Zamki, pałace, dwory w powiecie jarosławskim: Pałac w Surochowie

Data:

We wschodniej części prawobrzeżnej linii Sanu znajduje się wieś Surochów. Miejsce urodzenia największego komediopisarza Polski, Aleksandra Fredry. Obecnie pałac Fredrów nie istnieje, został rozebrany na przełomie XIX/ XX wieku, podobnie jak i późniejszy pałac za czasów Badenich, który spłonął w 1945 roku.

Ruiny pałacu straszyły jeszcze do lat 60. Stylistycznie nawiązywał do pałacu w Sieniawie. Był to obiekt murowany, parterowy, na planie długiego prostokąta z dwoma bocznymi dwukondygnacyjnymi ryzalitami. Elewacja frontowa wzbogacona była portykiem z attyką. Po spaleniu pałac był do uratowania, bowiem istniał projekt przeznaczenia go na szkołę. Stało się inaczej, zachowały się jedynie pozostałości XIX-wieczne tj. kaplica w stylu neogotyckim, rządcówka i zabudowania gospodarcze.

Wokół dawnego pałacu istniały ogrody, rozplanowane na starszym XVIII- wiecznym układzie geometrycznym, z wjazdem od strony wsi i starej alei śródpolnej. W parku nie zachowały się większe ślady historyczne założeń geometrycznych. Pozostałością jest jedynie XIX – wieczna aleja kasztanowa. Całkowicie zniszczone zostały zbiorowiska roślinne i rozplanowanie dróg.

Pierwszymi właścicielami Surochowa byli Tarnowscy, Kostkowie, Ostrogscy. Następnie miedzy innymi: książę siedmiogrodzki Franciszek Rakoczy w 1711 r., Adam Czartoryski w XIX wieku, córka Izabeli Czartoryskiej i Adama, Maria Wirtemberska, w latach 1734   1819, która sprzedała pałac Władysławowi Badeniemu. Od wnuka Badeniego Ludwika, pałac odkupił Witold Czartoryski w 1907 roku, włączając go do klucza pełkińskiego. Ostatnim właścicielem pałacu był Witold Tadeusz Czartoryski w latach 1938-1945. Najbardziej znaną osobą związaną z pałacem był Aleksander Fredro. Jak sam pisał w swoim pamiętniku pt. „Trzy po trzy”: „Urodziłem się w Surochowie, w ziemi przemyskiej, z Jacka z Pleszowic i Marii z Dembińskich, Fredrów małżonków. Kiedy? Nie wiem dokładnie, bo w owym czasie proboszcze na mokro oficjowali, a na sucho pisali, więc odszukać nie mogłem i może dlatego, że plebania w Jarosławiu zgorzała.” Jeszcze raz w „Trzy po trzy” pisał: „Surochów, gdzie się urodziłem, skąd raz wywieziony na ręku piastunki już nigdy nie wróciłem, leży przede mną w śnie kiedyś widziany.” W Surochowie zaczyna się międzynarodowy szlak turystyczny „Śladami Aleksandra Fredry”, przebiegający przez 16 miejscowości, związanych z pobytem Fredry na Terenia Polski i Ukrainy.

Jarosławskie Stowarzyszenie „Ocalić Przeszłość dla Przyszłości”

Share post:

Subscribe

Popularne

Zobacz także
Zobacz także

Chorzów ożywił strażacką historię. Zabytkowe sikawki znów ruszyły do akcji!

Międzypowiatowe Zawody Zabytkowych Sikawek Konnych OSP, zorganizowane przez Ochotniczą...

Święto Gminy Pawłosiów

Muzyka, uśmiech, wspólne rozmowy i radość płynąca ze spotkania...

Nietypowa interwencja policjantów

Dzięki szybkiej reakcji świadka i zaangażowaniu policjantów, żółw poszkodowany...

Dni Gminy Zarzecze 2026 – święto pełne radości, muzyki i wspólnej zabawy

Na terenie urokliwego Zespołu Pałacowo-Parkowego w Zarzeczu odbyły się...