało wolność podatkową i prawa miejskie. Szacunek dla tworzonej wspólnoty widać było w każdym detalu – hetman osobiście nadzorował budowę powstającego ratusza, wydając zalecenie, że „ma być godny”. Zadbał również o powstanie portu rzecznego, spichlerza, kościoła oraz klasztoru oo. Dominikanów Obserwantów.
Sieniawa rozwijała się dalej pod rządami jego syna, hetmana wielkiego koronnego Adama Mikołaja, oraz jego żony Elżbiety z Lubomirskich, jednej z najbardziej wpływowych kobiet epoki, nazywanej wręcz „królową bez korony”. Niezwykle sprawnie i samodzielnie zarządzała majętnościami oraz aktywnie uczestniczyła w życiu politycznym Rzeczypospolitej. To ona odkupiła od Sobieskich pałac w Wilanowie, zamieniając go w prestiżową rezydencję magnacką, a do prac budowlanych i odnowy swoich posiadłości – w tym także do rozbudowy klasztoru w Sieniawie – zaangażowała wybitnego włoskiego architekta Giovanniego Spazzia.
Po wygaśnięciu męskiej linii Sieniawskich, jedyna córka Adama Mikołaja – Maria Zofia, która po śmierci jej pierwszego męża – hetmana polnego koronnego Stanisława Denhoffa, wyszła ponownie za mąż w 1731 roku za księcia Augusta Aleksandra Czartoryskiego herbu Pogoń. W ten sposób Sieniawa przeszła w ręce Czartoryskich, stając się jedną z ich głównych rezydencji i ostoją narodowego dziedzictwa, gdzie przechowywano m.in. „Damę z gronostajem” Leonarda da Vinci oraz utworzono rodową kryptę.
PM
